The Book of Akbar 1.68-77

1.68

چون در گفتار بسته دیدم، درگاه کردار گشوده یافتم. بخود بیخود گفتم که اگر توانائی سخن سرائی نداری و بادپیمائی نمیتوانی کرد، آزرده مباش که این طریق چربزبانان تهیدست است که لفظرا بفریب دلالگی ببهای معنی فروشند. حمدی که از روی فرمان جهانمطاع سلطان خرد بر ذمت گرامی خانوادهآ امکانی واجب شمرند آنست که گوهر شبتاب خردرا، که از بخششهای مهین مدبر فیاضست، چراغ روشنائی ساخته در رفتوروب عرصهآ باطن و ظاهر کوشند. اگر منتظمان کارگاه قضا و قدر فردی از افراد بنی آدم را در لباس تجرد و

When I saw that the door of utterance was closed, I perceived that of action open and said to myself in ecstacy;—

“If thou hast not the power of utterance and canst not chaunt panegyrics, be not cast down, for it is the smooth-tongued and empty-handed who, by a fraudulent barter, traffic words at the rate of realities. The praise which is laid upon mankind as a duty, by the commands of the Understanding,—that world-obeyed “sovereign—is that they make the night-illuminating jewel of reason—one of the bountiful Divine Ruler's greatest gifts—into a bright lamp and employ it for sweeping and cleansing the courts of their outer and inner man. Should the taskmasters of fate's workshop have attired a son of Adam in the garb of want and solitude, let him first of all gird up his loins for self-culture and afterward let him endeavour the improvement of others. Should they have brought him into a crowd of associations and contacts—as may be inevitable in the arrangements of this evil world—let him, if a ruler, prefer the betterment of others to his own; for the duty of the shepherd is watching the flock, and the design of sovereignty is universal guardianship. If he be a subject, let him, first of all, show alacrity in obeying the orders of his legitimate ruler, and then let him cleanse the secret chambers of his heart from the dust of heavy-pacing sensuality and nimble-footed wrath, so that, by his life and conversation, he be a teacher and a testimony of the incomparable Giver and Cherisher of his outer and inner man.”

1.77

تنهائی داشتهاند، نخستین کمر همت در اصلاح خود بندد، آنگاه در فلاح دیگران کوشش نماید. و اگر بجانب جمعیتآباد تعلق و تکثر، که در سلسلهآ نظام کون و فساد ازآن هم گزیر نیست، آوردهاند، اگر فرمانرواست اصلاح دیگران را بر اصلاح خود مقدم دارد که مقصود از شبانی پاسبانی رمه است و غرض از سلطانی نگاهبانی همه. و اگر فرمانبردار است نخستین بر اوامر من له الأمر اقدام نماید. پس نهانخانهآ دل خودرا از غبار خواهش گران پای و خشم سبکسر پاک سازد تا باین زیست و رفتار بستایش دادار بیچون و پروردگار درون و بیرون متخلق و متحقق گردد.