Pramāṇa · Search · About · API

Yogayatra 1

Yogayātrā 1

Language
Sanskrit

1.1

yaś cakṣur jagataḥ sahasrakarabad dhāmnāṃ ca dhāmā 'rkavan
mokṣadvāram apāvṛttaṃ ca ravivad dhvāntāntakṛt sūryavat/
ātmā sarvaśarīriṇāṃ savitṛvat timāṃśuvat kālakṛt
sādhvīṃ naḥ sa giraṃ karotu savitā yo 'anyair atulyopamaḥ//

1.2

vakṣyāmi bhūpam adhikṛtya guṇopapannaṃ
vijñātajanmasamayaṃ pravibhktabhāgyam/
ajñātasūtim athavā 'viditaiṣya bhāgyaṃ
sāmudrayātrikanimittaśataiḥ pṛthūktaiḥ//

1.3

karma 'nyajanmajanitaṃ sad asac ca daivaṃ
tat kevalaṃ bhavati janmani satkulādye/
bālyāt paraṃ vinayasauṣṭhavapātratā ca
puṃdaivajā kṛṣivad ity upapādyam etat//

1.4

sāmantakālayasudhodyamamantrabhṛtyair
daivena ceti kṛṣivan nṛpateḥ phalāptiḥ/
syāc chidram ekam api cet tata eva sarvaṃ
nāśaṃ prayāti hi dṛteḥ sravaṇād iva 'mbhaḥ//

1.5

graharkṣatithyudgamarāśihorā
dreṣkāṇabhāgādyanukūlamātram/
bhaved yiyāsor yadi siddhihetuḥ
svayaṃ bhaved daivavid eva rājā//

1.6

mantrābhiṣekamaṇibandhanaśāntikarma
homopavāsasurayāgajapādimātram/
syāt siddhihetur atha ced vijagīāato 'rīṇ
kasmāt tadā narapatir na bhavet purodhāḥ//

1.7

budhārthaśāstrāṇy api mantriṇo 'pi
kuyuḥ praṇāmaṃ na nareśvarāṇām/
yady ābhijātyadvipavājipatti
kośādyapekṣā na bhavet pradhānā//

1.8

svadeśe santuṣṭaḥ karituragakośe sati na yo
bhaved yāyī saindhaiḥ kṛtaparibhavo yāti vilayam/
svacakreṇaiva 'sau kṣapitadhanarāṣṭro bhavati vā/
gato yo nādatte sunayacarito nītividhūrān//

1.9

ulūkasya dhvāṃkṣo niśi valibhujāṃ so 'hni vaśagaḥ
sthale nakraṃ siṃho mṛgapam udke hanti jalajaḥ/
abudhyā yaḥ kālaṃ vrajati nṛpatir deśam athavā
hate darpe vākyaṃ smarati viduṣāṃ so 'rivaśagaḥ//

1.10

ripoḥ kṛtvā 'vajñāṃ jitam iti viditvā madabalān
na yatno hātavyaḥ śikhiviṣasamo 'lpo 'pi hi ripuḥ/
pramatto 'dreḥ kuñjād ayutabalabhāgair api narair
hato baddhastambhe kakhati madalekhāṃ dvipapatiḥ//

1.11

vapraprākārayantrapraharaṇaparikhātoya*meyendhanāḍhyaṃ[K.dhānyendhanāḍhyaṃ
durgaṃ kṛtvā ''tmagupataṃ dvipaturagabhiṣakśilpiviprābhyupetam/
lubdhatrastābhimāniprakupitakubhṛtāṃ jñātaśīlair vihīnaṃ
kṛtvā śūrāptasaṃsthaṃ paraviṣayam iyāc chuddhapārṣṇir narendraḥ//

1.12

budhvā śaktiṃ svaparabalayoḥ sāmam ekapradānaiḥ
kṛtvopāyair vyasanasamaropāyasaṃrakṣaṇaiś ca/
bhaktyā sādhūn dhanavirahitān arthalubdhāṃś ca dānair
neyād bhedais tribhir api na ye sādhayet tāṃś ca daṇḍaiḥ//

1.13

sāmno jīvaḥ sabhṛgutanayo daṇḍanāthau kujārkau
dānasyenduḥ śikhiyamabudhāḥ sāsurā bhedanāthāḥ/
vīryopetair upacayakarair lagnagair vīryagair vā
tat tat siddhiṃ vrajati tad ahaḥsv āṃśakair vāpi teṣāṃ//

1.14

ṣāḍguṇye sandhir ādau paripaṇaracito vigraho 'syāpakārī
naitau ced āsanaṃ tat parapuragamanaṃ sarvasaineyna yānam/
sainyārddhenābhiyukte parapuram api yat tad dvidhāyānam uktaṃ
saṃśleṣo 'nyatra yaḥ syāt sa khalu nigaditaḥ saṃśrayo 'nyo guṇānam//

1.15

madhyāhne 'rkas tuhinakiraṇo nityam ākrandasaṃjñaḥ
pauraḥ pūrve bhavati dinakṛd yāyisaṃjño 'ntyasaṃsthāḥ/
jīvaḥ sauris tuhinakiraṇāsyātmajaś ceti paurāḥ
ketur yāyī sabhṛgujakujaḥ siddhikānandanaś ca//

1.16

yānaṃ yāyibhir āsanaṃ śubhakarair vīryānvitair nāgarair
dvaidhībhāvam iyād yadā śubhakarāḥ paurāḥ sayāyigrahāḥ/
saumyaiḥ sandhir asadgrahaiś ca balibhir yuddhe 'nukūlair jayaḥ
sarvair apy aśubhapradair narapatir daivāmbitaṃ saṃśrayet//

1.17

kośo hi rājyatarumūlam ato 'sya śākhāḥ
pakṣī vipakṣa iva kiṃ nidhanaḥ karoti/
annād ivendriyagaṇo vasutas tathā 'nnaṃ
tatprāptirakṣaṇavivṛddhiṣu yatnavān syāt//

1.18

nīcācirāḍhyanṛpavallabhataskarebhyo
rāṣṭraṃ nṛpeṇa parirakṣyam ato 'sya kośaḥ/
kāle karapraṇayanaṃ ca yathocitānāṃ
tan nārthayed bhavati yena janāpavādaḥ//

1.19

yātrā nṛpasya śaradīṣṭaphalā madhau ca
chidre ripor na niyamo 'sti ca kecid āhuḥ/
chidre 'py arer bhavati daivayutasya siddhiḥ
sāmānyam āmiṣam idaṃ pratibhūmipānām//

1.20

śatror vadhāya sacivaṃ śubhadaivayuktam
ājñāpayen nṛpatir ātmani daivahīne/
jahyān na cārtham ati daivaparo 'pi bhūtvā
dṛṣṭe dvipe dvipapadānusṛtiḥ kim artham//

1.21

kālo 'bhyupaiti sakṛd eva naraṃ kathaṃcit
prāpnoti tan na samayaṃ khalu kālakāṃksī/
kālena gocaragatān anapekṣya bhakṣyān
mandakramo 'py ajagaraḥ samupaiti siddhim//

1.22

durgasthitaṃ phalam apakvam analpayatnāt
saṃsiddhim apy upakaroti guṇaṃ na puṃsām/
sādhāraṇaṃ svapatitaṃ ca bhaved yato 'taḥ
kāle 'bhiyuktapatitaṃ rasavat sukhāya//E22

Linked texts (1)

Discussed in (1)