Yogayatra 14
Yogayātrā 14
- Language
- Sanskrit
14.1
chuchundarī śūkarikā śivā ca śyāmā ralā piṅgalikā 'nyapuṣṭā/
vāmā praśastā gṛhagodhikā ca puṃsaṃjñakā ye ca patatriṇaḥ syuḥ//
14.2
śyeno ruruḥ pūrṇakuṭaḥ kapiś ca śrīkarṇachikkārakapippikā 'jāḥ/
strīsaṃjñakā ye ca śikhidvipau ca yāne hitā dakṣiṇabhāgasaṃsthāḥ//
14.3
āsphoṭitākṣveḍitaśaṅkhatūryapuṃyāhavedadhvanigītaśabdāḥ/
vāmāḥ prayāṇe śubhadā narāṇām ākranditaṃ dakṣiṇataḥ pareṣām//
14.4
bhāradvājyajavarhicāṣanakulāḥ saṅkīrttanād darśanāt
krośantaś ca śubhapradā na saraṭo dṛṣṭaḥ śivāya kvacit/
godhāśūkarajāhakāhiśaśakāḥ pāṣā rutālokane
dhanyaṃ kīrttanam ṛkṣavānaraphalaṃ tad vyatyayāc chobhanam//
14.5
nakulasya mṛgasya pakṣiṇāṃ vāmād dakṣiṇabhāgasevanam/
śubhadaṃ śvaśṛgālayor idaṃ vyatyāsena phalaṃ praśasyate//
14.6
cāṣo nakulaś ca vāmagau divasārdhāt parataḥ śubhapradau/
mṛgavac ca vaneṣu kukkurāḥ śatapatro 'stamaye ca dakṣiṇaḥ//
14.7
naṣṭāvalokanasamāgamayuddhakramaveśmapraveśam anujeśvaradarśaneṣu/
yānapratīpavidhinā śubhadā bhavanti kecij jagur gamanavan nṛpadarśaneṣu//
14.8
nirupahatamanojñavṛkṣasaṃsthaḥ śucirucirāvanisasyasaṃsthitāś ca/
śubhatithidivasarkṣalagnakāleṣv aśubhaphalo 'pi śubhapradaḥ pradiṣṭaḥ//
14.9
prabhagnaśuṣkadrumakaṇṭakeṣu śmaśānabhasmāsthituṣākuleṣu/
prākāraśūnyālayadurdṛśeṣu saumyo 'pi pāpaḥ śakunaḥ pradiṣṭaḥ//
14.10
aṅgāriṇī dig raviṇā pramuktā yasyāṃ ravis tiṣṭhati sā pradīptā/
pradhūmitā yāsyati yāṃ dineśaḥ śeṣāś ca śāntāḥ śubhadāś ca tāḥ syuḥ//
14.11
yātaṃ muktāyāṃ sāmprataṃ dīpitāyām eṣyaṃ jñeyaṃ dhūmitāyām aniṣṭam/
śāntāsv evaṃ dikṣu tatpañcamāsu pratyāsannaṃ śeṣayoḥ śāntadīptam//
14.12
piśitāśucibhojanaḥ pradīptas tṛṇaphalabhuk ca nisargataḥ praśāntaḥ/
ubhayaḥ kathitas tathānnabhojī diksthānodayakālataś ca cintyāḥ//
14.13
dvandvārttarogārditabhītamattavairārttayuddhāmiṣakāṃkṣiṇaś ca/
sīmāntanadyantaritāś ca serve na cintanīyāḥ sadasatphaleṣu//
14.14
rikto 'nukūlaḥ kalaśo jalārtham abhyudyataḥ siddhikaraḥ prayāṇe/
vidyārthināṃ cauryasamudyatānāṃ vaṇikkriyābhyudyaminām atīva//
14.15
śyāmāśyenaśaśaghnavañjalaśikhiśrīkarṇacakrāhvayāś
cāṣāṇdīrakakhañjarīṭakaśukāḥ dhvāṃkṣaḥ kapotās trayaḥ/
bhāradvājakulālakukkuṭakharā hārītagṛdhrau kapis
pheṭau kukkurapūrṇakūṭacaṭakāś coktā divāsaṃcarāḥ//
14.16
lomāsikā piṅgalachappikākhyau valgulyulūkau śaśakaś ca rātrau/
sarve svakālotkramacāriṇaḥ syur daśasya nāśāya nṛpān tadā vā//
14.17
hayanarabhujagoṣṭradvīpisiṃharkṣagodhāvṛkanakulakuraṅgaśvājagovyāghrahaṃsāḥ/
pṛṣatamṛgaśṛgālaśvāvidhākhyā 'nyapuṣṭā dyuniśam api viḍālaḥ sārasaḥ śūkaraś ca//
14.18
dyuniśobhayacāriṇaḥ svakāle puravanamiśracarāḥ svabhūmisaṃsthāḥ/
saphalā viphalā viparyayasthā gamanepsoḥ purapārthivāśubhās te//
14.19
yānaṃ dhureṇa patitaṃ bṛhatī ca kanyā garbheṇa cātimahatā purataḥ sthito strī/
āgaccha tiṣṭha viśa gacchasi vā kim arthaṃ śabdāḥ sthiraś ca gamanaṃ pratiṣedhayanti//
14.20
gāndhāraṣaḍjaṛṣabhāḥ khalu madhyamaś ca yāne svarāḥ śubhakarā na tu ye 'tra śeṣāḥ/
grāmau śubhāv api ca madhyamaṣaḍjasañjñau gāndhāragītam api bhadram uśanti devāḥ//
14.21
sarvatra pāpaṃ kṣutam uddiśanti gos tu kṣutaṃ mṛtyukaraṃ yiyāsoḥ/
mārjārarāvaskhalanaṃ ca yātur vastrasya bhaṅgaś ca na śobhanāni//
14.22
jalakaraśvakarau na śubhau prāgghātakaśastrakarau yamadiksthau/
ṣaṇḍhakamadyakarāv api paścāt āsanasīrakhalaiḥ saha codak//
14.23
dravyāṇi śuklāni turaṅgamaś ca pūrveṇa yāmyena śavaṃ samāsam/
paścāt kumārī dadhi cātiśastaṃ saumyena gobrāhmaṇasādhavaś ca//
14.24
yaḥ pūrṇakūṭaḥ sakarāyikākhyo vāmaḥ praśastaḥ sa ca pūrvadeśe/
kākaḥ śubho dakṣiṇataś ca teṣām anyeṣu deśeṣu viparyayeṇa//
14.25
vāme śasto dhanvanaḥ siddhidātā prottuṅgaś ced dhastamātram jayāya/
ākāyaś ced unnato vāmabhāge pṛthvīlābhaṃ dhanvanāgaḥ karoti//
14.26
naraturagagajātapatrakumbhadhvajaśayanāsanapuṣpacāmarāṇi/
vrajati yadi puro 'vamūtrya yātuḥ kṣapayati śatrubalaṃ tato narendraḥ//
14.27
viṣakaṇṭakiśuṣkavṛkṣaloṣṭān avamūtryāsthicitena yāti cec chvā/
na śubho 'bhimukho bhaṣan vidhunvan yudhyan gāṃ vilikhan nakhair vamaṃś ca//
14.28
uttānāpādaḥ svapate ca pāpo vilokya sūryaṃ viruvaṃś ca dīnam/
śuṣkāsthilābhābhimukhaś ca kaṣṭo māṃsādibhiḥ pūrṇamukhaś ca śastaḥ//
14.29
pūrṇānano yasya kroti cāṣaḥ pradakṣiṇaṃ svastikam eva vā khe/
lābho mahāntasya parābhavāya kālena bhaṅgo vijayo jayo 'sya//
14.30
kāryantu mūlaśakune 'ntaraje tad ahni vindyāt phalaṃ niyatam evam ime vicintyāḥ/
prāraṃbhayānasamayeṣu tathā praveśe grāhyaṃ kṣutan na śubhadaṃ kvacid apy uśanti//
14.31
krośād ūrdhvaṃ śakunavirutaṃ niṣphalaṃ prāhur eke
tatrāniṣṭe prathamaśakune mānayet pañca ṣaṭ ca/
prāṇāyāmān nṛpatir aśubhe ṣoḍaśaivaṃ dvitīye
pratyāgacchet svabhavanam ato yady aniṣṭas tṛtīyaḥ//
14.32
śubhaṃ daśāpākam avighnasiddhiṃ mūlābhirakṣām athavā sahāyān/
duṣṭasya saṃsiddhim anāmayatvaṃ vadanti te mānayitur nṛpasya//E32
Linked texts (1)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
Discussed in (2)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — Kane 1930, English
- Geschichte der indischen Litteratur — Winternitz 1905, German