<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika*bo.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Buddhist Literature](https://indike.org/pramana/in.bauddha) › [Buddhist Sanskrit literature](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit) › [Buddhist philosophy (śāstra)](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana) › [Buddhist epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana) › [Pramāṇavārttika](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika) › [ཚད་མ་རྣམ་འགྲལ་གྱ་ཚག་ལའར་བྱས་པ](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika*bo) › 3

# Pramanavarttika 3

ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ 3

- **Language:** Classical Tibetan

### [3](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika*bo.3)

ངོ་བོ་བལྟར་རུང་བའི། །བདག་ཉིད་དག་ནི་མ་གྲུབ་པ། །མེད་དོན་ཅན་མི་དམིགས་རྣམ་བཞི། །དེ་དང་འགལ་བ་ཡི་ནི་རྒྱུ། །དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་དེ། །རྒྱུ་མཚན་དག་ནི་འགལ་བ་ཉིད། །མེད་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། ༈ །འགལ་འབྲས་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་ནི། །དུས་ལ་སོགས་ལ་ལྟོས་པར་འདོད། །གཞན་དུ་འཁྲུལ་འགྱུར་མི་གྲང་བ། །སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ཐལ་བ་བཞིན། ༈ །རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་བར། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དོན་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད། ༈ །ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནུས་པ་རྣམས། །འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་འབྲས་བུ་ལ། །མ་ངེས་པ་ནི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །གེགས་བྱེད་པ་དག་སྲིད་ཕྱིར་རོ། ༈ །ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལུས་པའི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རོས་རྟོགས་པ། །རྒྱུ་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། །དུ་བས་བུད་ཤིང་འགྱུར་བ་བཞིན། ༈ །ནུས་པ་འཇུག་པ་མེད་པར་ནི། །རོ་མེད་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་རྒྱུ། ༈ །དེ་ལྟར་འདས་དུས་གཅིག་རྣམས་རྟོགས། །དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས། ༈ །རྒྱུ་མ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་དེ། །ལྷག་མ་དང་ལྡན་ནུས་མེད་ཕྱིར། །ལུས་ལས་འདོད་ཆགས་རྗེས་དཔོག་བཞིན། ༈ །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ། །ཙམ་གྱིས་འབྲས་སྤྱི་མཐོང་བ་ལས། །གཏན་ཚིགས་ཤེས་པ་ཚད་ལྟར་སྣང་། །ཚིག་ལས་ཆགས་ཅན་ལ་སོགས་བཞིན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ། །ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མིན། །འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཕྲུ་བའི་འབྲས་ནི་ཚོས་པ་བཞིན། ༈ །གང་ཞིག་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། །ལྡོག་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ལ་ལྷག་མ་ལྡན་ཞེས་བརྗོད། ༈ །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་གསུམ་ལའང་། །དེ་ཡིས་མ་གྲུབ་བཟློག་དོན་དང་། །འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ངེས་པ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ཡིན། །འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི། །མི་མཐུན་ཆོས་བརྗོད་གང་ཡིན་པ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་འབྲས་ཅན་དེ། །དེ་མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀྱང༌། །

> an intrinsic nature that is fit to be observed,  
> When their own identities are unestablished,  
> Are the four kinds of non-cognition having non-existence as their object.  
> Any application involving the observation  
> Of the cause of what is contradictory to that,  
> If it is devoid of that very contradictory cause,  
> Is erroneous.  
>   
> The contradictory effect also is held to depend upon  
> Place, time, and so forth;  
> Otherwise it would be erroneous, like the ash  
> In establishing the absence of cold.  
>   
> That which infers the arising of an effect  
> From the totality of causes,  
> Because it does not depend on any other thing,  
> Is stated to be an \[inference by\] essential nature.  
>   
> Regarding the capacities which are the effect of the totality \[of causes\],  
> With respect to an effect connected to a change,  
> It is inconclusive indeed,  
> Because obstacles may possibly occur.  
>   
> The understanding of form and so on from taste,  
> Which depend upon a single totality \[of causes\],  
> Is an inference of a causal quality,  
> Just as smoke \[infers\] the transformation of firewood.  
>   
> Without the operation of capacity,  
> Taste itself, which is the cause of the other, does not exist.  
>   
> Thus those having a single past time are understood;  
> That arises from an effect logical mark.  
>   
> Any inference of an effect  
> From an incomplete totality of causes,  
> Is indeterminate, because it lacks capacity,  
> Like inferring passion from a body.  
>   
> Through observing the general effect  
> By the mere non-observation in the heterologous class,  
> The cognition of a logical reason is a pseudo-pramāṇa,  
> Like \[inferring someone to be\] passionate from their words and so on.  
> Mere non-observation in the heterologous class  
> Does not mean there is no error,  
> Because error is possible,  
> Like \[judging\] the cooking of the rice in a pot.  
>   
> Whatever presents negative concomitance  
> By mere non-observation,  
> Because it is a cause of doubt,  
> Is said to be indeterminate.  
>   
> Even with regard to the three criteria of the reason,  
> In order to eliminate unestablished \[reasons\] and  
> As an antidote to error,  
> Ascertainment has been stated by him.  
> Whatever statement of a dissimilar attribute  
> Serves as an antidote to error,  
> If its effect is non-observation,  
> That is understood even without mentioning it. / Even by the word "non-existent",  
> — English (machine translation) (machine translation)

- [Previous: 2](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika*bo.2)
- [Next: 4](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika*bo.4)

## Translations (1)

- [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika*bo~en-mt.3) — English, machine translation

## Linked texts (1)

- [Pramāṇavārttika (ed. Rāhula Sāṅkṛtyāyana)](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika*sankrtyayana.3.6) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika*bo.3](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.darsana.pramana.pramanavarttika*bo.3) · Pramāṇa