Samaravijayodaya 9: athāṣṭamo'dhyāyaḥ
Samaravijayodaya 9
- Language
- Sanskrit
Contents
- 9.45 — 1 part
athāṣṭamo'dhyāyaḥ
9.1
atha pāṃkṣacakramaṃtad vakṣyāma tadaṣṭavagasambhūtam
aṣṭagrahādhidevaṃ dikpālairanvitaṃ sāram
9.2
aṣṭoragāṣṭabhairavaviṣṭyaṣṭakadevatāṣṭakopetam
surayonyaṣṭakayuktaṃ śubhāśubhodīpanaṃ 3 jagatām
9.3
gṛdhrolūkaśyenā piṅgalikā kauśikaśca sarasibhavaḥ
viṣabhug govatso'ṣṭau patatriṇaścāṣṭavargeṇāḥ
9.4
prāguttarābhirākṣasayamavaruṇasamīrarudranilayasthāḥ
ravicandrabhaumabudhaguruśukrārkajarāhubhiryuktāḥ
9.5
piṅgalikāyāḥ śyenaḥ śyenād viṣabhuk sa kauśikastasmāt
kauśikataḥ sarasibhavastaidulūkastasya govatsaḥ
9.6
kākāriḥ piṅgalikā māghe balinau vasantasamaye'pi
sārasaśikhinau balinau bhādrapade kauśikaśyenau
9.7
govatsagṛdhravihagau balinau caitre'pi yuddhaduḥsādhyau
ityevaṃ māsabalaṃ jñātvā tu ṣetatriṇāṃ kramaśaḥ
9.8
niśi piṅgalikolūkau dinaśeṣe śyenapakṣiṇau bālainau
prathame sārasaśikhinau madhyāhne kauśikaḥ kṛṣṇaḥ
9.9
tattadvelāyāṃ ca prabalāḥ sarve patatriṇaḥ samare
velābalamākhyātaṃ saṅgrāmajayodaye samyak
9.10
gṛdhro balavān jñeyaḥ prathamanavamyośca rudrahuṅkāraḥ
daśamīdvitīyayorapi dussādhyaḥ sarvajantūnām
9.11
ekādaśyāṃ śyenastṛtīyādivase mahābalopetaḥ
vaiṣṇavyāṃ ca caturthyāṃ sa piṅgalo durjayaḥ proktaḥ
9.12
pañcamyāṃ madanatithau saṅgrāme kauśikaḥ khago yuddhe
ṣaṣṭhyāṃ ca caturdaśyāṃ sarasibhavaḥ śatrudussādhyaḥ
9.13
saptamyāṃ pūrṇatithau viṣabhug balavān mahāraṇè vijitaḥ
aṣṭamyāṃ govatsaḥ sa jayecchatrūn samastāṃśca
9.14
evaṃ krameṇa vihagāścaranti māsairaya pakṣayorubhayoḥ
sūryādigrahayuktāṃritathivāraiḥ svāśramasonāḥ
9.15
yo yuddhe bhavati balī yo mṛtako yuddhabhaṅgamāpnoti
teṣāṃ tisro nāḍyastrayaśca pādāḥ 2trataḥ kāle
9.16
punaranyamamaracakraṃ vakṣye'haṃ yuddhaśāstrataḥ sāram
lābhālābhajayājayam̐jīvitamṛtadīpanaṃ sakalam
9.17
suradaityanāgakinnaramunivararakṣaḥpiśācamanujāste
akacaṭatapayaśanāthāḥ pūrvādyāḥ pārthive cakre
9.18
devebhyo daityāḥ syurdaityebhyaḥ pannagāśca tadvalinaḥ
gandharvāstenmunayastebhyaste rākṣasā balinaḥ
9.19
tebhyo dṛḍhāḥ piśācāstacchreṣṭhā mānavāḥ samākhyātāḥ
uttamamadhyamamanyat sattvaguṇāste ca pūrvādyāḥ
9.20
rākṣasapiśācapannagadaityāḥ sandhyāvasānasamaye ca
divase ca devamunayo manujāḥ sattvādhikāḥ samare
9.21
atha varṇacakrametat sthānabalādhīśakālasaṃyuktam
saṃkṣepād vakṣye'haṃ puṃsāṃ saṅgrāmavijayāya
9.22
prathamādirḍekārāntāḥ prathamāṃśe devālaye balinaḥ
cādirṇaikārāntāste nṛpodbhavāḥ śatrusaṅkīrṇe
9.23
tādimakārāntāste nagare balino vaṇiksamudbhūtāḥ
yādihakārāntāste śūdrā girigahvare balinaḥ
9.24
atha sakalacakrasāraṃ sakaleśvaranirmitaṃ paraṃ pūrvam
yāyisthāyibalābalasandīpaṃ sarvalokeṣu
9.25
khagapativilāḷasiṃhagrāmamṛgavyāḷamūṣikebhamṛgāḥ
akacaṭatapayaśavargāḥ svāṃśādhīśāśca pūrvādyāḥ
9.26
svasthāne balavantaḥ paradhāmni bhavanti hīnavīryāste
parighākrāntasthānāt pūrvāntāste mriyante ca
9.27
sarpasya khagaḥ parigho mārjāro mūṣikasya parigho'yam
siṃho gajasya parigho meṣasya śvā bhavet parighaḥ
9.28
khagaporagayorvairaṃ mūṣikamārjārayośca śatrutvam
siṃhagajayośca vairaṃ maṇḍalamṛgayormahāvairam
9.29
khagapativilāḷasiṃhagrāmamṛgāḥ śatruyāyino balinaḥ
sarpākhuhastihariṇoścatvāraḥ sthāyinaḥ samare
9.30
sthānanṛpabhṛtyavanitāsahāyagurubandhuvāhanādyāśca
vaśyāḥ svaivargajātāḥ prāṇaharāḥ śatruvargasthāḥ
9.31
vaśyāṃśā ye ca narāḥ snehakarāste dhanapradāścāpi
vadhakāṃśāḥ prāṇaharāḥ strīnṛpabhṛtyāḥ sahāyāśca
9.32
garuḍād balī vilāḷastasmāt siṃhastato nakhī balavān
nakhinaḥ phaṇī tadākhurbalavān dviradastato meṣaḥ
9.33
ye dīrghakalāvantaste jayinaḥ sthāyino'pi saṅgrāme
ye hrasvakalopetā nahi jayino yāyino'pi narāḥ
9.34
svāṃśe'rimitrabhedaṃ jānīyāt pañcabhiḥ svaraistatra
bālakumārasvāmisthaviramṛtānukrameṇaiva
9.35
atha punaranyaṃ vakṣye nāmasvaraśatrumitravarṇanayam
vargāṣṭakasaṃyuktaṃ svarānvitaṃ tajjagatkhyātam
9.36
akacaṭatapayaśavargāḥ pūrvādyāste bhavanti te'ṣṭau ca
te pañca svarabhedaiḥ krameṇa navakoṣṭhake tatra
9.37
prathamaḥ svaro dvitīyaḥ kacaṭatapayaśo navākṣaro vargaḥ
iḍyakhachaṭhathapharaṣā dvitīyavargaḥ samuddiṣṭaḥ
9.38
pañcakalā ṣaṣṭhakalā gajaḍadabalasāṃstṛtīyavargo'yam
eaighajhaḍhadhabhavahāścaturthavargaḥ samākhyātaḥ
9.39
o au binduvisargau ṅañaṇanamāścaiva pañcavargo'yam
ityevaṃ pañcasvaranavāṃśako'yaṃ samākhyātaḥ
9.40
ari mitrarājasevābhāryāsambandhimantridevānām
svāṃśauḥ phaladau jñeyauḥ prāṇaharauḥ śatruvargāṃśāḥ
9.41
nāmnaḥ pañcamavargaḥ śatrurbhavestṛtīyavargo'yam
kaumāraḥ svalpaphalaḥ phalarahito'yaṃ caturthāṃśaḥ
9.42
atha kathayāmi samāsādāyabalaṃ sarvakāryasandīsam
akacaṭatapayaśapatayaḥ prāgādyāste tadāṣṭāyāḥ
9.43
dhvajadhūmasiṃhamaṇḍalavṛṣabhakharadviradavāyasāścāṣṭau
pratipa(t ? damā)rabhya tataḥ prabhūñjate tatra pūrvādyāḥ
9.44
dhvajavṛṣabhīṃsiṃhavāraṇatithiṣu naraiḥ pūrvamāhavaṃ gacchet
dhvāṅkṣakharadhūmamaṇḍaladinatithikāle tataḥ paścāt
9.45
dhvāṅkṣād grāmamṛgaḥ śuno'dhikabalastasmāt kharastad vṛṣastasmānmattagajo gajād dviparipustasmād dhvajastaddhvajāt
dhūmo vīryatamastataḥ paratarī nāstyāyavṛndena vā
vakṣyām̐yasya balābalodayagatiṃ yo vetti so'yaṃ budhaḥ
9.45.p1
iti saṅgrāmavijayodaye pakṣicakraparijñānaṃ nāma aṣṭamo'dhyāyaḥ