<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata*sanghavi.3.2.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Buddhist Literature](https://indike.org/pramana/in.bauddha) › [Buddhist Sanskrit literature](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit) › [Buddhist philosophy (śāstra)](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana) › [Buddhist epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana) › [Hetubindu](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu) › [Hetubinduṭīkā](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata) › [Edition by Sukhlalji Sanghavi and Jinavijaya (1949)](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata*sanghavi) › 3.2.1

# Hetubindutika 3.2.1

Edition by Sukhlalji Sanghavi and Jinavijaya (1949) 3.2.1

- **Language:** Sanskrit

### [3.2.1](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata*sanghavi.3.2.1)

tathāpi mandamatayaḥ santi matto \['pi kecana | yānuddiśya\] mayāpy eṣa hetubindur vibhajyate || 4 ||\[ādivākyasya prayojanaprakaṭanam | \] parokṣe -- ty ādinā prakaraṇārambhe prayojanam āha | tac caśrotṛjanapravṛtty artham itikecit | tad ukta\[m -- sarvasyaiva hiśā\]strasya karmaṇo vā'pi kasyacit | yāvat prayojanaṃnoktaṃtāvat tat kena gṛhyatām || \[ŚlSū 1.12.\] iti | tad ayuktam| yato 'sya prakaraṇasyedaṃ prayojanam iti \[pradarśane prayo\]janaviśeṣaṃ prati upāyatāṃ prakaraṇasya niścityānupāye {p. 2.1} pravṛttyasambhavāt prekṣāvatāṃ tadarthitayāpra\[karaṇaśravaṇādau pravṛttiḥ\] syād iti tadabhidhānasyārthavattāvarṇyate | na caitadyuktam | yataḥ prekṣāvatāṃ pravṛttiḥ prayojanārthināṃ tadupāyetadbhāvaniścayāt| yathā kṛṣīva\[lādīnāṃ sasyā\]dy upāye bījādāva'bījādivivekenā'vadhṛtabījādibhāvānām | anyathā hy aniścitopāyānām upeyārthanāṃ pravṛttau prekṣāvattaiva hīyeta | upeye tu \[bhāvini pramā\]ṇavyāpārāsambhavād aniścaye 'pi vivecitopāyāḥ pratibandhavaikalyayor asambhave \`yogyam etad vivakṣitaṃ kāryaṃ niṣpādayitum' iti saṃ\[bhāvanayā pravṛttau\] prekṣāvat tāto na hīyeran | niścayaś ca pramāṇād eva | na ca prayojanavākyasya prāmāṇyam asti, śabdānāṃ bahirarthe pratibandhābhāvāt | vivakṣāyāṃ \[tasya prāmāṇye 'pi yathā\]vastupravṛttiniyamābhāvāt na tataḥ prakaraṇasya prayojanavise(śe)ṣaṃ prati upāyatāniścayaḥ samasti | na hi ye yathā yam arthaṃ vivakṣanti te tathaiva tam anu\[tiṣṭhanti vi\]saṃvādanābhiprāyāṇām anyathā'bhidhāyānyathāpravṛttidarśanāl loke sarvatrānāśvāsāt |

- [Previous: 3.1](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata*sanghavi.3.1)
- [Next: 3.2.2](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata*sanghavi.3.2.2)
- [Up: 3.2](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata*sanghavi.3.2)

## Linked texts (2)

- [Nyāyamañjarī](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.1.49) — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit
- [གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པའི་འགྲེལ་པ](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata*bo-d4235.1) — Classical Tibetan

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata*sanghavi.3.2.1](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.hetubindu!arcata*sanghavi.3.2.1) · Pramāṇa
