The Book of Akbar 1.193-217

1.193

گوهر همتبلندان، گره گشای کارفروبستگان، مرهم بند ناسور دلخستگان، صاحبدل روشنرای، جانبخش جهانپیرای، روح مصور و عقل مجسم، عالم جان وجان عالم، روشن ضمیر حقبین، طریقت پسند حقیقت گزین، هشیارخرام دوام آگاهی، بیدارنشین تخت صبحگاهی، یکتای خلوتکدهآ نور، نورافزای نهانخانهآ حضور، عارف اطوار سبل، کامیاب صلح گل، مورد غرایب کرامات، صاحب اعالی مقامات، محرم اسرار سفیدی وسیاهی، مظهر حقایق کونی و الهی، بینای روابط تقییدی واطلاق، دانای رموز انفسی وآفاقی، منهل متعطشان زلال وصال، مقصد متحیران طریق کمال، مظهر نکات شگرف و معارف گرامی، مورد علوم لدنی و رموز الهامی، محفل آرای سفر در وطن، شمع افروز خلوت در انجمن، زودرس دیرگیر، بسیاربخش اندکپذیر، دیدهبان سفینهآ کن مکن، سفینهآ دریای بیسر و بن، دقیقه شناس حفظ مراتب، مویشکاف تقسیم رواتب، فرخندهرای خجستهمناظر، فرخ طالع بلنداختر، بردبار گران سنگ، صاحب فر عالی فرهنگ، خردآرای بخردنواز، دوست پرور دشمن گداز، ملکگیر عالم آرای، عدوبند کشورگشای، صاعد ارایک عظمت وجلال، رافع وساید حشمت واقبال، پاسبان دولت و دین، نگاهدار تخت و نگین، طرازندهآ هفت اقلیم، برازندهآ تخت و دیهیم، شهسوار صفشکن، شاهباز شیرافکن، مجاهد میدان جهاد اکبر، مبارز جولان هفت کشور، مشید بنیان سلطنت و ریاست، مؤسس ارکان تربیت وسیاست، معتصم عروهآ وثقی عقل کامل، مستوثق حبل متین عدل شامل، در روی بزمگاه تمام نظر، در دل رزمگاه تمام جگر، در بزم عشرت ابر دریابار، در رزم نصرت دریای خونخوار،

'Tis he who by virtue of his enlightenment and truth, is the world-protecting sovereign of our age, to wit, that Lord of the hosts of sciences,—theatre of God's power,—station of infinite bounties,—unique of the eternal temple,—confidant of the dais of unity,—jewel of the imperial mine,—bezel of God’s signet-ring,—glory of the Giirgdn family,—lamp of the tribe of Timur,—lord of incomparable mystery,—heir of Humāyūn’s throne,—origin of the canons of world-government,—author of universal conquest,—shining forehead of the morning of guidance,—focus of the sun of holiness,—sublime concentration of humanity,—heir-apparent of the sun,—anthology of the books of fate and destiny,—protagonist of triumphant armies,—quintessence of the commingling of nights and days,—cream of the progeny of the elements and the heavenly bodies,—world's eye (sun) of benevolence and bounty,—cheek-mole of sovereignty and fortune,—back-bone of the frame of the Khilafat—bosom-joy of justice and mercy,—brightener (farūzanda) of the jewel of fortune and felicity,—exalter (farāzanda) of the throne and crown,—connoisseur of the gem of the wise,—appreciator of the pearl of lofty genius,—opening the knots of those trammeled in business,—balm of ulcerated hearts,—clear-thoughted stoic,—world-adorning life-giver,—a pictured soul, and incarnate reason,—world of life and life of world,—enlightened truth-seer—lover of the way,—truth-chooser,—of discreet gait and constant intelligence,—wakeful, occupant of the throne of morning,—sole tenant of light’s adytum,—illuminating the Presence Chamber,—knowing the boundaries of the paths,—achiever of universal peace,—site of wondrous gifts,—grandmaster of the grades of sanctity,—initiated in the mysteries of light and darkness,—theatre of Divine and secular truths,—perceiver of the links between the visible and invisible worlds,—knowing secrets, spiritual and temporal,—fountain for those athirst for the sweet waters of communion,—goal of the strayed from the path of perfection,—theatre of refined subtleties and exalted sciences,—resting place of infused knowledge and inspired mysteries,—adorning the travelling litter while in his native land,—light of retirement in society,— apprehending quickly,—retaining long,— giving much, getting little,—pilot of the ship of the universe,— ark of the boundless ocean,—keen-sighted guardian of degrees of honour,—subtle distributor of dignities,—of fortunate genius and auspicious glance,—of happy horoscope and exalted star,—bearer of heavy burdens,—brilliant master of lofty understanding,— ornament of wisdom,—cherisher of the wise,—world-adorning conqueror,—supporting friends,— scattering foes,—binding enemies,—opening countries,—exalter of the thrones of majesty and awe,—uplifter of the cushions of pomp and prosperity,— warder of faith and state,—protector of throne and signet,—beautifier of the seven climes,—adorner of throne and diadem,—rank-breaking royal cavalier,—tiger-throwing falcon,—champion of the battle-field of the Holy War,—combatant stalking over the seven worlds,—bulwark builder of travel while yet abiding in his native land,—a lamp for those who gather in privacy.” In a note to the first epithet, Colonel Jarrett adds;

“ that is, preparing for the world to come while yet in this, or facilitating the salvation of others.” of sovereignty and dominion,—base of the columns of instruction and discipline,— holding fast the strong handle of perfect reason,—riveter of the massy chain of universal justice,—all eye in the banquet-hall,—all heart in the battle-field,—in the joyous festival a refreshing cloud,—in the triumphant battle, a blood-drinking sea,—in the fields of bravery, an unsheathed sword,—in the tournament a polished lance,— a billowy ocean in the world of giving,— a lightning-darting cloud in battle,—his breath, a swaying censer at the soul's feast,— his pleasantness, the waving fan of opening morn,—his justice, equable as Farwardin and of minute discernment,— his temper is like the zephyr of Ardibihisht and runs over with smiles,—his nature is experienced and disciplined in the solution of problems,—his flawless intellect is a trusty counsellor in the explication of difficulties,—externally his splendour is that of Jamshid, and his glory that of Faridun,—internally he is Socrates in wisdom, Plato in perception,—he is trained inwardly and outwardly,—his eye and heart are sources of liberality,—he has harmonized tongue and heart, and has made unity partner with plurality,—his vigilance watches over appetite,—his genius treads lust under foot,— his fair-dealing has overturned the petty stalls of fraud and deception, the touchstone of his wisdom has separated the gold-encrusted lump from the solid gold.

1.217

در میدان جرأت سیف مسلول، در جولان جلادت رمح مصقول، دریای موج انگیز عالم عطا، سحاب آتشبار نیسان وغا، انفاسش مجمره گردان بزم روح، الطافش مروحه جنبان صبح فتوح، عدلش بر اعتدال فروردین از طبع خوردهانگیز، خلقش بر نسیم اردی بهشت از خنده لبریز، عنصر وجودیش در فتح مغلقات مرتاض ممتحن، عقل سلیمش در کشف معضلات مستشار مؤتمن، ظاهرش فر جمشیدی و شکوه فریدونی، باطنش دانش سقراطی و بینش فلاطونی، ظاهر و باطنش مرتاض، چشم و دلش با مبدأ فیاض، دل را با زبان دمساز ساخته، وحدت را با کثرت انباز کرده، بیداریش در پاس نفس گذشته، همتش پای بر هوا و هوس مانده، صدق معاملهاش دکانچهآ تلبیس و تدلیس برانداخته، عیار دانشش قلب زراندود از زر و گوهرآمود جدا ساخته، جلباب تجبر بر مفارق غرایم دریده، طیلسان عفو بر تارک جرایم کشیده، شعشعهآ جبروت از پیشانی عاطفتش لمعهآ ظهور بیرون داده، بارقهآ لطف از نوائر قهرش زبانهآ نور برکشیده، صولتش جگر سنگین جانان گداخته، هیبتش زهرهآ آهنین جگران آب ساخته، دلتنگی روزگار اثری از گره ابرویش، گشادگی زمانه پرتوی از شکفتگی خویش، دعای بقایش بزبان خرد و بزرگ مقام گرفته، مهر وفایش بر دل برنا و پیر آرام یافته، بلندی نامش ناموران اکنافرا پست کرده، تمکین دولتش سران اقطاع را از دست برده، طنطنهآ اقبالش گوش هوش سلاطین آفاق باز کرده، کوکبهآ جلالش چشم اندیشهآ ملوک طوایف فراز نموده، صیت بلندش در گنبد گردون پیچیده، آوازهآ شکوهش کران تا کران رسیده، صلای عطایش از اقصای شش جهت گذشته، درگاه والایش موطن منتخبان هفت اقلیم گشته، دولت

He rends the garment of contumacy which wraps the faces of debts, but draws the mantle of forgiveness over the heads of transgressions; the splendour of power streams from the brow of his benevolence; the lightning of benignity draws lambent lights from the tires of his wrath. His fury melts adamantine boldness; his dread turns to water the courage of the iron-souled; the shrinking of the age is the impress of the wrinkling of his brows; its expansion the reflex of his nature's blossoming. Prayers for his permanence have stationed themselves on the tongue of small and great; love and belief in him repose in the hearts of young and old; the loftiness of his fame has lowered the glory of local magnates; the majesty of his dominion has put away the rulers of the quarters of the world; the echo of his fortune has opened the ears of the princes of the horizons; the ensign of his glory has lifted up the eyes of provincial kings; his mighty fame has mingled with the spheres; the sound of his glory has passed from shore to shore; the proclamation of his bounty has transgressed the boundaries of the world; his glorious court has become the native land of the elect of the seven climes; his daily increasing dominion has become the masterpiece of epochs and cycles; his glorious ascension, the auspicious frontispiece of stars and planets. Verse.