Bhavasankrantisutra 2-3

2

བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་རྒྱལ་པོ་བཟོ་སྦྱངས་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱལ་པོའི་མཐུ་ཆེན་པོས་འོད་མའི་ཚལ་ག་ལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་རྒྱལ་པོ་བཟོ་སྦྱངས་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ལས་བགྱིས་ཤིང་བསགས་པ་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་འགགས་པ་འགུམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ཡིད་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་ལགས། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ལས་རྣམས་ཆབ་མི་འཚལ་བར་གདའ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་རྒྱལ་པོ་བཟོ་སྦྱངས་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ཞིག་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་བཟང་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་རྨིས་ལ། དེ་ཉལ་བ་ལས་སད་ནས་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་བཟང་མོ་དེ་དྲན་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་བཟང་མོ་དེ་ཡོད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འོ་ན་གང་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་བཟང་མོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མི་དེ་ཅི་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་བཟང་མོ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མ་མཆིས་ཤིང་མི་

Homage to all buddhas and bodhisattvas!

Thus did I hear at one time. The Blessed One was dwelling in the Kalandakanivāpa, at the Veṇuvana near Rājagṛha, together with a great monastic saṅgha of 1,250 monks and a multitude of bodhisattva mahāsattvas. The Blessed One, surrounded

and venerated by an audience of many hundreds of thousands, taught the Dharma. He expounded the wholesome conduct that is virtuous in the beginning, virtuous in the middle, and virtuous in the end, and that is excellent in meaning, excellent in words, distinctive, perfect, completely pure, and thoroughly refined.

At that time King Śreṇya Bimbisāra of Magadha set out from the great city of Rājagṛha. With great royal pomp and power, he arrived at the Veṇuvana before the Blessed One. He bowed his head to the feet of the Blessed One, circumambulated him three times, and sat to one side.

Seated to one side, King Śreṇya Bimbisāra of Magadha inquired of the Blessed One,²⁵ “Blessed One, how does an action, performed and accumulated, having ceased and ceased for a long while, manifest in the mind when the moment of death is imminent?²⁶ Since all formations are empty, how are actions not lost?”

The Blessed One replied to King Śreṇya Bimbisāra of Magadha,²⁷ “Great king, it is like this: To give an analogy, a man has dreamed that he has cavorted with the most beautiful woman in the land,²⁸ and then upon waking he keeps recollecting that most beautiful woman in the land. What do you think, king? Does that most beautiful woman in the land from the dream exist?”

“No, Blessed One, she does not,” he replied.

The Blessed One then asked, “Great king, what do you think? In that case, is that person who has become fixated on the most beautiful woman in the land wise in nature?”²⁹

“No, Blessed One, he is not,” he replied. “Why is that? Blessed One, the most beautiful woman in the land from the dream is utterly nonexistent and cannot be

3

དམིགས་ལགས་ན་དེ་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལྟ་ག་ལ་མཆིས་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་དེ་ནི་ཕོངས་ཤིང་དུབ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ན་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ནས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་ནས་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་ཆགས་ནས་འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། ལས་དེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པར་གྱུར་ནས་འགག་གོ། །འགག་པ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་མ་ཡིན། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་མ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མ་ཡིན། བྱང་ཕྱོགས་སུ་མ་ཡིན། སྟེང་དུ་མ་ཡིན། འོག་ཏུ་མ་ཡིན། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་ཇི་ཙམ་ཞིག་ན་འཆི་བའི་དུས་དང་ཚོད་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཚེ་དེ་དང་། སྐལ་བ་འདྲ་བའི་ལས་ཟད་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མ་འགག་པའི་ཚེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉལ་ཉལ་བ་ལས་སད་པའི་མིའི་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་བཟང་མོ་ལྟ་བུར་ལས་དེ་ཡིད་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མ་འགག་ཅིང་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཡང་ན་ནི་ལྷའི་ནང་དུ། ཡང་ན་ནི་མིའི་ནང་དུ། ཡང་ན་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ནང་དུ། ཡང་ན་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ། ཡང་ན་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་སུ། ཡང་ན་ནི་ཡི་དགས་རྣམས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་དེ་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་གང་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མངོན་པ་དེ་དང་སྐལ་བ་འདྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་། འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འཕོ་བ་ཡང་མེད་ལ་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བར་མངོན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མ་འགག་པ་

observed; as there is no way he can cavort with her, that man is bound to be miserable and exhausted.”

“Great king,” said the Blessed One, “childish and unlearned beings, in the same way, become fixated on pleasant³⁰ forms that they see with their eyes. Having become fixated, they then become desirous. Being desirous, they then become enamored. Being enamored leads them to commit actions stemming from passion, anger, and ignorance, which are conditioned by body, speech, and mind.³¹ The actions, thus conditioned, then cease.³² Having ceased, an action does not remain anywhere—in the east or in the south, in the west or in the north. It does not remain above, below, or in the intermediate directions.

“But at some other time, whenever it might be, when the moment of death is approaching and the karma concordant with one’s fortune for this life is exhausted, the final consciousness ceases, and this next karma—just like the most beautiful woman in the land for the person in the analogy sleeping and waking from sleep—will manifest in the mind.³³

“Great king, that is how, as the final consciousness ceases, there arises the first consciousness belonging to the next life,³⁴ be that among the gods, humans, asuras,³⁵ hell beings, animals, or pretas.³⁶

“Great king, immediately after that first consciousness ceases,³⁷ there arises the mindstream concordant with one’s fortune along with the experiences of karmic fruition that manifest therein.

“Great king, no phenomenon whatsoever transmigrates from this world to another world,³⁸ yet there are the manifestations of death and birth.³⁹

“Great king, the cessation of the final consciousness