Pramāṇa · Search · About · API

Rajavinoda (Rājavinoda)

राजविनोद

In seven cantos, celebrates the life and doings of Sultan Mahommad.

Language
Sanskrit
Author
Udayarāja
Extent
350 passages, 3,994 words
Text
partly digitised
Source
archiveorg · Raj Vinod Maha Kavyam Of Udairaj Series No. 8 Rajasthan Puratan Granthmala; ed. Gopal Narayan Bahura;… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…

Contents

Text

6.1

śrī ganeśrāmakaphanayā likhayutrakama
kṛtaṃ
kavi-udayarājaviracitaṃ
rājavinodamahākāvyam
prathamaḥ sargaḥ
oṃ namaḥ sarasvatyai || śrī jagatkartre namaḥ
jagatkarttā vijayate karuṇāvaruṇālayaḥ
rājarūpeṇa ramate yaḥ prajānugrahecchayā

6.2

rājanyacūḍāmaṇimatyudāramāśāsmahe śrīmahamūdasāhim
kalānidheryasya padaṃ śrayete sarasvatī śrīśca samānameva

6.3

etaccaritraiṃ kva labheta pāraṃ pade pade hanta matiḥ skhalantī
udārakīrttermahamūdasāhestāvadguṇāneva gurukarāmi

6.4

amuṣya rājñāṃ parameśvarasya pūjopahārāya mayopanītaḥ
kavitvapuṣpāñjalireṣe ramyaḥ santastadāmodabharaṃ bhajantu

6.5

utkarṣamālakṣya sadaiva lakṣmyāḥ saubhāgyalābhānmahamūdasāheḥ
utsaṅmutsṛjya pitāmahasya sarasvatī kṣmāvalayaṃ prapannā

6.6

praṣṭuṃ kvacit keli [pṛ01B] parāṃ tanūjāṃ caturbhujasyeva diśaścatasraḥ
vidhernideśāt prathamo digīśaḥ sahasramakṣaṇāmadiśat pṛthivyām

6.7

kṣaṇādatha kṣoṇitalaṃ vigāhya madhuvratānāmiva paṅktirakṣṇām
paurandarī śrīmahamūdasāheḥ padmākare rājapure'vatīrṇā

6.8

vīthīṣu vīthīṣu ca rājadhānyāṃ dvāre narendrasya ca mandireṣu
śreṇī surendrasya dṛśāṃ vyarājad vyālambitā vandanamālikeva

6.9

divaspaternetrasahasramālā dīpāvaliśrīrbhavane bhramantī
ārātrikaṃ saṃsadi kurvvatīva prāptā mudā śrīmahamūdasāheḥ

6.10

sadvṛttisthapadakramā parilasattarkānumeyodarā
mīmāṃsādvayasundarastanabharā tattvārthavādānanā
vāgdevī varanavyakāvyaracanāśṛṅgāriṇī prekṣitā [pṛ02A]
sutrāvṇā mahamūdasāhanṛpatervidvatsabhāmāśritā

6.12

brāhmi ! brahmasabhāṃ subhāṣitarasatyāgena rūkṣānanāṃ
kṛtvā krīḍasi bhūtale kimiti sā śakreṇa pṛṣṭā'bravīt
sutrāman mahamūdasāhinṛpatervidyāvidāṃ saṃsadi
svacchandaprasaratkavitvalaharīṃ tyaktuṃ kathaṃ śakyate ||11||,
indraḥ kiṃ kamalāpatiḥ kimathavā kiṃ vā ratervallabhaḥ
śṛṅgāraḥ kimu mūrtimāniti budhaissollāsamālokitaḥ
cañcaccāmaravījitaḥ sumahacchatreṇa vibhrājitaḥ
so'yaṃ śrīmahamūdasāhinṛpatiḥ siṃhāsane rājate

6.13

audāryaṃ paramasya śauryamatulaṃ gāmbhīryamukhyān guṇān
prekṣya śrīmahamūdasāhanṛpaterāścaryamāseduṣām
keṣāṃ vā viduṣāṃ dadhīciruruciṃ dhatte na citte ciraṃ
karṇaḥ karṇakaṭutvameti [pṛ02B] bhavati prāyo balirvismṛtaḥ

6.15

pūrṇodhnyaḥ suradhenavaḥ phalabharairbhagnāśca kalpadrumāste cintāmaṇayo dṛṣadvurutayā yogyāstulārohaṇe
vīraśrīmahamūdasāhanṛpateḥ satpātrakoṭimbharerjātaṃ dānaguṇena samprati yato yāñcāvimuktaṃ jagat ||14||.
cintāmaṇerlocanamāśritā śrīḥ karaṃ ca kalpadrumadānaśaktiḥ
vāṇī vilāsena ca dogdhi kāmān jiṣṇorjagatyāṃ mahamūdasāheḥ

6.16

uccairdviṣadbhūdharalakṣapakṣacchedaikakarttuḥ śatakoṭibharttuḥ
saṃlakṣyate śrīmahamūdasāherākhaṇḍalatvaṃ kṣitimaṇḍale'pi

6.17

yaśobharaiḥ śrīmahamūdasāhervasundharāyāṃ kumudāvadātaiḥ
udasya doṣākaramabjajanmā vidhitsatāṃ candramasāṃ sahasram

6.18

prācyāṃ pratīcyāmapi diśyavācyāmuccairudī [pṛ03A] cyāmūdayaṃ dadhānaḥ
pratāpabhānurmahamūdasāheḥ karoti nirvairitamaḥ samastam

6.19

śrīcandrahāso mahamūdasāheḥ sṛjatyaho vairiśirāṃsi rāhūn
teṣāṃ yaśaścandramasaḥ pratāpabhānośca sarvvagrahaṇe .raṇeṣu.

6.20

sottālapātaṃ ripukandharāsu tūryasvanaistāṇḍavitā raṇeṣu
kṛpāṇayaṣṭirmahamūdasāheryaśaḥprasūnāñjalimātanoti

6.21

pravartitaṃ dakṣiṇavāmabhāgayorjavena paśyadbhiralakṣitakramam
dhanurhi śāṅgaṃ mahamūdabhūpatervyanakti yuddheṣu caturbhujaśriyam

6.22

balīyasā śrīmahamūdabhūbhujā hatā hi ye hetibhirāhave'hitāḥ
vibhidya te maṇḍalamaṃśumālino gatāssvarākhaṇḍaladṛṣṭacaṇḍatāḥ

6.23

akṣṇāṃ jighṛkṣati sahasrakaraḥ sahasramasmāt sahasrakaratāṃ ca sahasranetraḥ
śrīpā [pṛ0 3 B] tasāhamahamūdanṛpaprayāṇe reṇuvraje diśi diśi pravijṛmbhamāṇe

6.24

kiṃ bhāskaro'yamudayācalamadhyavartī jambhārirabhramupatiṃ kimathādhirūḍhaḥ
itthaṃ vadanti samudaṃ mahamūdasāhaṃ dṛṣṭvā viśiṣṭamatayo varavāraṇastham

6.25

durnītidāvadahanaṃ nijamaṇḍalāgradhārājalaiśśamayatā sakalāvanīyam
etena sāndrakaruṇāmbughanena kāmaṃ sampattibhissapadi pallaviteva bhāti

6.26

muktojjvalābhirabhitaḥ kilaśātakumbhadhārābhiragrakarapallavasambhṛtābhiḥ
paṭṭābhiṣekasamaye svayameva rājñā premṇā ghanena mahiṣīva sudhābhiṣiktā

6.27

līnā kvacitkvacidapi prakaṭībhavantī bhrāntvā jagajjaḍatayādhipayodhisvinnā
sā'haṃ prakāśamadhunā'dhigatā'smi loke vidyāvivekarasikasya sadasyamuṣya

6.28

[pṛ04A]
iti nigadya supadmamanoramaṃ sucaritaṃ mahamūdamahīpateḥ
śatamakhābhimukhī kila bhāratī punaravocadidaṃ madhuraṃ varcaḥ

6.29

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhistato'hammadaḥ
jātassāhimahammado'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpatirjīyāt tadīyātmajaḥ

6.29.p1

iti śrīmamahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye surendrasarasvatīsamvādo nāma prathamassargaḥ

7.1

dvitīyaḥ sargaḥ
vaṃśassahasrāṃśubhavo jagatyāṃ jāgartyasau rājabhirarccanīyaḥ
karṇopamo yatra kilāvatīrṇaḥ śrīmān purā sāhimudaphpharendraḥ

7.2

līnasya vārddhau1 kalikālabhītyā kṛṣṇasya sāhāyyacikī[pṛ0 4 B ]rṣayeva
dillīpurād gūrjjaradeśametya dadhāra yo mūrddhani sitātapatram

7.3

samudgiran kacchamahīṣu yena ḍiṇḍīrapāṇḍūni yaśāṃsi khaḍgaḥ
sphūrjadviṣacchoṇitapaṅkaliptaḥ prakṣālitaḥ paścimavārirāśau

7.4

vilaṅghya vārānidhimekavīro laṅkābhidhaṃ dvīpamagāt kapīndraḥ
tatsparddhayevogrataraścacāra dvīpeṣu saptasvapi yatpratāpaḥ

7.5

mumoca vandīkṛtamalpakhānamanalpavīryaṃ balavattaro yaḥ
vaṃś‍yāstato mālavarājabandimokṣapadākhyaṃ virudaṃ vahanti

7.6

tasyātmajassāhimaharmmadado'bhūd yasya kṣamābhogapurandarasya
audāryyasūryeṇa jagatyajasraṃ vyadāri dāridryamayaṃ tamisram

7.7

dadhāra śastraṃ na ripurna mitraṃ yasmin dadhatyāyudhamekavīre
pūrvastata[pṛ0 5 A]ssaṅgarabhaṅggabhīteranyat punastasya balapratīteḥ

7.8

uditvaro yasya babhau jagatyāṃ sahasrabhānupratimaḥ pratāpaḥ
yo mallakhānākhyamulūkamindraprasthasthamudvejitavān dviṣantam

7.9

yasya prasiddhairdviradairvibhinnaprākārasaudhasphuradaṭṭamālāḥ
adyāpyaho nandapadādhināthā bhallūkavat pallivane bhramanti

7.10

tasmāt samudrādiva pūrṇacandraḥ śrīmānabhūt sāhirahammadandraḥ
nirastadoṣāvasarairaśobhi jyotsnojjvalairyasya jagad yaśobhiḥ

7.11

huśaṅgasāheradhivāsadurgamākrāmatā maṇḍapamāgraheṇa
yenoccakairācakṛṣe kareṇa pade pade mālavamaṇḍalaśrīḥ

7.12

vibhajya durgāṇi nihatya vīrān haṭhān mahārāṣṭrapatiṃ vijitya
jagrāha [pṛ0 5 B] ratnākarasārajātamanargalairdhaḥ svavalairbaṃlīyān

7.13

kurvantu garvaṃ bahavo'pyakharvvamurvvīśvarāḥ śrīguṇagauraveṇa
ahammadendrasya janānurāgasaubhāgyaleśaṃ na pare labhante

7.14

ānandanaḥ sumanasāmatha nanduno'bhūd bhāgyaśriyāmaṃ nidhirahammadapātasāheḥ
gāyāsaॅdīna iti sāhimahammadendraḥ kṣoṇībhujāṃ mukuṭaghṛṣṭapadāravindaḥ

7.15

sūryo divaiva kurute jagati prakāśaṃ kānti śaśī vitanute niyataṃ niśāyām
śrīmanmahammadanarādhipateḥ pṛthivyāṃ dṛṣṭaḥ pratāpayaśasoryugapatpracāraḥ

7.16

rūpaśriyaiva vijitaḥ samabhūn manobhūḥ śrīmanmahammadanarādhipateranaṅgaḥ
astraṃ striyaḥ khalu jagajjayino'pi tasya vīkṣyaiva tatkṣaṇamamuṃ vivaśī babhuvuḥ

7.17

yo bhāratasya [pṛ0 6.A] bharatasya ca samprayogāduccairajāyata naye'bhinaye pravīṇaḥ
vīro raṇe vitaraṇe ca viśiṣṭaśaktiḥ karṇārjunauvapi jigāya jagatprasiddhau

7.18

yasya pratāpabharapāvakasaṅgamena dagdhasya pāvakagireḥ śikharāntareṣu
prakṣanta jarjarasudhāvidhurāṇi bhasmarāśiprabhāṇi ripavo nijamandirāṇi

7.19

nityaprasādaparivarddhitaharṣayogāḥ sammānadasya mahatā mahitāpakartuḥ
yasya prabhoḥ kanakavetradharāḥ purastāt kṣoṇībhujo'pi paricārakatāṃ prapannāḥ

7.20

tasyātmajaḥ kila mahammadapātasāheḥ śrīmānayaṃ vijayate mahamūdasāhiḥ
rāgeṇa gūrjjarabhuvāṃ'pyupasevyamāno dhārāpurīkaraparigrahasāgraho yaḥ

7.21

pūrvvairviśiṣṭamatibhirvihitāḥ kṣitīndrairyeśāṃ prasādhanavi[pṛ0 6 B]dhau bahudhā prayatnāḥ
durgāṇyanena sahasā prabhuṇā svaśaktyā bhagnāni tāni balavadripurakṣitāni

7.22

pāṇau cakāsti mahamūdanareśvarasya khaḍgo raṇe vibhajanākṣarapaṭṭa eṣaḥ
pratyarthine diśati yaddruvamarthidainyaṃ pratyarthivaibhavamihāthiijanāya datte

7.23

etaccamūcaraturaṅgamacaṅkramārthaṃ kṣmāmaṇḍalaṃ khalu kulācalaklṛptasīmam
abdhiṃ vilaṅghya dahati dviṣato vimuktamaryyādamasya jagati prasaran pratāpaḥ

7.24

śākhoṭaiḥ kuṭajaiśca śālmalivanaiśchannāśca yā bhūmayastatrāśokarasālavālabakulairamyāḥ kṛtā vāṭikāḥ
ākrāntāḥ kiṭikoṭimarkaṭakulairharyyaṃkṣayakṣaiśca yāstatrrānena purāṇi puṇyajanatāpūrṇāni klṛptāni ca

7.25

uddaṇḍasphuṭapuṇḍarīkaruciracchāyāḥ paraṃ visphurad-[pṛ0 7 A]
vīcīcāmaravījitāḥ parisarutsadvāhinīsaṅgatāḥ
rājante sthirakambukūrmamakaraiḥ kośaiḥ samṛddhāḥ sadā
kāsārāḥ kṣitipā ivāsyaṃ nṛpaterhaṃsollasatkīrttayaḥ

7.26

saundarye makaradhvajapratinidhi dāne ca karṇopamaṃ
kāruṇye raghunandanena sadṛśaṃ bhīmena tulyaṃ raṇe
vācāṃ siddhiṣu vākpateḥ samadhikaṃ līlāsu lakṣmīvaraṃ
bharttāraṃ mahamūdasāhamanaghaṃ vāñchanti nityaṃ prajāḥ

7.27

ālokodyatalokavāridhisadā''nandormmisaṃvarddhanaṃ
darpāndhaḥ prasaratpratīpanṛpatidhvāntaughaviddhvaṃsanam
vīraśrīmahamūdasāhanṛpateḥ śaśvad dhṛtaṃ mūrddhani
śvetacchatramuditavaraṃ vijayate pūrṇenduśobhādharam

7.28

uccairaṅkuśatāṃ bibhartti valināṃ yā sarvvadā mauliṣu
pratyarthikarowkṣitipālamūrddha[pṛ0 7 B]su punaryā cakravad bhrāmyati
mānyānāṃ mahatāṃ ca śekharapade māleva yā bhrājate
vīraśrīmahamūdasāhanṛpaterājñā jagad rakṣati

7.29

maryyādāṃ na vilaṅghayanti nidhayo vārāmavārormmayaścandrākarkāvudayāstakālaniyamaṃ naivāpyatikrāmataḥ
yasyājñāvaśataścaranti paritastārā nirālambane
so'yaṃ śrīmahamūdasāhamavatāt karttā jagattārakaḥ

7.30

ityāśīrvacanaparamparāḥ sṛjantī vāgdevī viracitanavyakāvyavandhā
śiṣyāya tridaśaguroḥ purogatāya vyākarttuṃ punarudayuṅkta rājacaryyām

7.31

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhistato'hammadaḥ
jātassāhimahammado'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpati[pṛ0 8 A]rjīyāt tadīyātmajaḥ

7.31.p1

iti śrīmahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye vaṃśānusaṅkīrttano nāma dvitīyaḥ sargaḥ

8.1

tṛtīyaḥ sargaḥ
uccaistarāṃ kuñjaragarjitena prahṛṣyamāṇo hayaheṣitena
sāndreṇa nādena ca dundubhīnāṃ prabuddhyate'sau samaye narendraḥ

8.2

ullāsayantyo rahasi svareṇa vīṇākvaṇaissamvadatānurāgam
saubhāgyavatyo'sya vilāsagītaiḥ prābhātikaṃ maṅgalamācaranti

8.3

ālokanīyaṃ ghanapakṣmalābhyāṃ vilocanābhyāmalimañjulābhyām
mukhāravindaṃ svayamāśritā'sya prabodhalakṣmīrmudamādadhāti

8.4

prābhātikācāravidhau jalena prakṣālitaṃ vīkṣya mukhaṃ nṛpasya
saroruhaṃ muñcati nāmbuvāsaṃ śaśī punarmajjati vāri[pṛ0 8 B]rāśau

8.5

suvarṇavarṇe'sya viśeṣamaṅge kaṃvarṇyarāgaḥ kurute'dhivarṇyam
alaṃkṛtānètu kuraṅganābhiḥ śrīkhaṇḍakāśmīravilepanaśrīḥ

8.6

vilāsinaḥ śrīmahamūdasāheḥ sadbhiḥ sabhāyāmabhiśobhitāyām
karpūravāsaiḥ kakubhāṃ mukhāni tāmbūlayogaḥ surabhī karoti

8.7

mṛṇālasūtrairiva nirmitaṃ yad ayaṃ navīnairmṛdulaṃ mahīndraḥ
vāsaḥ śaraccandramarīcigauramaṅgasya tanmaṇḍanamāvibharti

8.8

viśleṣya pūṣṇorvapuṣaḥ prayatnāt tvaṣṭreva pūrvaṃ ghaṭitaṃ mayūkhaiḥ
ratnaprabhābhūṣitadigvibhāgamayaṃ mahīndro mukuṭaṃ vibharti

8.9

parisphuratkuṇḍalapadmarāgaprabhāṅkurairañjitamāsyamasya
smitāṃśuleśairhasatīvagūḍhaṃ vālāruṇaspṛṣṭasarojalakṣmīm

8.10

alaṃ viśālaṃ nṛharervibhāti vakṣaḥsthalaṃ śrīmahamūdasāheḥ | [pṛ0 9 A]
lakṣmīryadāliṅgya sadā sahāraṃ mudā karoti pramadāvihāram

8.11

ayaṃ bhujābhyāṃ sphuradaṅgadābhyāmāliṅgitābhyāṃ caturaṅga lakṣmyā
virājate śrīmahamūdasāhiḥ sāmrājyamudrāṅkitapāṇipadmaḥ

8.12

pādāravindaṃ mahamūdasāheḥ śriyo'dhivāsaṃ vayamānamāmaḥ
dāridryasantāpanude sadaiva yadātapatrīkriyate dharitryā

8.13

ātmānamādarśatale salīlamālokayantaṃ mahamūdasāhim
muhyanti sākṣāt madanāvatāramudīkṣyamāṇā madirāyatākṣyaḥ

8.14

āsīnamaṣṭāpadapīṭhapṛṣṭhe rājānamenaṃ nayanābhirāmam
nīrājya nāryo navaratnadīpairmuktākṣataiḥ saspṛhamārcayanti

8.15

evaṃ sadāntaḥpurasundarībhirmudā prasanno varivasyamānaḥ
bahiḥsamājasthitarāja [pṛ0 9 B] lokavilokinecchāṃ saphalī karoti

8.16

siṃhāsanaṃ śrīmahamūdasāhe sahelamārohati rājasiṃhe
jayetiśabdaḥ prasaran purastājjanasya karṇotsavamātanoti

8.17

sahasrapatraṃ dhruvamātapatraṃ śirasyudāraṃ mahamūdasāheḥ
suvarṇakumbhaśritakarṇikāśri cakāsti gārutmad daṇḍanālam

8.18

tatapaḥ purā'tapyata yābhirindorarkasya samparkamavāpya bhābhiḥ
etāścalaccāmaracārubhāvānnarendracandraṃ parivījayanti

8.19

ālokamātrādapi sarvalokānāhlādayantaṃ kamanīyakāntim
necchanti ke draṣṭumimaṃ narendraṃ satāṃ sabhāparvaṇi pūrṇacandram

8.20

siṃhāsanasthasya padāravindaṃ dūrān namatyasya narendravṛndam
tatpīṭhabhūmau viluṭhatyudārā tanmaulimāṇikyamayūkhadhārā

8.21

niraṅkuśatvena madātirekā [pṛ010A] nojjhanti ye svairavihāradarpam
sthitā niṣiddhā mahamūdasāherdvāre gajendrā iva te narendrāḥ

8.22

samaṃ samāsthāya narendravṛndairakuṇṭhakaṇṭhaṃ madhuraṃ paṭhantaḥ
vaitālikāḥ śrīmahamūdasāhaṃ chandovidaḥ saṃsadi saṃstuvanti

8.23

upāyanānāmapi lakṣakoṭī rājanyakoṭīramaṇeḥ1 purastāt
dṛkpātamātreṇa kṛtaprasādā yadṛcchayaivārthijanā labhante

8.24

yato yato bhūmibhujo'vatīrṇaḥ prasādapūrṇaḥ khalu dṛktaraṅgaḥ
tatastataḥ saṃsadi ratnamālā lakṣyeṇa lakṣmīrbhajate viśālā

8.25

ākarṇyate karṇaviśeṣavarṇyat suvarṇavarṣān mahamūdasāheḥ
prāgeva siddhārthamanorathatvād dehīti kasyāpi na dīnaśabdaḥ

8.26

kavīśvarāṇāṃ mahamūdasāherdvāri prasādādhigatā dvipendrāḥ
dānāmbunā kīrttisaroji [pṛ010B] nīnāṃ sphuṭermṛṇālairiva bhānti dantaiḥ

8.27

kavitvarūpeṇa mahākavīnāṃ kīrttiḥ sphurantī mahamūdasāheḥ
vigāhate rājasabhāntarāṇi sudhāmiṣekotsavamāvahanti

8.28

siṃhāsane bhāti nareśvaro'sau vyāpnoti tejomahimā'sya viśvam
kośaṃ śrayatyasya kṛpāṇayaṣṭirājñāmayaṃ rakṣati dikṣu cakram

8.29

ākramya digadaśakacakramapākariṣṇorandhaṃ tamo gaganamūrddhinaṃgaṃtasya pūṣṇaḥ
dṛggocare carati ko'pi na bhūtale yastulyo raṇe vitaraṇe mahamūdasāheḥ

8.30

uccaiḥ pratāpadahanaṃ samare pradīptyajjuhvan muhurbahalaśātravakīrttilājān
ratnākarocitasamujjvalamekhalāyā vīraḥ karagrahamayaṃ kurute dharāyāḥ

8.31

ullāsayan śriyamamukhyakaraḥ samudraḥ sāndrāḥ pradā [pṛ0 11 A] nalaharīramito bibhartti
yāstanvate daśadigantarasaikatāni muktāphalairiva yaśobhiralaṃkṛtāni

8.32

iti daśaśatanetrasyāpi devī samakṣaṃ kṣitiśatamakhakīrti kurvvatī brahmaputrī
vyalasadiha kaṭākṣaśreṇibhṛṅgāṃnuyātaḥ smitakusumasamūhaiḥ pūjayantī samājam

8.33

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassaṃbhavat sāhistato'hammadaḥ
jātassāhimahammadau'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpatirjīyāt tadīyātmajaḥ

9.1

iti śrīmamahārājādhirāja-jaravaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre
rājavinode mahākāvye sabhāsamāgamo nāma tṛtīyaḥ sargaḥ ||[pṛ0 11 B]
caturthaḥ sargaḥ
bhūyo'pyabhāṣata subhāṣitabhāvapūrṇā sā pūrṇacandravadanā tridaśendramevam
rājño'sya vetradharadattapadāvakāśān deśādhipān sadasi paśya kṛtapraveśān

9.2

deśasya yasya mahimānamivopagātuṃ gaṅgā virājati sahasramukhī bhavantī
vaṅgasya tasya nṛpatiḥ praṇatiṃ vidhatte prācīpayonidhisamarpitaratnapāṇiṃḥ

9.3

muktaphalānyamalatārakasaṃnibhāni vyaktendukhaṇḍaśuciśuktipuṭārpitāni
asyeśvarasya yaśasā tulayā dhṛtāni rāśīkaroti purataḥ praṇipatya pāṇḍyaḥ

9.4

strīṇāṃ vicitravaraveśavibhūṣaṇānāmagre nidhāya śatakaṃ hariṇekṣaṇānām
oḍrādhayatyamumanaṅgajidaṅgarūpamaṅgādhipaḥ sarasanṛtyasamutkalo'sau

9.5

nirgacchatāṃ praviśatāṃ muhu[pṛ012A]raṅgadebhyo hīraiścyutaiḥ kṣitibhujāṃ bhujaghaṭṭanena
dvārapradeśamatidṛśyamamuṣya paśyan mānaṃ jahāti kila ratanapurādhirājaḥ

9.6

āyāti manyara tayaiṣa kaliṅganāthaḥ śrīgūrjjarakṣitipateḥ pratihārabhūmau
uddāmayāmikamahat rahastiyūthadānadravaprasarapaṅkilapicchilāyām

9.7

aśrāntameva samareṣu kṛtaśramā ye prāgeva sāmpratamamuṣya sabhāṅgaṇasthāḥ
te'mī triliṅgasubhaṭā naṭatāṃ prapannāḥ proddaṇḍatāṇḍavakalāṃ paridarśayanti

9.8

bhaktyā na laṃṅghayati rāghavasetusīmā laṅkāpatiṃ tadapi yastanute saśaṅkam
so'pyasya paśya caraṇau śaraṇaṃ prapannaḥ karṇāṭakaḥ samupaḍhaukitahemakūṭaḥ

9.9

muktācalairiva payodhiniveśabādhāmurvyāmivañjadharabhīru [pṛ0 12B]tayā caradbhiḥ
airāvatapratibalairavanīndramenaṃ dantābalairbhajati siṃhalabhūmipālaḥ

9.10

veṣaṃ viśeṣaruciraṃ dadhatādareṇa hastāravindasamudañcitacāmareṇa
rājā virājatitarāṃ parihṛṣyamāno (ṇo) goṣṭhīṣu dakṣiṇanṛpeṇa vicakṣaṇena

9.11

etasya caṇḍabhujadaṇḍaparākrameṇa niśśeṣakhaṇḍitaraṇāṅgaṇaśauṇḍabhāvaḥ
sarvvasvameva nijajīvitarakṣaṇāya daṇḍaṃ samarpayati mālavamaṇḍaleśaḥ

9.12

yaḥ pārthivaḥ pṛthutaraḥ khalu kumbhakarṇaḥ karṇena varṇamucitaṃ sahate tulāyāḥ
so'yaṃ karoti mahamūdatṛpasya sevāṃ daṇḍe vitīrṇavarabhūrisuvarṇabhāraḥ

9.13

yaḥ kāmarūpa iti deśapatiḥ prasiddho na kṣobhyate parabalairdhruvamānasasthaḥ
asyāgrato viluṭhati prabhuśaktiyogād ākṛṣṭa eva vinivedi [pṛ0 13 A] taratnadaṇḍaḥ

9.14

etasya kelivanarājivihāralābhād gantuṃ na rājavanamicchati māgadhendraḥ
na stauti puṣpamayamaṇḍapavāsayogād bhogāya puṣpapuravāsamapi prakāmam

9.15

yaddeśametya saritau pariṣvajāte jahnoḥ sutā ca yamunā ca taraṅgadorbhiḥ
so'yaṃ prayāgapatirujjvalaśātakumbhakumbhaiḥ payo vahati peyamamuṣya rājñaḥ

9.16

yaḥ śūrasena iti śūratayā prasiddho deśo'sti tasya patireṣa viśeṣa śūraḥ
kṣmācakravarttimukuṭasya samīpavarttī senādhipatyamadhigatya jayatyarātīn

9.17

pārśve caran haricaritrakathāprasaṅgāt koṭimbharermahammadakṣitipālasūnoḥ
kṛtyeṣu nityamadhikṛtya padaṃ hi rājñāṃ vijñāpanāṃ vitanute mathurādhanāthaḥ

9.18

etasya samprati mudaphpharapātasāhervvaṃśai [pṛ013B] kabhūtraṇagaṇeścaraṇe'vanamraḥ
ḍhillīpurīparidṛḍho'pyabhimānagāḍhāṃ prauḍhiṃ parityajati nirjjitakānyakubjaḥ

9.19

etatsamājamaṇimaṇḍitavedikāyāmālokayan ghanavilepanameṇanābheḥ
nepālamaṇḍalapatiḥ śithilīkaroti svasyāḥ kṣiterapi tadākaratābhimānam

9.20

indro'si vīra varuṇo'si vasuprado'si lokeśvaro'pyasi purārimurārimūttiḥ
itthaṃ hi sāhimahamudanṛpasya sākṣāt kāśmīramaṇḍalapatistanute praśaṃsād

9.21

vīraḥ svayaṃ samiti vidviṣatāṃ nihantā prakhyātapauruṣamaśeṣadhanurddhareṣu
ārohaṇe citavicitraturaṅgamāṇāṃ saṃvāhanāvidhiṣu sindhupatiṃ niyuṅkte

9.22

lakṣyeṇa śārṅgadhanuṣāmapi vājināṃ ca tejasvināṃ samupaḍhaukitabhāgadheyaḥ
asyāgrato bhavati gūrjjara [pṛ0 14 A] pātasāherānamramauliradhipaḥ kila mudgalānām

9.23

etasya sāhimahamudanṛpasya satraṃ sarvveśaheśvaratayādhikavarddhitarddheḥ
sparddheta kastulanayā malayādrimādrimastācalādudayabhūmidharaṃ ca yāvat

9.24

siṃhāsane mahati tiṣṭhati cakravartī yasmin viśiṣṭamaṇidarpaṇadarśanīye
pārśvastharājapariṣatprativimbitāṅgī sākṣād vibhartti padamasya nijottamāṅge

9.25

asyāvanīndratilakasya 1 sabhāḥ kavīnāṃ keṣāṃ na cetasi camatkṛtimāvahanti
vaktrāravindanivaheṣu samullasantaḥ svacchandamindurucayo vacasāṃ vilāsāḥ

9.26

asya prabhorvitaraṇārjita 2 karṇakīrttervidvajjanāḥ praṇayadṛṣṭikṛtaprasādāḥ
paṭṭāmbaraiśca mukuṭaiśca samapratiṣṭhāsambhāvanāṃ sadasi bhūpa [pṛ0 14 B] tibhilarbhante

9.27

rāgeṇa susvaratayā praguṇena hā hā hū hūpahāsapaṭusadgamakaprayogāḥ
gītāni gāyanavarāścaritairudārairgāyanti gumphitapadāni mahīmakhonaḥ

9.28

anyonyamuṣṭihativaktritapṛṣṭhadeśāḥ pādābhighātaparighaṭṭitahṛtkapāṭāḥ
khelantyanargalabhujārgaladurnivārāḥ kautūhalāya balinaḥ purato'sya mallāḥ

9.29

bhāti prasṛttarataraiḥ parito janaughairvibhrājamānavaharatnasamṛddhimadbhiḥ
kṣoṇīsahasranayanasya mahān samājaḥ pūrṇastaraṅganivahairiva vārirāśiḥ

9.30

svacchandameva nijamandirabhūmikāsu yaṃ yaṃ pradeśamabhilaṣya padaṃ dadhāti
sabhyāḥ pratāpanidhimenamanuvrajantaḥ sarvatra tatra kiraṇā iva visphuranti

9.31

amṛtasamarasābhidṛṣṭibhiḥ [pṛ0 15 A] prītiyogānmuhurapi bahumānaṃ bhāvayan bhṛtyavargam
viśati madhuragītaireṣa mṛtyotsavārthaṃ racitasadupacāraṃ mandiraṃ sundarībhiḥ

9.32

iti kila mahamūdasāherabhinavavaibhavavarṇane prasaktā
punarapi puruhūtakautukārthaṃ sarasapadāni sarasvatī vyatānīt

9.33

śrīmān sāhimudappharastasamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhistato'hammadaḥ
jātassāhimaemmadojsya tanujo gāyāsadīnākhyayā
khyātaḥ śrīmahamūdasāhirnṛpatirjīyāt tadīyātmajaḥ

9.33.p1

iti śrīmahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye sarvāvasaro nāma caturthaḥ sargaḥ

10.1

śrīḥ kalyāṇamastu lekhaka pāṭhakayoḥ ||śrīḥ|| [pṛ015 B]
pañcamaḥ sargaḥ
ito mṛdaṅgadhvaninā mṛgīdṛśo muhurvahantyo'bhinayāya vibhramam
raṇajjhaṇannūpūrasūcitāgamā viśanti saṅgītakaraṅgamaṇḍapam

10.2

sugandhinānākusumastrajāṃbharaiḥ praklṛptamuddiśya vilāsamaṇḍapam
samāpatantaḥ parito madhuvratāḥ sṛjanti jhaṅkāramanoharā diśaḥ

10.3

samīraṇo raṅgabhuvaḥ samullasan vilepitā yā ghanayakṣakarddamaiḥ
sabhājanaṃ bhāvayatīva saurabhaiḥ kṛtārthayiṣyanniva gandhavāhatām

10.4

samantato'pi prasṛtaṃ nṛpālaye prakṛṣṭakṛṣṇāgaru1dhūpasañcayam
gavākṣamārgerniyatā muhurbahirnabhasvatā vāsitamambaraṃ mahat

10.5

tamo nudatyo nijabhūṣaṇasphuranmaṇiprabhābhiḥ paritaḥ purandhrayaḥ
nṛpasya nīrājanamaṅgalotsavaṃ sṛjanti sāyaṃtanadīpamālayā

10.6

udāraśṛṅgāramanoharākṛtirvibhāti rājā kanakāsanasthitaḥ
sphuratsupa[pṛ0 16A]rṇopari sanniṣeduṣaḥ śrayanmurāreranurūpatāmiva

10.7

samaṃ samantāt parivṛtya vallabhaṃ vibhāntyamūrścandramivoḍavaḥ sthitāḥ
vilocanairañcitavibhramaistriyaḥ kṛtopahārā vikacotpalairiva

10.8

imāḥ prakṛtyaiva paraṃ manoramāḥ punarvicitrābharaṇairvibhūṣitāḥ
tathā ca nṛtyābhinayārthamutsukāḥ kathaṃ na rāmā ramayanti mānasam

10.9

amuktayā pāṇitalādapi kṣaṇaṃ rahasyasakhyetra nibaddharāgayā
kalaṃ kvaṇantyā varavīṇayā'nayā pravīṇayā rājamano vinodyate

10.10

jitaṃ hi vāditraśate'pi veṇunā svayaṃ nidhāyādharapallave'nayā
yadeva rāgātiśayena mugdhayā svakaṇṭhamādhuryamivopaśikṣayate

10.11

digantarāleṣu narendramandirād vijṛmbhate sāndramṛdaṅganisvanaḥ
amuṃ samabhyasyati garjjitacchalād valāhakastāṇḍavayan śikhaṇḍinaḥ

10.12

[pṛ016B]
kalāvatīyaṃ madhureṇa gāyati svareṇa saṃvāsitarāgamūrcchanam
nijaṃ mano majjulakāṃsyatālajasvanairivojjāgarayantyanukṣaṇam

10.13

iyaṃ mukhāmbhoruhasaurabhārthinī vilāsinīnāṃ madhupāvalirmuhuḥ
manoramālaptiṣu gītiṣu śruteḥ karoti huṃkārabhareṇa pūraṇam

10.14

alaṅkṛtaṃ ṣoḍaśabhiḥ padairiyaṃ samagrasūḍakramagānapaṇḍitā
prabandhamelākhyamakhaṇḍalakṣaṇaṃ vicakṣaṇā gāyati bhūpateḥ puraḥ

10.15

padairudārairviśadaiḥ svarairapi sphuṭaiśca pāṭairatiharṣavarddhanam
amuṣya rājñaḥ kalakaṇṭhabhāṣiṇī kutūhalād gāyati harṣavarddhanam

10.16

priyeṇa vṛttaiḥ svayameva nirmitaiḥ svayaṃ ca kaṇṭhābharaṇīkṛtairiyam
śucismitā gāyati vīṇayā samaṃ manoramaṃ rāgakadambakaṃ mudā

10.17

iyaṃ viśantī navaraṅgamaṅganā sphuratprasūnaiḥ paripūritāñjaliḥ | [pṛ0 17 A]
priyasya saundaryavinirjitāt smarāt svayaṃ gṛhītairiva bhāti mārgaṇai :

10.18

samullasantī karapallavaśśriyā smitena tanvī kusumāni tanvatī
iyaṃ kaṭākṣabhramaropaśobhitā manobhuvaḥ kalpalateva nṛtyati

10.19

vidhāya viśrāmyati nṛtyamekikā parānusandhānaparā ca nṛtyati
samānasaundaryaviśiṣṭayordvayorvivicyate naiva parāparakramaḥ

10.20

samānalāvaṇyavayovibhūṣaṇāḥ pratanvate lāsyavilāsa maṅganāḥ
imāḥ susaṅgītakalākutūhalāt karoti manye bahurūpavibhramam

10.21

pradarśayantyo vadanaiḥ sudhānidheḥ sphuṭaṃ vapurvyūhamudārakāntibhiḥ
śarairdadhatyaśca kuśeśayaśśriyaṃ vivṛṇvate bhāvamapūrvamaṅganāḥ

10.22

yathāṅgahārairhariṇekṣaṇāḥ kṣaṇāt navaṃ navaṃ bibhrati vibhramodayam
tathātidarpādadhunā puradviṣo jayāya sajjībhavatīva manmathaḥ

10.23

[pṛ0 17 B]
gatāni līlālalitāni śikṣituṃ nitambinīnāṃ caraṇābjasaṅgataiḥ
kalaṃ kvaṇadbhirmaṇihaṃsakāvalicchalena haṃsairabhiramyate manaḥ

10.24

samuccayairbhūṣaṇaratnararociṣāṃ sphuṭaṃ dadhānāḥ pariveṣamujjvalam
nataḥbhruvo bibhrati netravāsasastiraskariṇyantaritā iva bhramīḥ

10.25

samīrauḥ pallavalālanodgataiḥ prasaktanṛtyaśramavārihāribhiḥ
karoti raṅgāṅgaṇakelivaṭikā vadhūjanānāṃ vyajanaucitīmiva

10.26

priyasya saṅgītarase mano manāk prasaktamākarṣati cāruhāsinī
iyaṃ calaccāmaracārudolaṃtā samullasatkāñcanakaṅkaṇakvaṇaiḥ

10.27

prakṛṣṭaromāñcasamucchravasattarastanadvayābhogavigāḍhabandhanam
iyaṃ sunetrā priyapāṇirṇāpitaṃ bibharti ratnāvalicārukañcukam

10.28

svayaṃ prasannena kucāvalaṅkṛtau priyeṇa hāreṇa nitānta hā[pṛ0 18 A]riṇā
atīva tuṅgau pṛthulau sumadhyamā sakhījane sākṣiṇi kā na manyate

10.29

kare gṛhītāṃ maṇikaṅkaṇārpaṇe priyeṇa tanvī tanukampamātmanaḥ
maruccalānāṃ caturā vinuhute muhurlatānāmabhitīya vibhramam

10.30

itaḥ praphullena navāmbujanmanā sarojinī bhānumivopatasthuṣī
vibhāti bālā prasṛtena pāṇinā prasādayantī priyamūrmikākṛte

10.31

itaḥ kavitvaiḥ pratibhāvatī prabhuṃ navairnavaistoṣayati pratikṣaṇam
sphuṭaṃ paṭhantī kila tāni pañjare karoti kīrāvalirasya kautukam

10.32

jayetiśabdaṃ samudīrayantyamī kalāvido maṅgalasūcakaṃ muhuḥ
narendralakṣmīninadena dantināṃ tameva saṃvarddhayatīva sammadāt

10.33

yo dattavāniha hi bhūri suvarṇavarṣikarṇāya kuṇḍalayugaṃ jagadekadīpaḥ
so'yaṃ prasāritakaraḥ kila suprabhātaṃ
kurvannṛpasya purataḥ pratibhāti bhānuḥ

10.34

[pṛ0 18 B]
ityasya sāhimahamūdanṛpasya gehe saṅgītakeliṣu śatakratumālapantī
vīṇākvaṇairiva virañcisutāvacobhirścitte camakṛtimadhatta samājabhājām

10.35

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhiṃstato'hammadaḥ
jātassāhimahammadò'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpatirjīyāt tadīyātmajaḥ

10.35.p1

iti śrīmamahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye saṅgītaraṅgaprasaṅgo nāma pañcamaḥ sargaḥ

11.1

ṣaṣṭhaḥ sargaḥ
atha vikasvaravāriruhekṣaṇā śaradiva sphuṭakāśasitāṃśukā
punaravocata haṃsamṛdusvanā surapatiṃ prati vāgadhidevatā

11.2

ayamanargalabāhubaloddhataḥ prayatate paracakrajigī[pṛ0 19 A]ṣayā
vasudhayāpi nṛpā dhanino na kiṃ na vijayena vinā tu yaśasvinaḥ

11.3

bhajati mantramaśeṣaviśeṣavit prakṛtibhiḥ sukṛtī kṛtaniścayam
abhimataṃ sakṛdudyamināmapi sphurati mantravale khalu siddhyati

11.4

karagataiva sadā parakhaṇḍane prakharatarkamateriva vādinaḥ
vijayasampadamuṣya suniścittā samarasaṃsadi vikramaśālinaḥ

11.5

bhujabalena vinirjjitabhūtalaṃ pratibalo na hiṃ kaścidamuṃ prati
nijacamūramunātigarīyasī parijanapraṇayena puraskṛtā

11.6

kṣitibhṛtaḥ kaṭake gaṇanā kṛtā subhaṭakoṭiṣu mukhyatayā sthiteḥ
kariṣu yūthaśatairatha paṅktibhirhayavareṣu ratheṣu ca maṇḍalaiḥ

11.8

agaṇitaṃ vitaratyavanīpatāvavirataṃ vasu vaiśravaṇopame
hasati gūrjjaravīravasundharā na nagarīṃ na vibhīṣaṇagopitām ||7||[pṛ0 19 B]
asiṣu nirmaliteṣu śarāsaneṣvadhiguṇeṣu tathā kavaceṣu ca
dhruvamabhedyatareṣu raṇaiṣiṇāṃ prakaṭayata navīnamivādaram

11.9

smarati yanmanasā tadupasthitaṃ saṃpadi vastu purākṛtasaṃgraham
bhavati bhūmipaterativallabhaṃ kimiha bhāgyavataḥ khalu durlabham

11.10

narapaterbahumānapade sthitāḥ prakṛtayaḥ puruṣāḥ samupasthitāḥ
nijanijādhikṛtiṣvadhikādarā avahitād bahusainyasamanvitāḥ

11.11

kṣitipatau vijayāya thiyāsati prasṛmaraḥ paṭudundubhisambhavaḥ
dhvanirudetitarāṃ paripūrayan giridarīrmukharīkṛtadiṅmukhaḥ1

11.12

sakalabhūvalayasya purandaraḥ pravalaśastrabhṛtāmatisundaraḥ
vilasadabhramuvallabhabandhuraṃ samadhirohati samprati sindhuram

11.13

viditavīrasahasrapurassaraṃ jaya jayeti [pṛ020A] giraḥ pṛthivīśvaram
caṭulacāraṇabandijaneritāḥ śrutigatāḥ sukhayanti samantataḥ

11.14

diśi diśi dviṣatāmatidussaho bahirasāvudayannijamandirāt
adhikadīptidharā samudīkṣyate dinakaraḥ śaradambudharādiva

11.15

narapateranukāritayā śriyāṃ sphuṭataraṃ bahurūpaguṇāśrayaiḥ
avanipermadanairiva saṅgataṃ calati cārubalaṃ makaradhvajaiḥ

11.16

atha sumaṅgalalambhitagopuro niviśate'natidūratare puraḥ
upavane'nugatairbahuśo'bhitaḥ purajanaiḥ praṇayādupaśobhitaḥ

11.17

aruṇarāgabharasphuritāmbaraṃ pratataraśmisahasramavekṣate
iha bhuvo'dhibhuvo navamaṇḍapaṃ dinakṛteḥ pratirūpamivoditam

11.18

sitapaṭaprabhavaiḥ śaradambudapratibhaṭaiḥ kaṭakasya niveśabhūḥ
himagireriva sānubhirunna[pṛ0.20A]tairupacitā kva na rājati maṇḍapaiḥ

11.19

vijayinaḥ kaṭake'sya mahīpateḥ prakaṭitairniśi dīpasahasrakaiḥ
pratihatā vijaneṣu vijṛmbhitā ripupureṣu ghanā tamasāṃbharāḥ

11.20

amṛtakumbhamivaindavamaṇḍalaṃ kṣitibhujaḥ surarājadigaṅganā
abhimukhaṃ kurute dhruvamuccakairūdayaparvva tamaulisamarpitam

11.21

krīḍāvicitranavanāṭakakautukena nidrāṃ dṛśoḥ priyatamāmapi vañcayitvā
kaṃ vā na vīrakaṭake ramayatyudārā vārāṅganeva rajanī śiśirapragalbhā

11.22

prācyāṃ haritparuṇasaṅgamapāṭalimnā vyaktena lakṣitavibhātaniśāvibhāgāḥ
ārādhyanti mahamūdaṃnarādhirājaṃ vaitālikāḥ sulalitairvvacasāṃ vilāsaiḥ

11.23

yanmaṅgalaṃ purariporgirijāvivāhe lakṣmyāḥ svayaṃmvaravidhau ca janārdanasya
śrīpātasāhamahamūdanarendra nityaṃ [pṛ021A] lābhāttadastu raṇamūrddhina jayaśriyasta

11.24

kāntā nitāntaratakelibhareṇa khinnā drāgeva talpamiva nojjhitumicchatīyam
vyomnastalaṃ nṛpavicakṣaṇadīrghayāmāṃ rātriḥ sphuradviralatārakapuṣpahārā

11.25

asmābhiretadanaghaṃ tava gīyamānamākarṇayanniva yaśaḥ śravaṇābhirāmam
candraḥ kuraṅgamadhunā parihartumicchurnātidrutaṃ pramitakāntirapi prayāti

11.26

yāvatkathābhiranunīya kathaṃ kathañcit kāntaḥ priyāṃ nayati manmathabāṇavaśyam
tāvacchruteḥ kaṭu raṭatyanuvelamuccairvairībhavaṃstaruṇayoriva tāmracūḍaḥ

11.27

prācīmukhaṃ bhramavaśāt paricumbya kiñcid rāgādivāmbaravaśāttvavalambamānaḥ
dūrāt prasārayati samprati padminīnāṃ prāṇādhipaḥ kila karān parirambhahetoḥ

11.28

utkaṇṭhayā niśi bhṛśaṃ virahaṃ vipahya tīrāntareṣu sarasaḥ sarasaṃ rasanti | [pṛ0 21B]
rājan parasparavitīrṇamṛṇālanālānyetāni hanta mithunāni rathāṅganāmnām

11.29

prābhātikena pavanena himāgame'pi bhūyaḥ prabodhitamahāvirahānalāciḥ
tvadvairiṇāmaviralairjagadekavīra siñcanti locanajalairhṛdayaṃ taruṇyaḥ

11.30

śrīmaṇḍape tava navāruṇabhāviśiṣṭamāñjiṣṭhamāñjimani maṅgalagāyanīnām
niḥśvāsasaurabhaguṇena muhurbhramanto vīṇāravairmadhukarā nṛpa samvadante

11.31

dantābaleṣvadhikṛtā yudhi yodhamukhyān grāsāya cāṭubhiramūna prativodhayanti
dhīrāḥ parābhavamapi praṇayāt sahante mānojjhitāṃ na nṛpasampadamādriyante

11.32

anyonyamatsarabhṛto navamandurāsu kṣuṇṇodarāsu khuralīkhuralīlayāta
ceto haranti madhuraṃ nṛpa heṣamānāḥ prābhātakāya yavasāya hayāstvadīyāḥ

11.33

nādaḥ samullasati [pṛ0 22 A] mardalajhallarīṇāṃ sevārtharājakasamājaniveśaśaṃsī
rājan mukhāni ghanamaṅgalabhūribherībhāṅkārabhāñji kukubhāmabhito bhavanti

11.34

iti madhuravacobhirmagadhaistūyamānaḥ kṣitipatiśatacūḍāratnanīrājitāṅghriḥ
dinakara iva bhūyastejasā varddhamāno mahamadanṛpasūnūḥ svāṃ sabhāmabhyupaiti

11.35

evaṃ nigadya vacasāmadhidevatā sā sānandamullasitakundasamānahāsā
etatsamājakavirājakulaṃ kaṭākṣairālakṣitapracalaṣaṭpadalakṣaṇīyaiḥ

11.36

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhistato'hammadaḥ
jātassāhimahammadau'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpatirjīyāt tadīyātmaja :

11.36.p1

iti śrīmamahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye vijayayātrotsavo nāma ṣaṣṭhaḥ sargaḥ

12.p1

[pṛ0 22 B]

First 200 of 359 passages. Read on