[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Buddhist Literature](https://indike.org/pramana/in.bauddha) › [Buddhist Sanskrit literature](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit) › [Mahāyāna sūtras](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra) › [Doctrinal sūtras](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma) › [Dharmasaṅgīti](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti) › [འཕགས་པ་ཆས་ཡང་དག་པར་སྡད་པ་ཞས་བྱ་བ་ཐག་པ་ཆན་པའ་མད](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo) › 6 # The Dharma Council 6: Bam po 6 འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ 6 - **Language:** Classical Tibetan ### Bam po 6 ### [6.1](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.1) པ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཚོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཛིན་པ་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་འཛིན་པ་རྣམས་ལས་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་བཙལ་བ་དེ་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་པས་ཆོས་འཛིན་པ་རྣམས་ལས་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ལས་ཆོས་སྐྱེའི་ཟང་ཟིང་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། དབེན་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་ལ་མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །འགྲོགས་ན་བདེ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། འགྲོགས་ན་མི་བདེ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །དེས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། མགུ་དཀའ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སེམས་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྨན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སེམས་དབེན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། སེམས་ཆགས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སྡིག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། སྡིག་ > “Blessed One, the Dharma comes from those who delight in generosity not from those who are stingy. It comes from those who have discipline, not from those with poor discipline. It comes from those who have patience, not from those who are malicious. It comes from those instilled with diligence, not from those who are lazy. It comes from those with focused minds, not from those who are distracted. It comes from those with insight, not from those with faulty insight. It comes from those who are learned, not from those who have not studied much. It comes from those who strive to maintain appropriate attentiveness, not from those whose minds are filled with ill intention. It comes from those who engage in positive actions, not from those who engage in negative actions. It comes from those who take joy in elegant statements, not from those who delight in the intrigues of materialist doctrines. It comes from those who delight in emptiness, not from those who are obscured by their belief in another view. It comes from those who pursue training, not from those who pursue book learning. > > “Furthermore, Blessed One, there is the Dharma of those who pursue training. What is that training? Blessed One, all training can be subsumed within the three trainings. What are those three? Training in higher discipline, higher intention, and higher insight. Blessed One, a bodhisattva great being who trains in these trainings trains in the entire Great Vehicle. > > “Blessed One, what is a bodhisattva great being’s training in higher discipline? > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.2](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.2) པ་འཆབ་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལས་ཆོས་སྐྱེའི། སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། གནོད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ཤེས་རབ་འཆལ་པའི་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ཐོས་པ་ཉུང་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ངན་པའི་བསམ་པ་སེམས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ལེགས་པར་བགྱིད་པའི་ལས་བགྱིད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ངན་པར་བགྱིད་པའི་ལས་བགྱིད་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པའི་གསང་ཚིག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ལྟ་བར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བསླབ་པ་འཚལ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། བསྟན་བཅོས་འཚལ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་བསླབ་པ་འཚལ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་ལགས་སོ། །བསླབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་སློབ་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ### [6.3](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.3) ཆེན་པོའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡང་ལགས་ལ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་ཡང་མི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལ་རྟོན་པ་ལགས་སོ། །ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ལགས་ལ། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་ཡང་མི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོན་པ་ཡང་ལགས་སོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རབ་ཏུ་ཕྲ་བ་དག་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡང་ལགས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་ཡང་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་འཚལ་བས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་ཁོ་ན་འཚལ་བ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ལགས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་མ་ལགས་སོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་སློབ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །མཚན་མ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བགྱིད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བར་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགོད་པར་བྱའོ། །སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ > Bodhisattvas are bound by the prātimokṣa vow, but they do not think the prātimokṣa is itself sufficient. They adhere to the bodhisattva vow. Bodhisattvas perfectly observe the prescriptions and perspectives, but they do not think those prescriptions and perspectives are themselves sufficient. They also adhere to the prescriptions and perspectives of a bodhisattva. They are apprehensive of the most subtle disgraceful act, but also rely on the wisdom of a bodhisattva. What is the wisdom of a bodhisattva? Bodhisattvas are not scared or fearful of karma or the afflictive emotions because they understand the basic truth of all phenomena. They understand the basic truth of a bodhisattva. What is the perspective of a bodhisattva? Bodhisattvas take the perspective of emptiness; they do not take a conceptual, contrived, or fabricated perspective. They train in the basic precepts upon acceptance. To say they ‘train upon acceptance’ means that they train after accepting the equality of emptiness. To say they ‘train in the basic precepts upon acceptance’ means that they train after accepting the equality of signlessness, the equality of wishlessness, the equality of the unconditioned, and the equality of that which does not arise or appear. Blessed One, a bodhisattva also thinks, ‘I should establish beings in the discipline of the prātimokṣa vows.’ This is a bodhisattva’s training in higher discipline. > > “What is a bodhisattva’s training in higher intention? It is training in the eight liberations. A bodhisattva thinks, > — David R. Kittay, The Dharma Council > ‘I will help all beings succeed in the training of higher intention.’ This is a bodhisattva’s training in higher intention. > > “What is a bodhisattva’s training in higher insight? It is the training in the eighteen aspects of emptiness. A bodhisattva thinks, ‘I should help all beings understand the eighteen aspects of emptiness.’ This is a bodhisattva’s training in higher insight. These three trainings constitute the complete training of a bodhisattva. > > “Furthermore, Blessed One, a bodhisattva who guards beings guards discipline.¹⁷² Bodhisattvas who guard discipline are not conceited about their discipline, and thus use their discipline to fulfill the intentions of all beings. > > “Blessed One, bodhisattvas are predisposed to release, and they are not attached to any kind of grasping; bodhisattvas are predisposed to solitude, and they are not attached to any kind of entertainment; bodhisattvas are predisposed to inner composure, and they are not attached to any kind of activity; bodhisattvas are predisposed to meditative concentration, and they are not attached to any sense objects; bodhisattvas are predisposed to liberation, and they are not attached to any states of rebirth; and bodhisattvas are predisposed to listening to the Dharma, and they are not attached to any worldly tales. Bodhisattvas are predisposed to teaching the Dharma; they teach the Dharma after traveling a hundred yojanas and do not grow weary. Bodhisattvas are predisposed to upholding the sublime Dharma; they are not wearied by any suffering or by any mistaken, troubling views. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.4](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.4) སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ལ་སློབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅྭ་བརྒྱད་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་ཏེ། བསླབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྲུང་བ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ལགས་སོ། །གང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་སྙེམས་པ་སྟེ། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དབེན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འདུ་འཛི་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཉན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཏམ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཡང་སོང་ནས་ཆོས་སྟོན་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ ### [6.5](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.5) ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་གྱི། བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་པར་འཚལ་གྱི་བདག་ནི་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། གཞན་ཡང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ནོར་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཀྱི། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱོར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དགེ་བ་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་སྤྲོ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་བགྱིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་དང་བྱ་བའི་བརྩམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པར་བགྱིད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྒྲ་ > Bodhisattvas are predisposed to the mind set on awakening; they work to benefit all beings, not for their own benefit. Bodhisattvas are predisposed to good intentions; they think that they should first seek the awakening of all beings, not their own. Bodhisattvas are predisposed to higher intentions; they become rich through the perfection of other beings’ purposes, not through the perfection of their own. Bodhisattvas are predisposed to practice; they are not wearied but excited about taking incalculable eons to perfect each and every virtue associated with the factors of awakening. Bodhisattvas are predisposed to generosity; they will even give up their head, the most excellent of limbs, and use it to benefit beings. Bodhisattvas are predisposed to discipline; they will not forsake beings with poor discipline. Bodhisattvas are predisposed to patience; they do not fear any māra. Bodhisattvas are predisposed to diligence; they do not grow weary while achieving awakening for all beings. Bodhisattvas are predisposed to meditative concentration; they are not disturbed by any sounds or the need to act. Bodhisattvas are predisposed to insight; they see all phenomena as equal to a buddha’s awakening. Bodhisattvas are predisposed to emptiness; they do not remain in saṃsāra. Bodhisattvas are predisposed to great compassion; they do not pass into nirvāṇa. > > “Blessed One, I wonder if this is a discourse on the Dharma? Blessed One do you consider my discourse on the Dharma to be in accord with those already given?” > > The Blessed One replied, “Rāhula, your Dharma discourse is in accord.” > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.6](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.6) གཅན་ཟིན་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བདག་དུལ་བ་དེ་སེམས་ཅན་གཞན་འདུལ་བའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ཙམ་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཁམས་སུ་གདགས་པས་བཏགས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་འདུལ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཡིན་ན། དེ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བརྩོན་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མ་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨོན་པ་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྲོག་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སླུ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་པོ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བླང་བ་དང་དོར་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དབང་པོས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དམན་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོབས་ཀྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཇོམས་པ་ > The venerable Upāli next addressed the Blessed One: “Blessed One, bodhisattvas who have tamed themselves will, for the sake of taming other beings, not grow weary of taming beings for as long as there is still a realm of beings, an expanse of phenomena, and conceptual designations made though the imputations of desire, anger, and dullness. A bodhisattva thinks, ‘All phenomena are well tamed, but this is not something beings understand.’ Why? All phenomena are tamed through emptiness; they are not involved with adopted views or any kind of effort. All phenomena are tamed through signlessness; they are not involved with concepts or actions. All phenomena are tamed through wishlessness; they are not involved with hope or aspiration. All phenomena are tamed through selflessness; they are not involved with attachment. > > “All phenomena are tamed though the lack of ‘being’; they are not involved with differences among beings. All phenomena are tamed through the lack of lifeforce; they are not subject to passing away or being born. All phenomena are tamed through truth; they are not subject to anything deceptive. All phenomena are tamed through dependent arising; they are not subject to ownership. All phenomena are tamed through the recollections of mindfulness; they are not subject to memory or mental engagement. All phenomena are tamed through correct relinquishment; they are not subject to acceptance and rejection. All phenomena are tamed through the bases of miraculous power; they are not subject to coming and going. All phenomena are tamed through mastery; they are not subject to being inferior. All phenomena are tamed through strength; they are not subject to defeat. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.7](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.7) མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་གྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བྱ་བ་ངན་པ་དང་། སེམས་པ་ངན་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོབས་བཅུས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་འཇིགས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པ་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འདྲེས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མ་རིག་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་པ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་མིང་དང་གཟུགས་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་གཉིས་པས་དེ་ལ་རེག་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རེག་པ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་ཚོར་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངའི་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྲེད་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཐུ་རྩལ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་ལེན་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྲིད་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འཆི་འཕོ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྙིང་པོ་ཅན་ལགས་པས་དེ་ལ་རྒ་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ཟད་པས་དེ་ལ་འཆི་བ་མི་འཇུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་ལམ་ལགས་སོ། །ལམ་འདི་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ལགས་སོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུལ་བ་ལགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྫི་བ་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ལགས་སོ། །ལྷ་ཐམས་ཅད་ > All phenomena are tamed through the branches of awakening; they are not subject to a lack of knowledge. All phenomena are tamed through the path; they are not subject to negative actions or negative thoughts. All phenomena are tamed through the ten strengths; they are not subject to habitual patterns. All phenomena are tamed through fearlessness; they are not subject to fear or fright. All phenomena are tamed through being complete; they are not subject to any kind of effort. > > “All phenomena are tamed through wisdom; they are not subject to ignorance.¹⁷³ All phenomena are tamed through the lack of a creator; they are not subject to formation. Because all phenomena are not conceptually apprehended, they are not subject to consciousness. Because all phenomena lack mind, they are not subject to name and form. Because all phenomena have no basis, they are not subject to the six sense bases. Because all phenomena are nondual, they are not subject to contact. Because all phenomena lack cognition,¹⁷⁴ they are not subject to sensation. Because all phenomena lack a sense of ‘I,’ they are not subject to craving. Because all phenomena lack active capacity, they are not subject to grasping. Because all phenomena lack physical embodiment, they are not subject to becoming. Because all phenomena do not die, they are not subject to birth. Because all phenomena have a core essence, they are not subject to old age. Because all phenomena are inexhaustible, they are not subject to death. > > “Blessed One, this is the unobscured path of bodhisattvas. Bodhisattvas who follow this path cannot be assailed by any māra, chastened by any opponent, or affected by any afflictive emotion. They are praised by all the buddhas and revered by all the gods. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.8](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.8) ཀྱིས་ཕྱག་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །མི་དབུལ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྟན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། བྱེད་པ་བྱས་པ་དང་། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །རྒྱ་མཚོ་ལྟར་གཏིང་ཚོད་ཡས་པ་དང་། རི་རབ་ལྟར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པར་བགྱིད་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཉེ་བར་འཁོར་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ཏེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བགྱིད་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་བླ་མར་གྱུར་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་པ་རྣམས་ལུང་ནོད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བགྱིད་པ་དང་། དོན་དང་ཚིག་སེམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཅི་ > Blessed One, bodhisattva great beings who are equipped with such wisdom are said to have discovered a great treasury of the Dharma. They are said to not want for anything. They are said to be steadfast in the eyes of the thus-gone ones. They are said to bear the treasure of all the thus-gone ones. They are said to have completed their work, accomplished their tasks, and fulfilled their aims. They are said to be as vast as the ocean and as unwavering as Mount Sumeru. > > “Blessed One, I wonder if this is a discourse on the Dharma? Blessed One, do you consider my discourse on the Dharma to be in accord with those already given?” > > The Blessed One replied, “Upāli, your Dharma discourse is in accord. A bodhisattva great being can attain perfect awakening by relying on this Dharma discourse.” > > The venerable Ānanda next addressed the Blessed One: “Blessed One, upholding the sublime Dharma is the main duty of bodhisattvas. A bodhisattva who strives to uphold the sublime Dharma is a bodhisattva who pleases the buddhas. Why? For the buddhas, the Dharma is paramount. Blessed One, what does it mean to uphold the sublime Dharma? Bodhisattvas uphold the sublime Dharma by giving instructions on, chanting, and reflecting on the words and meaning of the profound sūtras spoken by the thus-gone ones. Blessed One, bodhisattvas also uphold the sublime Dharma by upholding its practice. What do bodhisattvas practice? Blessed One, bodhisattvas engage in any action of body, speech, and mind while being attentive to all beings. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.9](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.9) ཡང་རུང་། ངག་གི་ལས་གང་ཅི་ཡང་རུང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བས་འཇུག་གོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་གནས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་འདུ་ཤེས་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་བོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཡང་མི་འཚལ་ལོ། །ཁམས་རྣམས་ལ་སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུར་ས་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་། ཁམས་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཡང་མི་འཚལ་ལོ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་སྟོང་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཡང་མི་འཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །ཚོར་བ་ལ་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་རྩོམ་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །འདུ་ཤེས་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །སྦྱིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་སྒྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་སྒྲུབ་བོ། །བཟོད་པས་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་སྒྲུབ་བོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བོ། །བསམ་གཏན་ > These actions are based in great compassion¹⁷⁵ and are governed by great compassion.¹⁷⁶ This is the basis for establishing the benefit of beings, and proceeds from the highest intention to bring happiness and benefit to all beings. With this kind of intention to be of benefit, bodhisattvas adopt the perspective, ‘I will practice those practices that bring benefit and happiness to all beings.’ They practice with the awareness that the aggregates are illusory, but do not try to reject the aggregates. They practice with the awareness that the elements are like a venomous snake, but do not try to reject the elements. They practice with the awareness that the sense bases are like an empty town, but do not try to reject the sense bases.¹⁷⁷ > > “Similarly, they practice with the awareness that forms are like drifts of foam, but do not reject accomplishing the form body of the thus-gone ones. They practice with the awareness that sensations are like bubbles, but do not cease making effort in the methods of practicing the bliss of the Thus-Gone One’s meditative concentration, samādhi, and meditative composure. They practice with the awareness that perceptions are like a mirage, but do not cease to practice the Thus-Gone One’s wisdom. They practice with the awareness that karmic formations are like a plantain tree, but do not cease to practice the cultivation of the Buddha’s Dharma. They practice with the awareness that consciousness is illusory, but do not cease to practice the actions of body, speech, and mind that are based in wisdom. > > “Through generosity, bodhisattvas practice not hoping for reward. Through discipline, they practice protecting beings with poor discipline. Through patience, they practice restraint and calm. Through diligence they practice every practice of the virtuous Dharma. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.10](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.10) རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་ལས་སུ་རུང་བ་སྒྲུབ་བོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་སྒྲུབ་བོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྒྲུབ་བོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་སྒྲུབ་བོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་བོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པའི་མཆོག་སྒྲུབ་བོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་ཙོམ་མེད་པ་སྒྲུབ་བོ། །ལམ་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་བོ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲང་པོ་སྒྲུབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་དགའ་བ་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྨོན་ལམ་ཡང་དག་པར་ཆད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དམིགས་པ་ཅན་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་ལ་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་ > Through meditative stability, they practice every suitable action of body and mind. Through insight, they practice the illumination of all phenomena. > > “Through the applications of mindfulness, bodhisattvas practice steadiness. Through the correct abandonments, they practice stainlessness in body and mind. Through the bases of miraculous power, they practice the wisdom that is free of attachment. Through the powers, they practice the supreme vehicle. Through the ten strengths, they practice the irreversibility of a bodhisattva. Through the branches of awakening, they practice being free of doubt. Through the path, they practice being irreproachable. Through the brahmā states, they practice being righteous. > > “Furthermore, Blessed One, bodhisattvas who cultivate emptiness uphold the sublime Dharma. For them, emptiness is not conceptual. Blessed One, those who take joy in conceptuality do not take joy in upholding the sublime Dharma. Emptiness is signless. Blessed One, those who involve themselves in signlessness uphold the sublime Dharma, while those who involve themselves with signs do not uphold the sublime Dharma. Emptiness puts an end to wishes. Blessed One, those who are involved with wishlessness uphold the sublime Dharma, while those who maintain aspirations do not uphold the sublime Dharma. > > “Blessed One, those who have conceptual fixation do not uphold the sublime Dharma. Those who grasp at ‘I’ and ‘mine’ do not uphold the sublime Dharma. Those who have strong pride do not uphold the sublime Dharma. Those who are interested in gain, respect, and fame do not uphold the sublime Dharma. Those who are jealous and stingy do not uphold the sublime Dharma. Those who have abundant¹⁷⁸ desire, maliciousness, and violent tendencies do not uphold the sublime Dharma. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.11](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.11) སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་འོང་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགྲོ་བ་མ་མཆིས་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མ་ལགས། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མ་ལགས་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡང་མ་མཆིས། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འཛིན་ཀྱང་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཀྱང་ཆོས་མ་ལགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཡང་བདག་གི་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་ཀྱང་ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་ཀྱི་བརྟུལ་བ་ཡང་མ་ལགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ལགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི་སླད་དུའམ། སྤང་བའི་སླད་དུ་ཡང་མ་ཞུགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུའམ། མངོན་སུམ་དུ་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཡང་མ་ཞུགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ > “Blessed One, those bodhisattvas who do not perceive differences among beings uphold the sublime Dharma. Blessed One, those who recognize that phenomena do not arise or cease uphold the sublime Dharma. Blessed One, those who recognize that beings neither come nor go uphold the sublime Dharma. Blessed One, those who recognize that the self is neither defiled nor pure uphold the sublime Dharma. Those who are neither attached to the Dharma teachings of the buddhas nor hostile to the teachings of non-Buddhist rivals uphold the sublime Dharma. Those who uphold the eighty-four thousand Dharma teachings but do not perceive them as the Dharma uphold the sublime Dharma. Those who do not innately experience any of the afflictive emotions, secondary afflictive emotions, or evil and nonvirtuous qualities, and yet do not perceive them as non-Dharma, uphold the sublime Dharma. Those who lack the conceit of thinking, ‘My mind is liberated,’¹⁷⁹ even though their mind is liberated, uphold the sublime Dharma. Those who render service to all buddhas but are not rigid in body, speech, or mind uphold the sublime Dharma. Those who have mastered all phenomena but do not get involved in perceptions of Dharma or non-Dharma uphold the sublime Dharma. > > “Those who do not act to either hold on to or abandon phenomena uphold the sublime Dharma. Those who do not act to either attain or actualize something uphold the sublime Dharma. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.12](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.12) ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མི་འཛིན་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་མ་ལགས། སློབ་པ་ཡང་མ་ལགས། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་མ་ལགས། གང་ལ་ཡང་གནས་པ་མ་ལགས་ལ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཀྱང་ཟད་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཡང་མི་སྨོན་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མཆི་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བགྱིད་ཀྱང་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་རིས་རྣམས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཡང་སྔ་ན་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཀྱང་མི་འཐོབ་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཡང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་གང་ཡང་འཇུག་པ་མ་མཆིས་ལྡོག་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་ཀྱང་རྩོད་པ་ཡང་དེ་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སྐྱེ་བ་ཡང་གསར་པ་ཡང་མ་ལགས། རྙིང་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་འཆི་བ་ཡང་མ་མཆིས། ཟད་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་ཡང་གང་དུ་ཡང་མི་འཆི་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་རྗོད་ཀྱང་མངོན་པར་རྗོད་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མི་ཆགས་ལ་གང་དག་ > Those who do not mentally fixate on any kind of upholding uphold the sublime Dharma. Those who are not ordinary people, in training, arhats, or who do not exist in any other state, but have exhausted their desire, anger, and dullness, uphold the sublime Dharma. Those who are prophesied to awaken, but do not aspire to buddhahood, uphold the sublime Dharma. Those who have reached the seat of awakening, but do not hold any kind of perception about the seat of awakening, uphold the sublime Dharma. Those who have achieved victory over Māra, but do not conceptually fixate on māras and their type, uphold the sublime Dharma. Those who have reached perfect awakening but did not attain any previously unknown qualities uphold the sublime Dharma. Those who turn the wheel of Dharma, but do not engage with or reject beings or the Dharma, uphold the sublime Dharma. Those who defeat people who take non-Buddhist positions, but do not engage in dispute, uphold the sublime Dharma. Those who are born, but are neither young nor old, uphold the sublime Dharma. Those who do not die or expire uphold the sublime Dharma. Those who pass away from the three realms, but do not go anywhere,¹⁸⁰ uphold the sublime Dharma. Those who make all statements, but state nothing, uphold the sublime Dharma. Blessed One, those who are not attached to anything, but do not turn away from anything, uphold the sublime Dharma. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.13](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.13) ཀྱང་སླར་མི་ཕྱོགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་ན་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕུབ་མ་བོར་ནས་འབྲས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མ་ལགས་པ་བོར་ནས་ཆོས་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེར་སྣ་བོར་ནས་སྦྱིན་པ་དང་། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བོར་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གནོད་སེམས་བོར་ནས་བཟོད་པ་དང་། ལེ་ལོ་བོར་ནས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་བོར་ནས་བསམ་གཏན་དང་། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་བོར་ནས་ཤེས་རབ་འཛིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་ནི་ཆོས་མ་ལགས་སོ། །གང་མི་སྨོན་པ་དེ་ནི་མི་འཛིན་ཏོ། །གང་མི་འཛིན་པ་དེ་མི་སྲུང་ངོ་། །གང་མི་སྲུང་བ་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས་སོ། །གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས་པ་དེ་མི་རྩོད་དོ། །གང་མི་རྩོད་པ་དེ་མི་བཟོད་དོ། །གང་མི་བཟོད་པ་དེ་རྨ་མི་ཕྱིན་ཏོ། །གང་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་དེ་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ > “Blessed One, I wonder if this is a discourse on the Dharma? Blessed One, do you consider my discourse on the Dharma to be in accord with those already given?” > > The Blessed One replied, “Ānanda, your Dharma discourse is in accord.” > > After Ānanda spoke this discourse on the Dharma, eighty thousand gods generated the mind set on unsurpassable, completely perfect awakening, thirty-two thousand bodhisattvas attained acceptance of the nonarising of phenomena, and five hundred monks freed their minds from the defilements without further grasping. > > The bodhisattva great being Maitreya next addressed the Blessed One: “Blessed One, consider this example. Taking the grain after discarding its husk is similar to taking up the Dharma after discarding what is not the Dharma. Thus, a bodhisattva takes up generosity after discarding stinginess, takes up discipline after discarding poor discipline, takes up patience after discarding maliciousness, takes up diligence after discarding laziness, takes up meditative stability after discarding distraction, and takes up insight after discarding faulty insight. This is a discourse on the Dharma. > > “Furthermore, Blessed One, it is not the Dharma to mentally aspire. One who does not aspire does not cling. One who does not cling is not on guard. One who is not on guard is not defiled. One who is not defiled does not get into conflict. One who does not get into conflict does not endure. One who does not endure is not wounded. One who is not wounded does not engage or reject, and so is irreversible. Blessed One, the thus-gone ones prophesy the unsurpassable, completely perfect awakening of a bodhisattva who is irreversible. This, Blessed One, is the Dharma. This, Blessed One, is a discourse on the Dharma. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.14](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.14) ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་པ་དང་བྲལ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འཐུན་པ་སྨྲ་བ་ནི་ལུང་བསྟན་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་མ་མཆིས་ཏེ། གང་ལུང་སྟོན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མ་མཆིས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ཡང་མ་མཆིས། གང་ལུང་སྟོན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མ་མཆིས་ན་འདི་ལ་ལུང་བསྟན་པར་ག་ལ་འགྱུར། གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་འཇུག་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞེས་གསུང་ངོ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པས་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་ལ་ལུང་བསྟན་ཀྱང་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་དེ་འདི་ལྟར་བདག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས། དོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས། བྱང་ཆུབ་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས། བྱང་ཆུབ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། བྱང་ཆུབ་ནི་ནང་ནས་ཀྱང་མ་ལགས། སླད་རོལ་ནས་ཀྱང་མ་ལགས། གཉི་ག་མ་མཆིས་པའི་བར་ནས་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ > “Furthermore, Blessed One, if bodhisattvas think, ‘I am irreversible and will completely awaken to unsurpassable, completely perfect awakening,’ they are not prophesied by the thus-gone ones. Why? Because, Blessed One, desire is the root of all afflictive emotions. Blessed One, if bodhisattvas are free of desire, they are free of the afflictive emotions. Those who are free of afflictive emotions are prophesied. > > “Furthermore, Blessed One, bodhisattvas think, ‘Prophesy is speech that does not accord with the world.’ Why? The one who is prophesied does not exist, and the one who makes the prophesy likewise does not exist. If the one who is prophesied does not exist and the one who makes the prophesy likewise does not exist, where could there be a prophesy? Rather, a prophecy is given to a bodhisattva who thinks that the Blessed One, possessing great compassion, says in accord with the world, “You will become a buddha!” and understands that to be the case. > > “Blessed One, consider this example. Even if one magical illusion gives a prophesy to another magical illusion, the second magical illusion does not then think, ‘I have been prophesied to become a buddha.’ Similarly, Blessed One, bodhisattvas are like magical illusions; they do not exist. They think, ‘Awakening is not characterized by attainment, nor by rejection. Awakening is not characterized by arising, nor by ceasing. Awakening is not realized through the body, nor through the mind. Awakening is not internal or external, nor is it observed in between.’ About awakening they think, ‘I am awakened,’ not ‘I am a realized bodhisattva.’ > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.15](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.15) བྱང་ཆུབ་བོ། །བདག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ནི་དགའ་བ་ཡང་མ་ལགས། མི་དགའ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ལ་ནི་མི་འཕེལ་མི་འབྲིའོ། །འོད་བྱེད་པའི་ས་ལ་ནི་མི་རྨོངས་མི་ལྟའོ། །འོད་འཕྲོ་ཅན་གྱི་ས་ལ་ནི་མི་སྤོང་མི་འཐོབ་བོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བའི་ས་ལ་ནི་མི་སྐྱེ་མི་དགའོ། །མངོན་དུ་གྱུར་གྱི་ས་ལ་ནི་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། མི་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ལ་ནི་མི་འགྲོ་མི་ལྡོག་གོ། །མི་གཡོ་བའི་ས་ལ་ནི་མི་འགུལ་མི་སྐྱོད་དོ། །ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་མི་འགྲུབ་མི་སྒྲུབ་བོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་ལ་ནི་མི་རྟོགས་རྟོགས་པར་མི་བགྱིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཛད་ཀྱང་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོན་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། སྟོན་པ་ལ་དབང་བ་དེས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས་སོ། །སྤོབས་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་རྒྱུན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རེ་རེ་བརྩམས་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྟོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་བས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་རེ་རེ་ལས་རྣམ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་གང་དང་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེར་སྐྱེའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །བྱིན་གྱིས་རླབས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་རི་དགས་དང་། བྱ་དང་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་རྩིག་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ > They attain mastery over attendants, through which they will have many dedicated servants. They attain mastery over seeing, due to which they do not see anything unattractive. They attain mastery over hearing, due to which they do not hear anything discordant. They attain mastery over smell, due to which all scents smell like the Dharma itself. They attain mastery over taste, through which they become the food of the Dharma, not material food. They attain mastery over the body, through which they become the body of the Dharma, not the material body. They attain mastery over the mind, through which they understand the minds and behaviors of all beings, down to flies and ants. Blessed One, this is a discourse on the Dharma.” > > The bodhisattva Priyadarśana next addressed the Blessed One: “Blessed One, a bodhisattva should achieve anything that pleases beings the moment they see it. For what reason? Because, Blessed One, there is no other action for a bodhisattva to take other than that which ripens beings. This, Blessed One, is a foundational discourse on the Dharma of a bodhisattva.¹⁸³ Blessed One, a bodhisattva therefore engages with phenomena that bring joy. > > “Blessed One, there are four dharmas that bring joy to bodhisattvas. What are the four? Giving without expecting anything in return, speaking pleasantly with a mind that regards all beings equally, dispensing with what is meaningless to beings and pursuing meaningful goals,¹⁸⁴ and aligning themselves with purposes that are innately joyful for beings. These four dharmas bring joy to bodhisattvas. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.16](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.16) དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །གཡོག་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་གཡོག་མང་པོ་དང་། གཡོག་མི་ཕྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཡིད་དུ་མི་མཆི་བ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཉན་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་རྣར་མི་མཆི་བ་མི་ཐོས་སོ། །མནོམ་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་དྲི་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དྲི་ཉིད་དུ་མནོམ་མོ། །ལྕེ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་ཟས་སུ་འགྱུར་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ཟས་སུ་ནི་མ་ལགས་སོ། །ལུས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ལུས་སུ་མ་ལགས་སོ། །སེམས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་ན་སྦྲང་བུ་དང་། གྲོག་མ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་དགས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བགྱི་བ་གཞན་མ་མཆིས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བར་བས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་མི་རེ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མ་ལགས་པ་སེལ་ཅིང་དོན་སྒྲུབ་པའི་དོན་སྦྱོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཐུན་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། ། ### [6.17](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.17) གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པའི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མ་མཆིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བས་བླ་མ་ལ་གུས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྦྱིན་པ་དང་། འདོད་པ་ཉུང་བས་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། དབེན་པར་གནས་པས་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དུ་འཇུག་པས་སྤྱོད་ལམ་མི་འཁྲུགས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བདེན་པར་སྨྲ་བས་སྤོབས་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་། བཟོད་པ་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་དང་། འདུལ་བ་སྨྲ་བས་དབང་པོ་སྡོམ་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལེགས་དགུ་མཆིས་པས་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་། ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་མགུ་སླ་བ་དང་། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བགྱིད་པས་གཡོ་མ་མཆིས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བས་སྒྱུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ནང་ཞི་བས་གནོད་པར་མི་སེམས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་མ་རྨོངས་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་མི་བརྐམ་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ > “There are another four dharmas that bring joy to bodhisattvas. What are these four? Engaging in a lot of study without being prideful, teaching the Dharma with a mind free of material concerns, revering their master by seeking wisdom, and applying diligence in their efforts to ripen all beings. These four dharmas bring joy to bodhisattvas. > > “There are another four dharmas that bring joy to bodhisattvas. What are these four? Giving the Dharma through perfect discipline, living in solitude with few desires, obtaining meditative concentration while living in solitude, and not disrupting their conduct by entering into villages, cities, and market towns. These four dharmas bring joy to bodhisattvas. > > “There are another four dharmas that bring joy to bodhisattvas. What are these four? Having confident eloquence by speaking truthfully, expressing emptiness by speaking the Dharma, regarding all beings equally by speaking about patience, and controlling their faculties by speaking about restraint. These four dharmas bring joy to bodhisattvas. > > “There are another four dharmas that bring joy to bodhisattvas. What are these four? Speaking sincerely by remaining positive, being content by being satisfied with simple things, being undeceiving by acting in accord with their pronouncements, and being guileless by not deceiving any being. These four dharmas bring joy to bodhisattvas. > > “There are another four dharmas that bring joy to bodhisattvas. What are these four? Not being malicious due to their inner calm, not being deluded due to not being mistaken about the external, not being covetous due to realizing the impermanence of all material things, and not being arrogant due to correctly understanding how things are. > — David R. Kittay, The Dharma Council ### [6.18](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6.18) ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་མ་ཁེངས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཟབ་པ་ཡང་ལགས་ལ་གསོང་པོར་ཡང་སྨྲ་བ་དང་། སྲེད་པ་ཡང་མ་མཆིས་ལ་མཉེན་ཞིང་སྙན་པར་ཡང་སྨྲ་བ་དང་། ལྟ་བ་ཡང་མ་མཆིས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་དང་། དོན་དམ་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་ཡང་ལགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་འཇུག་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱུང་བ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་དང་རིག་པས་ངེས་པར་བྱུང་བ། དབང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗོད་པ་ལ་མཁས་པ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་དགའ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་འཐུན་པར་འཇུག་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ། ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ། ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བགྱི་བ་ཆེན་པོ་བགྱིད་པ། སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོ་རྟེན་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་རྩེན་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་འཆི་འཕོ་མ་མཆིས་ཀྱང་སྐྱེ་ལ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ཀྱང་འཆི་བ། བགྱི་བ་བགྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ། སེམས་གྲོལ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་སྤྱོད་པ་ངོམས་ཀྱང་ཚོལ་བ། དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་མཆིས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཀྱང་གཞན་ལ་འདྲི་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏིང་ནི་རྟོགས་པར་རྔོ་ཐོགས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ནི་རྟོགས་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ནི་གཞལ་བར་རྔོ་ཐོགས་ > These four dharmas bring joy to bodhisattvas. > > “There are another four dharmas that bring joy to bodhisattvas. What are these four? Being profound while speaking sincerely, having no craving while speaking gently and pleasantly, not holding a view while not forsaking the mind intent on awakening, and remaining in the scope of the ultimate while following conventional training. These four dharmas bring joy to bodhisattvas. Blessed One, this is a discourse on the Dharma. > > “Furthermore, Blessed One, bodhisattvas find release through the emptiness of the ultimate. They find release through the great higher cognition and through knowledge. They have attained great power, are skilled in Dharma discourse, take joy in the profound Dharma, act in ways that align with all beings, and have qualities that are inconceivable and astonishing. They have acquired the most refined qualities, possess the great higher cognition, are great Dharma reciters, are great kings of the Dharma, engage in great deeds, support great people, and revel in their great higher cognition. In order to ripen beings, they take birth without dying and die without taking birth. Even though they engage in actions, they are perfectly awakened. Their minds are liberated, and yet they still make effort. They have passed into final nirvāṇa, and yet still act. They are satisfied, yet still seek. They do not strive, yet still practice. They know all, yet still pose questions to others. > > “Blessed One, it is possible to determine the depths of all the oceans, but it is impossible to determine the depth of the ocean of wisdom about the Great Vehicle possessed by these great beings. Blessed One, it is possible to measure the sky, > — David R. Kittay, The Dharma Council _First 18 of 29 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6)_ ## Translations (2) - [The Dharma Council](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo~en-84000.6.2) — David R. Kittay, English - [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo~en-mt.6.1) — English, machine translation --- Source: [https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.mahayanasutra.dharma.dharmasangiti*bo.6) · Pramāṇa