Yogayatra 4
Edition of Rāmacandra Jhā (1986) 4
- Language
- Sanskrit
Contents
- 4.29a-K — 1 part
4.1
dehaḥ kośo yoddhā vāhyaṃ mantraḥ śatrur mārgo 'py āyuḥ/
cittaṃ karma prāptir mantrī prāglagnādyā bhāvāś cintyāḥ//
4.2
trilābhavarjaṃ ravisauribhaumā nighnanti no karmaṇi sūryabhaumau/
puṣṇanti saumyā ripurāśivarjyam astaṃ bhṛgur mṛtyuvilagnam induḥ//
4.3
tithyudgamendukaraṇarkṣadinakṣaṇeṣu śuddheṣv abhīṣṭaphaladā nṛpater yathā syāt/
yātrā tathā param idaṃ kathayāmi guhyaṃ śiṣyāya nai 'tad acirād hy uṣitāya dadyāt//
4.4
yogaiḥ kṣitipā vinirgatāḥ śakunais taskaracāraṇādayaḥ/
nakṣatrabalair dvijātayaḥ kṣaṇavīryād itaro jano 'rthabhāk//
4.5
yad yad yogavaśād vrajaty agadatāṃ dravyair viṣaṃ yojitam
saṃyuktaṃ madhunā ghṛtaṃ ca viṣatāṃ gacched yathā dṛśyate/
tadvad yogasamudbhavaṃ prakurute hitvā grahaḥ svaṃ phalaṃ
yasmāt tena samudyato 'smi gadituṃ yogān vicitrān imān//
4.6
lagne gurur budhabhṛgū hibukātmajasthau ṣaṣṭhau kujārkatanayau dinakṛt tṛtīyaḥ/
candraś ca yasya daśamo bhavati prayāṇe tasya 'bhivāñchitaphalāptir alaṃ nṛpasya//
4.7
horātṛtīyaripulābhagataiḥ krameṇa jīvārkibhaumaravibhir bhṛguje 'nukūle/
yāto 'tidṛptam api śatrubalaṃ nihanti naiśaṃ tamisram iva tigmam ayūkhakālī//
4.8
udayārinabhaḥ sthalagair dinakṛdyamaśītakaraiḥ/
na bhavanty arayo 'bhimukhā hariṇā iva keśariṇaḥ//
4.9
gurur udaye ripurāśigato 'rko yadi nidhane na ca śītamayūkhaḥ/
bhavati gato 'tra śaśī 'va narendro ripuvanitānanatāmarasānām//
4.10
śukavākpatibudhair dhanasaṃsthaiḥ saptame śaśini lagnagate 'rke/
nirgato nṛpatir eti kṛtārtho vainateyavad ahiṃ vinigṛhya//
4.11
mūrttivittasahajeṣu saṃsthitāḥ śukracandrasutatigmaraśmayaḥ/
yasya yānasamaye raṇānale tasya yānti śalabhā iva 'rayaḥ//
4.12
sūryendū valavarjitau valayutau janmeśalagneśvarau
pātāle daśame 'pi vā śaśisuto lagnasthito vākpatiḥ/
ṣaṭsaptāṣṭamavarjiteṣu bhṛgujaḥ sthāneṣu yasya sthito
yātus tasya na vidviṣo raṇamukhe tiṣṭhanti yoṣā iva//
4.13
saure bhaume lagnage 'rphe khamadhye karmaṇy āye bhārgave candraje ca/
yāyād bhūpaḥ śatrudeśaṃ nihantuṃ dṛptaṃ śatruṃ kālavat krūraceṣṭaḥ//
4.14
lābhaśatrusahajeṣu yamārau saumyaśukraguravo balayuktāḥ/
gacchato yadi tato 'sya dharitrī sāgarāmburasanā vaśam eti//
4.15
pāpās tṛtīye hibuke ? jīvo bilagne śaśalāñchano 'ste/
yasyodyame tasya balaṃ ripūṇāṃ kṛtaṃ kṛtaghnesv iva yāt nāśam//
4.16
candre 'stage devagurau vilagne jñaśukrayoḥ karmaṇi lābhage 'rke/
saurārayor bhrātṛgayoś ca yāto nṛpaḥ svabhṛtyān iva śāsti śatrūn//
4.17
gurau vilagne yadi vā śaśāṅke ṣaṣṭhe ravau karmagate 'rkaputre/
sitajñayor bandhusutasthayoś ca yātrā janitrī 'va hitāni dhatte//
4.18
patyau girāṃ lagnagate 'vaśeṣair ekādaśārthopagatair yiyāsoḥ/
vidāryate śatrubalaṃ samantād dharmo yathā hetuśatair yugānte//
4.19
triṣaṇṇavāntyeṣv abalaḥ śaśāṅkaś cāndrir balī yasya guruś ca kendre/
tasya 'riyoṣābharaṇaiḥ priyāṇi priyāḥ priyāṇāṃ janayanti sainye//
4.20
kendropagatena vīkṣite guruṇā trayāyacaturthage site/
pāpair anavāṣṭasaptamair vasu kiṃ tan na yad āpnuyād gataḥ//
4.21
lagnārikarmahibukeṣu śubhekṣite jñe dyūnāntyalagnarahiteṣv aśubhagraheṣu/
yātur bhayaṃ na bhavati prataret samudraṃ yady aśmanā kim uta śatrusamāgameṣu//
4.22
yasyo 'dayāstāricatustrisaṃsthāḥ śukrāṅgiro 'ṅgāraka --- saumyasaurāḥ/
dviṣadbalastrīvadanāni tasya klāntāni kāntān avalokayanti//
4.23
pūrvoktayoge dhanago budhaś cec chaśāṅkasūryau ca daśāyasaṃsthau/
asmin gatasya 'likulopagītā nānāvanotthā dviradā bhavanti//
4.24
sūryādayo 'risahajāmbaraśatrulagnabandhvāyagāḥ suraguror divasaś ca yasya/
yāne 'risainyam upagacchati tasya nāśaṃ ma māṃsakaśravaṇakeṣv iva tīrthapuṇyam//
4.25
trinidhanatanusaptamārisaṃsthāḥ kujasitajīvabudhā raviś ca yasya/
khalajanajanite 'va lokayātrā na bhavati yasya cirāya śatrusenā//
4.26
kujaravijayute 'ribhe gatānāṃ sukhasahajopagatiḥ sitārkajīvaiḥ/
ripubalam upayāti nāśam āśu śrutam adhanasya kuṭumbacintayaiva//
4.27
lagnatridharmāridaśāyageṣu sitārkijīvendukujendujeṣu/
sārke budhe ca 'ribalaṃ vināśam āyāti guhyaṃ piśuneṣv ivo 'ktam//
4.28
ekāntararkṣe bhṛgujāt kujād vā saumye sthite sūryasutād guror vā/
pradhvasyate 'rir na cirād gatasya veṣādhiko bhṛtya ive ''śvarasya//
4.29a-K.30
ekāntarā yadi gatā bhaveneṣu ṣaṭsu pṛṣṭhasthitasya suraśatruguroḥ prayāṇe/
yātasya nātra ripavo prahasanti vīryaṃ viṣṇor ivoddhṛtagadārathavādapāṇeḥ//
4.30
nirantaram yadi bhavaneṣu pañcasu grahāḥ sthitā divasakareṇa varjitāḥ/
yiyāsator yadi ca bhavanti pṛṣṭhatas tadā parān balabhid iva 'vakṛntati//
4.31
bṛguputramahendragurū gamane sahitau yadi bhaṃ yugapat tyajataḥ/
jñagurū yadi vā 'ṃśakam ekagatau samare surarāḍ iva bhāti tadā//
4.32
nistriṃśavakropagate ca vakre vakreṇa vakraṃ nṛpatiṃ nihanyāt/
pānaprasaktaṃ niśi vā prasuptaṃ tasyai 'va ca 'ste yadi vā 'ṃśakaḥ syāt//
4.33
putro dharitryā dinakṛt sutaś ca yadā tyajetāṃ yugapan navāṃśam/
tadā hy avaskandagato narendro bhuṅkte ripūn tārkṣya iva dvijihvān//
4.34
budhabhārgavamadhyagate himagau hibukopagate ca nṛpaḥ praviśan/
puruhūtadiśaṃ yadi vā 'ntakṛtaḥ puruhūtayamapratimo bhavati//
4.35
sitendujau caturthagau niśākaraś ca saptame/
yadā tadā gato nṛpaḥ praśāsty arīn vinā raṇān//
4.36
śaśini caturthagṛhaṃ samupete budhasahite 'stagate bhṛguputre/
gamanam avāpya patir manujānāṃ jayati ripūn samareṇa vinai 'va//
4.37
kṣititanayayutān navāṃśakād yadi śatame bhṛgujo 'thavā guruḥ/
śataguṇam api hanty arer balaṃ viṣam iva kāyam asṛkpathopapannam//
4.38
śatāṃśakād ūrdhvam avasthite budhe yamārayos tatra gatasya bhūbhṛtaḥ/
prayāti nāśaṃ samare dviṣaḍ balaṃ yathā 'rthibhāvopagatasya gauravam//
4.39
nakṣatram ekaṃ yugapat praviṣṭau yadā dharitrītanayāmarejyau/
kuryāt tadā 'ntaṃ dviṣatāṃ balasya drauṇir yathā 'rer niśi sauptikena//
4.40
ṛkṣaṃ gurujñau budhabhārgvau vā yadā praviṣṭau yugapat sametau/
arthān avāpnoti tadā vicitrān chātraḥ sutīrthān gurupūjayaiva//
4.41
yātrādigīśād yadi pañcame 'nyo gṛhe graho vīryayuto 'vatiṣṭhet/
samudyatāśākathitāni bhaṅktvā phalāni vīryān nayati svakāṣṭhām//
4.42
eko 'pi jīvajñasitāsitānāṃ kujāt trikoṇe ravito 'tha ve 'nduḥ/
yatro 'dyatas tatra na yāti yātā tayor balīyān nayati svakāṣṭhām//
4.43
janmodayarkṣaṃ hibukāstasaṃsthaṃ yasya 'śubhair dṛṣṭayutaṃ na saumyaiḥ/
sa śāṇḍilīṃ prāpya yathā garutmān danyaṃ gato 'bhyeti hatasvapakṣaḥ//
4.44
horāṣṭame janmagṛhāṣṭame vā svāc chatrubhāc chatrugṛhodaye vā/
tadrāśipair vā gamanaṃ vilagne tulyaṃ narāṇāṃ viṣabhakṣaṇena//
4.45
ripunidhanavilagne svāt triṣaḍlābhage vā
balavati bhavaneśe sve kṛśe śatrupakṣe/
anabhimukhadigīśe dikpatau susthite ca
vrajati yadi yatheṣṭaṃ prāpnuyāt tatra yatā//
4.46
kendratrikoṇeṣu śubhāḥ praśastās teṣv eva pāpā na śubhapradāḥ syuḥ/
papo 'pi kāmaṃ balavan niyojyaḥ kendreṣu śūnyaṃ na śivāya kendram//
4.47
saumyaiś ca pāpaiś ca catuṣṭayasthaḥ kṛcchreṇa siddhiṃ samupaiti yātā/
prapātapātapratighātavakrair nadī 'va dhātrīdharakandareṣu//
4.48
guro vilagne bhṛguje 'risaṃsthe candre 'ṣṭame hanti gato 'risenām/
viṣṭaṃ yathā dakṣiṇamārgacārī rūkṣo athavā hrasvatanuś ca śukraḥ//
4.49
siṃhājataulimithunā mṛgakarkaṭau ca sveśānvitā yadi bhavati yasya śaniś ca lagne/
tatsainikāḥ parabalaṃ ksapayanti yātur mūrkhasya vittam iva cāraṇacāṭukārāḥ//
4.50
udaye gurusaumyabhārgavaiḥ sahaje 'rkārkikujaiś ca gacchataḥ/
na bhavanty arayo raṇe sthirāḥ kitavānām iva vittasaṃcayāḥ//
4.51
jātakoktanṛpayogagatānām pratyahaṃ bhavati rājyavivṛddhiḥ/
vātaghūrṇitam iva 'rṇavayānam parabalaṃ hi samupaiti vināśam//
4.52
horā''śrite devagurau prayātā krūragrahaiḥ karmaṇi lābhagair vā/
kṛtvā ripūṇāṃ kṣayam akṣatāṅgaḥ svayaṃ kṣitīśo 'kṣayakośam eti//
4.53
lābhārthalagneṣu śubhā raviḥ khe yasya ''rasaurau sahaje 'ribhe vā/
tasya 'rthakośaḥ samupaiti vṛddhiṃ lābho yathā pratyaham arthavṛddhyā//
4.54
svoccapagair jīvakujārkajārkair ebhyas tribhir vā kathitaikalagne/
rājñaḥ praṇāśaṃ samupaiti śatruḥ saukhyaṃ dvibhāryasya yathā 'dhanasya//
4.55
eko 'pi jīvārkakujārkajānāṃ svocce vilagne svagṛhe yadī 'nduḥ/
jātasya yānty atra parāḥ praṇāśam mahākulānī 'va kuṭumbabhedaiḥ//
4.56
lagnāc caturthe atibale śaśāṅke yogād vinā candrabalena yātā/
labdhā 'pi lakṣmīṃ bahuratnapūrṇāṃ kṣipraṃ kṣayaṃ yāti yathā śaśāṅkaḥ//
4.57
yeṣāṃ game navamapañcamakaṇṭakasthāḥ saumyās tṛtīyaripulābhagatāś ca pāpāḥ/
āyānti te svabhavanāni punaḥ kṛtārthā dattā dvijātiṣu purā vidhivad yathārthāḥ//
Linked texts (3)
- Jyotirnibandha — Śivarāja, Sanskrit
- Saṅgrahaśiromaṇi — Sarayūprasāda, Sanskrit
- Tājikanīlakaṇṭhī — Nīlakaṇṭha Daivajña 1587, Sanskrit