Pramāṇa · Search · About · API

Udanavarga 1

Sanskrit text (after Bernhard 1965; input M. Tokunaga) 1

Language
Sanskrit

1.0

siddham

1.1

stīnam iddham vinodya iha sampraharṣya ca mānasam /[.stīnamiddham.]
śṛṇuta imam pravakṣyāmi udānam jina bhāṣitam //

1.2

evam uktam bhagavatā sarva abhijñena tāyinā /
anukampakena ṛṣiṇā śarīra antima dhāriṇā //

1.3

anityā bata saṃskārā utpāda vyaya dharmiṇaḥ /
utpadya hi nirudhyante teṣām vyupaśamaḥ sukham //

1.4

ko nu harṣaḥ ka;ānanda;evam prajvalite sati /
andha kāram praviṣṭāḥ stha pradīpam na gaveṣatha //

1.5

yāni imāny apaviddhāni vikṣiptāni diśo diśam /
kapota varṇāny asthīni tāni drṣṭvā iha kā ratiḥ //

1.6

yām eva prathamām rātrim garbhe vasati mānavaḥ /
aviṣṭhitaḥ sa vrajati gataś ca na nivartate //

1.7

sāyam eke na dṛśyante kālyam dṛṣṭā mahā janāḥ /
kālyam ca eke na dṛṣyante sāyam dṛṣṭā mahā janāḥ //

1.8

tatra ko viśvasen martyo daharo asmi iti jīvite /
daharā api ṃriyante hi narā nāryaś ca n ekaśaḥ //[.anekaśaḥ.]

1.9

garbha;eke vinaśyante tathā eke sūtikā kule /
parisṛptās tathā hy eke tathā eke paridhāvinaḥ //

1.10

ye ca vṛddhā ye ca dahrā ye ca madhyama puruṣāḥ /[.pūruṣāḥ.]
anupūrvam pravrajanti phalam pakvam va bandhanāt //

1.11

yathā phalānām pakvānām nityam patanato bhayam /
evam jātasya martyasya nityam maraṇato bhayam //

1.12

yathā api kumbha kāreṇa mṛttikā bhājanam kṛtam /
sarvam bhedana paryantam evam martyasya jīvitam //

1.13

yathā api tantre vitate yad yad uktam samupyate /
alpam bhavati vātavyam evam martyasya jīvitam //

1.14

yathā api va - - - - - - - - - - - - - - - - - /
- - - ghatano bhavati;evam martyasya jīvitam //

1.15

yathā nadī pārvatīyā gacchate na nivartate /
evam āyur manuṣyāṇām gacchate na nivartate //

1.16

kisaram ca parittam ca tac ca duhkhena samyutam /
udake daṇḍa rājī iva kṣipram eva vinaśyati //

1.17

yathā daṇḍena gopālo gāḥ prāpayati gocaram /
evam rogair jarā mṛtyuḥ āyuḥ prāpayate nṛṇām //

1.18

atiyānti hy aho rātrā jīvitam ca uparudhyate /
āyuḥ kṣīyati martyānām kunadīṣu yathā odakam //
........................ jīvitam ca uparudhyate /
................................................ //

1.19

dīrghā jāgarato rātrir dīrgham śrāntasya yojanam /
dīrgho bālasya saṃsāraḥ saddharmam avijānataḥ //

1.20

putro me asti dhanam me asti ity evam bālo vihanyate /
ātmā eva hy ātmano na asti kasya putraḥ kuto dhanam //
maraṇe ........................................... /
................................................. //

1.21

anekāni sahasrāṇi nara nārī śatāni ca /
bhogān vai samudānīya vaśam gacchanti mṛtyunaḥ //

1.22

sarve kṣaya antā nicayāḥ patana antāḥ samucchrayāḥ /
samyogā viprayoga antā maraṇa antam hi jīvitam //

1.23

sarve sattvā mariṣyanti maraṇa antam hi jīvitam /[.satvā.]
yathā karma gamiṣyanti puṇya pāpa phala upagāḥ //

1.24

narakam pāpa karmāṇaḥ kṛta puṇyās tu sad gatim /
anye tu mārgam bhāvya iha nirvāsyanti nirāsravāḥ //[.bhāvyeha.]

1.25

na eva antarīk se na samudra madhye na parvatānām vivaram praviśya /
na vidyate asau pṛthivī pradeśo yatra sthitam na prasaheta mṛtyuH //

1.26

ye ca iha bhūtā bhaviṣyanti vā punaḥ sarve gamiṣyanti prahāya deham /
tām sarva hānim kuśalo viditvā dharme sthito brahmacaryam careta //

1.27

jīrṇam ca dṛṣṭvā iha tathā eva rogiṇam mṛtam ca dṛṣṭvā vyapayāta cetasam /
jahau sa dhīro gṛha bandhanāni kāmā hi lokasya na supraheyāḥ //

1.28

jīryanti vai rāja rathāḥ sucitrā hy atho śarīram api jarām upaiti /
satām tu dharmo na jarām upaiti santo hi tam satsu nivedayanti //

1.29

dhik tvām astu jare grāmye virūpa karaṇī hy asi /
tathā mano ramam bimbam jarayā hy abhimarditam //

1.30

yo api varṣa śatam jīvet so api mṛtyu parāyaṇaḥ /
anu hy enam jarā hanti vyādhir vā yadi vā antakaḥ //

1.31

sadā vrajanti hy anivartamānā divā ca rātrau ca vilujyamānāḥ /
matsyā;iva atīva hi tapyamānā duhkhena jāti maraṇena yuktāḥ //
.......... /
.......... /

1.32

āyur divā ca rātrau ca caratas tiṣṭhatas tathā /
nadīnām vā yathā sroto gacchate na nivartate //

1.33

yeṣām rātri diva apāye hy āyur alpataram bhavet /
alpa udake va matsyānām kā nu teṣām ratir bhavet //

1.34

parijīrṇam idam rūpam roga nīḍam prabhaṅguram /
bhetsyate pūty asaṃdeham maraṇa antam hi jīvitam //

1.35

aciram bata kāyo ayam pṛthivīm adhiśeṣyate /
śunyo vyapeta vijñāno nirastam vā kaḍaṅgaram //[.śūnyo.]

1.36

kim anena śarīreṇa sravatā pūutinā sadā /
nityam roga abhibhūtena jarā maraṇa bhīruṇā //

1.37

anena pūti kāyena hy ātureṇa prabhaṅguṇā /
nigacchatha parām śāntim yoga kṣemam anuttaram //

1.38

iha varṣam kariṣyāmi hemantam grīṣmam eva ca /
bālo vicintayaty evam antarāyam na paśyati //

1.39

tam putra paśu sammattam vyāsakta manasam naram /
sutpam grāmam mahaugha eva mṛtyur ādāya gacchati //[.mahaughaiva.]

1.40

na santi putrās trāṇāya na pitā na api bāndhavāḥ /
antakena abhibhūtasya na hi trāṇā bhavanti te //

1.41

idam kṛtam me kartavyam idam kṛtvā bhaviṣyati /
ity evam spandato martyān jarā mṛtyuś ca mardati //

1.42

tasmāt sadā dhyāna ratāḥ samāhitā hy ātāpino jāti jarā anta darśinaḥ /
māram sasainyam hy abhibhūya bhikṣavo bhaveta jātī maraṇasya pāragāḥ //

Linked texts (3)