Pramāṇa · Search · About · API

Prapancasarasamgraha 11.1

Prapañcasārasaṃgraha 11.1

Language
Sanskrit

Contents

11.1.1

—:ꕥ:—
atha śāradātilakoktamṛtyuñjayatryakṣarīvidhānamucyate —
mantraśca homādidravyaṃ ca pūrvavadeva | tena hetunā vistareṇa noktam
' mantroddhāra ucyate —
tārāsthirāsakaṇṭhendubhṛgusargavibhūṣitaḥ
'yakṣarātmā nigadito mantro mṛtyuñjayāhvayaḥ
ṛṣiḥ kahoḷo devyādigāyatrī chanda īritaḥ
mṛtyuñjayo mahādevo devatāsya mahāmanoḥ
bhṛguṇā dīrghayuktena ṣaḍaṅgāni samācaret
dhyānam —
candrārkāgnivilocanaṃ smitamukhaṃ padmadvayāntasthitaṃ
mudrāpāśamṛgākṣasūtravilasatpāṇiṃ himāṃśuprabham
koṭīrendugalatsudhāplutatanuṃ hārādibhūṣojjvalaṃ
kāntyā viśvavimohanaṃ paśupatiṃ mṛtyuñjayaṃ bhāvaye
guṇalakṣaṃ japenmantraṃ taddaśāṃśaṃ prasannadhīḥ
juhuyādamṛtākāṇḍaiḥ śuddhadugdhājyaloḷitaiḥ
śaive saṃpūjayetpīṭhe mūrtiṃ mūlena kalpayet
aṅgāvaraṇamārādhya paścāllokeśvarānyajet
tadastrāṇi tato bāhye pūjayetsādhakottamaḥ
japaḥ pūjādikaḥ siddhe mantre'sminmanunā'munā
kuryātprayogātkalpoktānbhīṣṭaphalasiddhaye
dugdhasiktaissudhākhaṇḍaiḥ mantrī māsaṃ sahasrakam
ārādhitegnau vidhivajjuhuyādvijitendriyaḥ
santuṣṭaśśaṅkarastena sudhāplāvitavigrahaḥ
āyurārogyasaṃpattiyaśaḥ puṃtvān pravartayet
sudhāvaṭau tilā dūrvāḥ payassarpiḥ payohaviḥ
ityuktaissaptabhirdravyairjuhuyātsaptavāsaram
kramāddaśaśataṃ nityamaṣṭottaramatandritaḥ
saptādhikadvijānnityaṃ bhojayenmadhurānvitam
vikārānuguṇaṃ mantrī vardhayeddhomavāsarāt
hotṛbhyo dakṣiṇāṃ dadyāttaruṇā gāḥ payasvinīḥ
guruṃ saṃprīṇayetpaścāt dhanādyairdevatādhiyā
anena vidhinā sādhyaḥ kṛtyārogagrahādibhiḥ
vinirmuktaściraṃ jīveccharadāṃ śatamañjasā

11.1.2

ābhicāre jvare tīvre rogonmāde śirogade
asādhyaroge śveḷārtau mohe dāhe tathā''maye
homoyaṃ śāntidaḥ proktaḥ sarvasaṃpatpradāyakaḥ
dravyairetaiḥ prajuhuyāt trijanmasu yathāvidhi
bhojayenmadhurairbhojyaiḥ brāhmaṇānvedapāragān
dīrghamāyurava.pnoti vāñchitāṃ vindati śriyam
ekādaśāhutīrnitya juhuyātsādhu dūrvayā
apamṛtyujidetatsyādāyurārogyavardhanam
trijanmasu sunnāvallīkāśmīramadhurodbhavaiḥ
samidvaraiḥ kṛto homaḥ sarvamṛtyugadāpahaḥ
siddhārthairvihito homo mahājvaravināśanaḥ
apāmārgasamiddhomaḥ sarvvāmayaniṣūdanaḥ
praṇavaracitanāḷaṃ mantramadhyārṇapatraṃ
bhṛguvilasitamadhyaṃ patrayugmaṃ tadantaḥ
kṛtavasatiyumeśaṃ varṇaniryatsudhārdraṃ
kalayatu hṛdi nityaṃ sarvaduḥkhapraśāntyai
yantrāḍhye kalaśe saumye kalaśaproktavartmanā
navaratnasamāyuktaṃ dukūlābhyāmalaṃmṛtam
āpūrya salilaiśśuddhaistasmindevaṃ prapūjayet
upacāraiṣṣoḍaśabhirvidhānena vidhānavit
abhiṣiñcetriyaṃ sādhyaṃ vinītaṃ dattadakṣiṇam
ādhivyādhimahārogakṛtyādrohanikṛntanam
abhiṣeko'yamākhyātaḥ kīrttiśrīvijayapradaḥ
madhye sādhyākṣarāḍhyaṃ praṇavamapi likhenmadhyamaṃ digdaḷasthaṃ
koṇeṣvantyaṃ manostatkṣitibhavanamatho dikṣu candraṃ vidikṣu
ḍhāntaṃ yantraṃ taduktaṃ sakalaviṣaripukṣvelabhūtāpamṛtyuvyādhivyāmohaduḥkhapraśamanamuditaṃ śrīpradaṃ kāmadaṃ ca
atha kalpāntaroktaṃ yantraṃ likhyate—
madhye sārṇavidarbhitaṃ prapuṭitaṃ mṛtyuñjayatryakṣaraiḥ
kṣāntasthaṃ nijasādhyanāma vilikhet kiñjalkasaṃsthānsvarān
patreṣvaṣṭasu nāmavarṇapuṭitaṃ vargāṃstadagreṣvatho
yantraṃ padmapuṭīkṛtaṃ nigaditaṃ mṛtyuñjayākhyaṃ param

11.1.3

atha mṛtyuñjayamantraprasaṅgāt mantrasārokto rogaśāntikaradhanvantarimantro'pi
likhyate—
apāntaratamā ṛṣiḥ | triṣṭupchandaḥ | dhanvantarirdevatā | oṃ bījam
svāhā śaktiḥ | sarvarogavināśanātheṃ viniyogaḥ | oṃ namo bhagavate hṛt
dhanvantaraye śiraḥ | amṛtakalaśahastāya śikhā | sarvāmayavināśanāya kavacam
trilokanāthāya netram | viṣṇave svāhā astram || dhyānam—
śaṅkhaṃ cakraṃ jalūkāṃ dadhadamṛtaghaṭaṃ cāpi dorbhiborderścaturbhiḥ
sūkṣmanakhacchātihṛdyāṃśukaparivilasanmaulirambhojanetram
kālāmbhodojjvalāṅgaṃ kaṭitaṭavilasaccārūpītāmbarāḍhyaṃ
vande dhanvantariṃ taṃ nikhilagadavanaprauḍhadāvāgnalīlam
oṃ namo bhagavate dhanvantaraye amṛtakalaśahastāya sarvāmayavināśanāya
trilokanāthāya viṣṇave svāhā | ityekacatvāriṃśadakṣaro mantraḥ
akṣaranyāsa ucyateśīrṣā‌likaśrutivilocanaghoṇagaṇḍadantoṣṭhapāṇipadasandhiṣu sāgrakeṣu
ādhāranābhijaṭharastanapṛṣṭhahṛtsu
mantrākṣarāṇi śitadhīrnyasatu krameṇa
evamakṣaranyāsaṃ kṛtvā lakṣaṃ japet | ājyasiktaiḥ pāyasairvā payassiktābhirdurvābhirvā daśāṃśaṃ puraścaraṇāhomaḥ | roganivṛttipradhānoyaṃ mantraḥ
atha pūjāvidhiḥ -
pūrvamaṣṭākṣaravidhānoktavaiṣṇavapīṭhe samāvāhya samarcayet | aṅgaiḥ prathamāvṛtiḥ
keśavādidvādaśanāmabhirdvitīyāvṛtiḥ | indrādibhistṛtīyā | vajrādibhiścaturthī
atha prayogavidhiḥ -
caturaṃgulapramāṇairamṛtākāṇḍairjuhoti yo vahnau
rogairvimuktadeho vihareccharadāṃ śataṃ sukhenārsī
prayogāntaram -
aratnimātrairayutaṃ ghṛtāktaiḥ samidbhiragnāvatha kāśmarīṇām
ārogyasiddhyai prajuhotu mantrī dīrghāyuṣe sarvasamṛddhaye ca
prayogāntaram -

11.1.4

prādeśamātrairvaṭabhūruhedhmaḥ juhotu vahnāvayutaṃ saśṛṅgaiḥ
dīrghāyuṣe rogavipadgrahādivimuktaye sarvasamṛddhaye ca
prayogāntaram -
sasitena ca pāyasena dūrvātrikayuktena ca godhipatvakena
ayutaṃ juhuyātsasarpiṣā'gnau duritaughapraśamāya rogaśāntyai
prayogāntaram —
havanakarma karotu phalairnavaiḥ ayutamāmalakītarusaṃbhavaiḥ
duritarogavipadgrahavibhramapraśamanāya ca sarvasamṛddhaye || iti
devaṃ ravivimbasthaṃ manoharāṅgaṃ prasannamukhakamalam
amṛtaghaṭaṃ sajalūkaṃ karayugaḷenādadhānamamalagatiḥ
dhyātvā vasusaṃkhyamamuṃ japtvātmānaṃ dṛśā nirīkṣantam
smṛtvā ṣoḍaśasaṃkhyaṃ japtvā tasyāntikaṃ samārabhya
svāṅgāvidhisopānarūpamayaṃ prativicintya mantramamum
dvātriṃśatsaṃkhyamatho japtvā saṃcintya tena mārgeṇa
avatīrṇāgre sthitvā nijarogagaṇaṃ tadā jaḷūkikayā
sakalamapi cūṣayitvā nīrogasyātmarogamamṛtajalaiḥ
abhiṣecavantamenaṃ dhyātvā dhanvantariṃ japenmantī
aṣṭottaraṃ sahasraṃ sthairyāya ca yauvanasya vaśyāya
ārogyāya samṛddhayai kāntyai dīrghāyuṣe vimuktayai ca || iti
mantreṇānena saṃjaptvā bhojyajātaṃ dine dine
bhuṅkte yo'sau naro rogīḥ vimuktassukhabhāgbhavet
auṣadhādikamanena jāpitaṃ nityameva juṣatāṃ tathā nṛṇām
āmayagrahavipasmṛtibhramādyāpado natu bhavanti jātucit || iti
sasādhyākhyaṃ madhye praṇavamapi ṣaṭkoṇavivare
sudhārṇa kiñjalke svarayugalamaṣṭacchadamanu
likhenmantrasyārṇānapi śaramitānavyañjanavṛtaṃ
kugehodyadvrāntaṃ niṣagadhipateryantramuditam
etadvilikhya yantraṃ haime paṭṭe suvarṇalekhinyā
śobhanatare muhūrte rucakādiṣu bhūṣaṇeṣu saṃyojya

11.1.5

saṃdhārayan sujaptaṃ kṛtārcanāthaṃ ca siktasaṃpātam
ārogyāyuḥkāntiśrīdhanadhānyaissamaṃ ciraṃ jīvet
idameva vilikhya sādhu yantraṃ navanīte pratijapya mantramenam
lihatāṃ nilayaṃ prayānti sadyo nikhilā rogaparaṃparā narāṇām
1atha kalaśapūraṇavidhiṃ sakalakalaśapūjāsādhāraṇyena vakṣye —
atha kathayāmi samāsāt trikālapūjāvidhiṃ vidhānena
ārogyāya samṛddhai kāntyai dīrghāyuṣe vimuktyai ca
ālipya gomayajalaiḥ sthaṇḍilamasmin vilikhya yantramidam
tatkarṇikāntaramatho pītena ca koṇaṣaṭkamaruṇena
asiteta raktavarṇaiḥ yantraṃ viracayya karṇikāmadhye
vinyasyāṃśukamahataṃ tasmin śālīṃstataṇḍulā vidhivat
ācchādyāṃśukaśeṣo (śeṣaṃtva)smin vinyasya sākṣataṃ kūrcam
ahatenātha ca dhṛtvā vāsoyugaḷena nūtanena tataḥ
ācamya śuddhadehaḥ prāṅmukha upaviśya viṣṭare mantrī
yantroparisthakūrce dhruveṇa vinyasya 2vajraṃ lohaṃ vā
rājanamathavā pātraṃ payasā gavyena pūrayitvā'smin
saṃsthāpya mantrajāpī sālagrāmaṃ yathāśilā nityam
adhivasati yatra viṣṇuḥ sarvātmā śāśvatassadānandaḥ
aśvatthādyaiḥ stabakairūjjvalamāveṣṭya vasanayugaḷena
pūrvavadabhivāhyāsmin parivāraistaṃ prapūjya gandhādyaiḥ
atha kathayāmītyādīnāṃ prapūjya gandhādyaiḥ ityantānāṃ granthānāmayamarthaḥ —
prathamaṃ gomayajalairmaṇḍalaṃ vilipya tasmin taṇḍulacūrṇaṃ pravikīrya tasmin

11.1.6

dhanvantariyantraṃ darbhāgreṇa pravi can keep 'pravilikhya' based on visual? It's pravilikhya, tatkarṇikāmadhyaṃ pītena varṇena ekaviṃśapaṭale prāk sudarśanavidhānoktadravyeṇa, koṇaṣaṭkamaruṇenāpi prāk tatraivoktadravyeṇa, aṣṭadaḷamadhyaṃ tu kṛṣṇavarṇenāpi prāk tatraivoktadravyeṇa saṃpūrtha, tadbahiḥ
raktavarṇena tatraivoktadravyeṇa, tasya yantrasya karṇikāmadhye akhaṇḍavastrāgraṃ prasārya,
tasya vastrasyopari droṇādipramāṇene śālīḥ pravikīrya, tadupari prasthādipramāṇene
taṇḍulān pravikīrya, tadupari tasyaivākhaṇḍavastrasyetaregreṇācchādya, tadupari
sākṣataṃ kūrcaṃ vinyasya, punarācāryaḥ svayamakhaṇḍavastreṇa paridhāya, tathaiva
nūtanākhaṇḍavastreṇa uttarīya ca kṛtvā, ācamya āsane prāṅmukha upaviśya,
taṇḍulavastrāderuparisthitakūrcopari vajralohamayaṃ pātraṃ vā rajatamayaṃ pātraṃ vā
tantunā saṃveṣṭitaṃ dhūpitaṃ cādhomukhena praṇavoccāraṇapūrvakaṃ nidhāya, vaiṣṇavapīṭhaṃ
tadupari saṃpūjya paścādūrdhvamukhena nidhāya, tasminpātre sākṣataṃ kūrcaṃ nidhāya,
gavyakṣīreṇa mātṛkāpratilomajapāvasāne mūlamantreṇa trivāraṃ japtvā tatpātraṃ
pūrayet | sarvatraivameva kalaśapūraṇavidhiḥ | taduktaṃ ca kramadīpikāyām —
atha kvāthitoyaiḥ kṣakārādivarṇaiḥ akārāvasānaissamāpūrayettam
svamantratrijāpāvasānaṃ + || iti
tatra prathamaṃ yatra yatra yena yena śuddhajalādidravyeṇa kalaśaṃ pūryate tena
tena jalādinā śaṅkhamāpūrya tasminnaṣṭagandhān viloḍya tasmin caturnavatikalāḥ
samāvāhya tena śaṅkhasthajalena prathamaṃ kumbhamāpūrya paścāt śuddhodakādinā
pūrayet

11.1.7

tatra prathamaṃ vaiṣṇavadevatāviṣayakalaśapūjāvidhānaṃ cet tadviṣayāṣṭagandhaviloditakaṣāyodakādinā śaṅkhamāpūrya gandhādibhiḥ samabhyarcya kalādicaturnavatidevatāḥ samāvāhya tajjalaṃ kalaśe vinikṣipet
śaivadevatāviṣayaṃ cet tadviṣayāṣṭagandhenaivaṃ kuryāt| daurge cet tadviṣayāṣṭagandhenaivaṃ kuryāt | caturnavatikalādayaḥ sarvaviṣayepi samānā eva | tatra
vividhānyaṣṭadravyāṇyucyante —
candanakarpūraagarukuṅkumakapimasiirocanācorāḥ
gandhāṣṭakaṃ ca śaktessānnidhyakaraṃ ca lokarañjanakṛt
candanahiri(hrī)berāgaruguśāsṛguśīramāṃsimuramaparam
evaṃ vaiṣṇavagandhāṣṭakam || punaḥ
candanakarpūrāgarudalarudhirakuśītarogajalamaparam
tatra caturnavatikalādimantāḥ kathyante -
sṛṣṭyai0 ṛddhyai0 smṛtyai0 medhāyai0 kāntyai0 lakṣmyai0 dūtyai0 sthirāyai0
sthityai0 siddhyai0 10 etā akārotthā daśakalāḥ haṃsaḥ śuciṣadityṛkpūrvikāḥ
samāvāhayet | punaḥ,
jarāyai0 pālinyai0 śāntyai0 aiśvaryai0 ratyai0 kāmikāyai0 varadāyai0
āhlādinyai0 prītyai0 dīrghāyai0 10 imā ukārajāḥ kalāḥ, pratadviṣṇurityṛkpūrvikāḥ samāvāhayet | punaḥ,
tīkṣṇāyai0 raudrāyai0 bhāyai0 nidrāyai0 tandryai0 kṣudhāyai0 krodhinyai0
kriyāyai0 utkāyai0 mṛtyave0 10 imā makārajāḥ kalāḥ, tryambakamityṛkpūrvikāḥ samāvāhayet || punaḥ,
nivṛttyai0 pratiṣṭhāyai0 vidyāyai0 śāntyai0 indhikāyai0 dīpikāyai0
recikāyai0 mocikāyai0 parāyai0 sūkṣmāyai0 sūkṣmamṛtāyai0 jñānāmṛtāyai0 āpyāyinyai0 vyāpinyai0 vyomarūpāyai0 anantāyai0 16 imā nādajāḥ kalāḥ,
viṣṇuryoniṃ kalpayatu iti ṛkpūrvikāḥ samāvāhayet

11.1.8

‘” maṃ dhūmmrārciṣe namaḥ | ūṣmāyai0 jvalinyai0 jvālinyai0 visphuliṅgāyai0
suśriyai0 surūpāyai0 vimalāyai0 havyavāhāyai0 kṣaṃ kavyavāhāyai0 10 ityagnyātmikā
daśakalāḥ | makārādiḷakārarahitakṣāntavarṇadaśakapūrvikāḥ samāvāhayet || ’
punaḥsūryakalāḥ —
kaṃ bhaṃ tapinyai namaḥ | khaṃ baṃ tāpinyai namaḥ | dhūmrāyai namaḥ
marīcyai namaḥ | jvālinyai namaḥ | rucyai namaḥ | suṣumnāyai namaḥ | bhogadāyai0
viśvāyai0 bodhinyai0 dhāriṇyai0 kṣamāyai0 12 iti dvādaśasūryakalābhiḥ
prathamavargaprathamākṣarādyairekaina saha pañcamavargacaturthākṣarādyairekaṃ pratilomenādau saṃyojya
samāvāhayet || punaḥ indukalāḥ ṣoḍaśa —
aṃ amṛtāyai0 āṃ mānadāyai0 pūṣāyai0 tuṣṭayai0 puṣṭayai0 ratyai0 dhṛtyai0
śaśinyai0 candrikāyai0 kāntyai0 jyotsnāyai0 śriyai0 kīrtyai0 aṅgadāyai0
pūrṇāyai0 pūrṇāmṛtāyai0 16 iti somātmikābhiḥ svaravarṇairekarūpavikābhiḥ samāvāhayet
itthamāvāhanavidhāvaṣṭatriṃśatkalāḥ yadyapi caturthyantatvena likhitāḥ
tathāpyāvāhanasamaye dvitīyāntatvena samāvāhayet | itthaṃ ṛcaḥ pañca, praṇavakalāḥ
ekapañcāśat, aṣṭatriṃśat kalāśca, saṃbhūya caturrnatisaṃkhyākāḥ kalādayaḥ
etāśśaṅkhajale samāvāhya mūlamantreṇa ca samāvāhya tajjalaṃ kumbhe vinikṣipya,
avaśiṣṭenāpi kaṣāyodakena kumbhamāpūrya, tatra tatra kalaśatidhau yā yāssādhyadevatāḥ tasyāḥ (tasyāḥ) prāṇapratiṣṭhāṃ ca tasmin kumbhodake kuryāt | evaṃ
sarvatra kalaśapūraṇavidhiḥ
atra tu punastasmin kṣīramadhye dvādaśasaṃkhyaṃ yathālabdhaṃ vā sālagrāmaṃ
nidhāya, punastatpātramukhe maṅgalārthaṃ aśvatthacūtapanasavṛkṣāṇāṃ stavakānyūrdhvamukhena

11.1.9

nidhāya tadupari puṣpaphalataṇḍulāṃśca nidhāya, śatamakhavalyā kumbhamākalayet
punaḥ navavastrayugaḷena tadupari vidhāya punarāvāhayet || sālagrāmasthāpanānantaroktāḥ sarvāḥ kriyāḥ sarvakalaśavidhāne'pi samānāḥ || taduktaṃ ca
kramadīpikāyām —
sahakārabodhipannasastavakaiḥ śatamanyuvallīkalitaiḥ kalaśam
pidadhātu puṣpaphalataṇḍulakaiḥ abhipūrṇayāpi śubhacakrikayā
cakrikā-patrapuṭam
abhiveṣṭayettadanu kumbhamukhaṃ navanirmalāṃśukayugena budhaḥ || iti
dhanvantariṃ prasannaṃ puṣpairācārya saṃsthitaṃ kṣīre
evaṃ dhyātvā prajapenmantraṃ kūrcena sādhu saṃspṛśya || iti
payodhermadhyasthaṃ daśaśatabhujādaṇḍavilasatghaṭaughāsyānniryatsuvimalasudhāsārasalilaiḥ
sadā snāntaṃ sādhyaṃ suruciramamuṃ japatāt
bhavedāyurrddhiṃ duritaviparogairvigahitam
evaṃ yajedinādau dinamadhyepyevameva sāyaṃ ca
prayajettrikālamevaṃ rakṣāṃ kuryāttathāstramantreṇa
aparedyuratha mathitvā prātaḥsaṃgṛhya sādhu navanītam
ālikhya yantramasminnajapya mantraṃ samāhūya
sādhyaṃ tasmai dadyāt prabhakṣayetsopi tatsudhābuddhyā
sādhyasya nābhideśe spṛṣṭvā mantraṃ japedgurussamyak
aṣṭottaraśatasaṃkhyaṃ rakṣāṃ kuryāttathāstramantreṇa
evaṃ tripañcasaptadvādaśadivasāni vā yajedbhaktyā || iti
aparedyuryantramidaṃ dakṣiṇavāmakrameṇa saṃlikhya
pūrvavadamipūrya tato rajobhiratyujjvalaṃ vidhāya tayoḥ
vinyasya yāmyasaṃsthe śālītaṇḍulatilāni rājīśca
nūtanavasanena pṛthak krameṇa saṃcchādya tatra kūrcamidam
vinyasya kumbhamasmin nidhāya dhūpādivāsitaṃ mantrī
kṣīradrucarmasiddhakvāthairāpūrya śuddhatoyairvā

11.1.10

aśvatthacūtapanasastavakairavasanadvayena cāveṣṭya
āvāhyāsmindevaṃ vidhivatsaṃpūjya gandhapuṣpādyaiḥ
spṛṣṭvā prajapya mantraṃ saṃrakṣyāstreṇa mantravidbhūyaḥ || iti
yantraṃ, ubhayata dakṣiṇāgramataḥ prāguktaprakāreṇaiva vilikhya, tathaiva varṇairāpūrya ca,
tayormadhye ahatanūtanavastrāgra pūrvavadeva prasārya, tasmin śālītaṇḍulāṃśca
tilāṃśca rājīśca pūrvapūrvopari vastreṇācchādanapūrvamuparyupari etāni dravyāṇi
nidhāya tadupari kūrca nidhāya, tasmin dhūpapūritaṃ tantuveṣṭitaṃ kumbhamaghomukhena nidhāya, tadupari vaiṣṇavapīṭhaṃ saṃpūrjya, punarūrdhvamukhena taṃ kumbhaṃ
tārajāpī nidhāya tadantassākṣataṃ kūrcaṃ nidhāya, punaraśvatthavaṭaudumbaraplakṣāṇāṃ
tvacaḥ kvāthayitvā tairjalairvā śuddhajalairvā taṃ kumbhaṃ pūrvavadaṣṭagandhe caturnavatikādyāvāhanapūrvakaṃ mātṛkāpratilomapūrvakaṃ mūlamantreṇa saṃpūjayet | punastasmin svarṇaratnādīni nidhāya, aśvatthacūtapanasastavakān pūrvavat kumbhamukhe nidhāya śatamakhavanyā saṃveṣṭya, tadupari nūtanāhatavastradvayena saṃcchādya asminkumbhodake
dhanvantarimūrtimāvāhyāvaraṇaissamabhyarcya nivedyaṃ kṛtvā prasannapūjāṃ ca kṛtvā taṃ kumbhaṃ
spṛṣṭvā mūlamantraṃ japtvā, punarāvaraṇadevatāssarvā api mūladevatāyāṃ vilāpya,
punastāṃ mūladevatāṃ tatraiva paraṃ tejorūpeṇa smaret
punastatra pūjāmaṇḍalamaṇḍapakuṇḍavitānādigataṃ, yatsaṃsargavaśāddevatāsānnidhyaṃ
tadapi tasminneva kalaśe abhiyojya kusumairabhyarcya, punaraṣṭottaraśataṃ mantraṃ

11.1.11

japtvā, punaḥ sudarśanena rakṣāṃ kṛtvā punastatraiva saṃrakṣet | atra tu sānnidhyayojanādiprakāro dhanvantarividhānagranthe, anuktopi sarvatra kalaśavidhāvevameva
nyāyaḥ || taduktaṃ ca kramadīpikāyāṃ, -
vapuṣyatho ditijajitaḥ samāhṛtīḥ
vilāpya tāstadapi nayetsadātmatām
dhvajatoraṇadiklaśādigatāmapi maṇḍapamaṇḍalakuṇḍagatām
abhiyojya citiṃ kalaśe kusumaiḥ
paripūjya japetpunaraṣṭaśatam || iti
punassaumyabhāgasthe yantre kartavyamāha —
atha yantre saumyasthe nidhāya vahniṃ vidhānato mantrī
agnimukhādikamakhilaṃ svacaraṇavihitakrameṇa kṛtvā'gnau
āvāhya vaidyanāthaṃ parivārayutaṃ prapūjya gandhādyaiḥ
aṣṭottaraṃ sahasraṃ sasarpiṣā pāyasena hutvā ca
vidhivatsamāpya homaṃ saṃpūjyāgniṃ visṛjya niśitamatiḥ
abhiṣicya kalaśatoyaiḥ sādhyaṃ dattvā ca tasya saṃpātam
navanītaṃ ca sujaptaṃ vasudhādhiyā sopi bhakṣayitvā tat
mṛṣṭairbhūryannādyairviprān santarpya deśikasyāpi
dhanadhānyadhenuvāsolaṃkṛtibhūṣāmuratnaśayyādyān
dattvā tena ca harṣādāśiṣa uktā dvijaiśca saṃhṛṣṭaiḥ
śirasopagṛhya natvā prasādayeddeśikaṃ murāridhiyā
proktakrameṇa vidhivat paripūjayedyo
bhaktyā trikālamakhilāmayadhūmaketum
dhanvantariṃ sa tu cirāya vimuktarogaḥ
jīvetparatra paramaṃ padameti viṣṇoḥ || iti
atha śiṣya upoṣitaḥ prabhāte
kṛtanityassusitāmbarassuveṣaḥ
dharaṇīdhanadhānyagodukūlaiḥ
dhinuyādvipravarān hareḥ pramattyai
bhūyaḥ parītya praṇipatya deśikaṃ
tasmai parasmai puruṣāya dehine
tāṃ vittaśāṭhyaṃ parihṛtya dakṣiṇāṃ
datvā tanuṃ svāṃ ca samarpayetsudhīḥ
athā'bhiṣekamaṇḍape sukhopaviṣṭamāsane

11.1.12

gururviśodhayedamuṃ puretra śodhanādibhiḥ
pīṭhanyāsāvasānaṃ vapuṣi vimaladhīḥ nyasya tasyādhikāye
mantreṇāmbhyarcya dūrvākṣatakusumayutāṃ rocanāṃ ke nidhāya
āśīrvādairdvijānāṃ viśadapaduravairgītavāditraghoṣaiḥ
māṅgalyairānayettaṃ kalaśamabhivṛtastattasamīpaṃ vyatītaḥ
tenābhilīnamaṇimantramahauṣadhena
dhāmnā pareṇa paramāmṛtarūpabhājā
saṃplāvayanvapuramukhya tato vitanvan
tatsāmarasyamabhiṣecayatādyathāvat
sādyairāntairvarṇairabhipūrṇavapustriruktamantāntaiḥ || iti
atha prayogāntaram —
rākātuṣārakaramaṇḍalamadhyasaṃsthaṃ
dhanvantariṃ prativicintya yathoktarūpam
aṣṭottaraṃ daśaśataṃ manuvaryamenaṃ
japyādviśuddhacaritaḥ kṣayarogaśāntyai
yadvā vicintya nijamūrdhni manoharāṅgaṃ
dordvandvasaktaghaṭavaktragalatsudhārdram
svātmāṅgayaṣṭima nayā pariṣicyamānaṃ
dhyātvā japedupari rogaviṣādaśāntyai
evaṃ japārvāhavanādibhirvā dhanvantariṃ yo bhajate naro'sau
rogairvimuktaścirakālamasmin vihṛtya cānte parameti dhāma
atha dhanvantarimantraprasaṅgāt roganivṛttiphalapradatvāt kalpāntaroktaḥ
śrīpañcāmṛtamantropi likhyate—
roganāśana ṛṣiḥ| paṃktiḥ chandaḥ| amṛtātamā mahāviṣṇurdevatā
haraye hṛt | amṛtāya śiraḥ | anantāya śikhā | haraye kavacam | amṛtāya
netram | anantāya astram | oṃ aṃ acyutāya namaḥ | oṃ saṃ anantāya
namaḥ| oṃ ṭhaṃ amṛtāya namaḥ| oṃ aiṃ govindāya namaḥ| oṃ vaṃ viṣṇave
namaḥ| iti pañcāmṛtamantraḥ| pañcalakṣaṃ japet| roganivṛttimokṣapradhānoyaṃ
mantraḥ
athāsya nyāsa ucyate -prāṅmukha upaviśya gurvādṝn saṃvandya kṣrauṃ ityanena nṛsiṃhabījena

11.1.13

digbandhanaṃ kṛtvā, vaṃ ityanena salilabījena recakaṃ kṛtvā, ṭhaṃ ityanena amṛtabījena pūrakaṃ kṛtvā, ubhābhyāṃ kumbhakaṃ kṛtvā, punaḥ glauṃ iti bhūbījaṃ
svagaḷe smṛtvā kāṭhinyaṃ saṃbhāvya, punarhatpadmaṃ cidrūpaṃ taṃ viṣṇuṃ dhyāyet
kṣīrodanvatpradeśe śucimaṇivilasatsaikatairmauktikānāṃ
mālāklṛptāsanasthasphaṭikamaṇinibho mauktikairmaṇḍitāṅgaḥ
śubhrairabhrairadabhrairupariviracitairmuktapīyūṣavarṣairānandī naḥ punīyādarinaḷinagadāśaṅkhapāṇirmukundaḥ
evaṃ dhyātvā vakṣyamāṇakrameṇa uktairacyutādibhiḥ pañcabhirmantraiḥ daśakṛtvo nyaset || nyāsasthānamucyate —
śikhāśirogaṇḍasaghoṇagaṇḍaghrāṇeṣu dṛkvākcubukoṣṭhayugme
savyādikaṇṭhā(rṇā)kṣisacisallillela
cillīṣu phāle rasane ca mantrī
halbhistu kaṇṭhe samujoparārdhaśiṣārdhayugme kakudi svapṛṣṭhe
kaṭyāṃ ca pārśvadvayajatruvakṣaḥkroḍeṣu nābhau ca nitambadeśe
stanadvayorudvayaguhyadeśasphikjānujaṅghāyugapaddvayeṣu
gulphe sapāṣṇryaṃghrikapārśvapāṇipādadvaye ca nyasatu krameṇa
atrohiśikhāsthāne praṇavaḥ sarvavācakaḥ
iti, śikhāsthāne praṇavapūrvakaṃ mantraṃ nyasedityarthaḥ | evaṃ pañcabhirmūlamantraiḥ daśāvṛṣṭyā sarvoktasthāneṣu nyastvā, trivāraṃ tathā vinyaset | punaḥ prathamaṃ praṇavamuccārya
paścānmātṛkāyāḥ prathamavarṇamuccārya tataḥ paścāt prathamaṃ mantraṃ nyaset | punaḥ
praṇavaṃ ca mātṛkādvitīyavarṇaṃ ca tadante dvitīyavarṇaṃ ca nyaset | evaṃ trivāraṃ
vā nyaset | evaṃ krameṇa pūrvoktasthāneṣveva vinyaset | tatra ṣoḍaśasvarasthāne

11.1.14

prāpte praṇavaṣoḍaśasvarānte pūrṇāmṛtātmane ityuccārya tadante tatrocitapañcāmṛtamantrapadaṃ nyaset | evaṃ trivāraṃ vinyaset | evaṃ sahasravāraṃ vinyastaṃ cet
pāpādrogānmucyate | punaḥ praṇavena karatalaṃ saṃmṛjya, praṇavenaivāṃgulinyāsaṃ ca
kṛtvā pūrvoktaṣaḍaṅgaṃ ca kṛtvā, praṇavena mūrdhni vaktre hṛdi ca nyaset
punarapi ṛṣyādīn pūrvavat kṛtvā punarapi dhyāyet
mukuṭakanakamālāhārakeyūrakāñcīkanakamaṇivicitra candrakoṭiprakāśam
lalitalalitamādyaṃ mandahāsendubhāmā
muditamunicakoraṃ cintayedambujākṣam || iti
atha ārogyārthaṃ ca samṛddhayarthaṃ cāntarā vakṣyamāṇakrameṇa dhyāyet
tatprakārastu granthabāhulyabhayāt mūlagranthairvinā kevalamarthato likhyate —
athārogyasamṛddhyarthamantarā cintayetsudhīḥ
ityādigranthānāmarthaḥ | mūlādhāre caturaśraṃ dhyātvā, tanmadhye caturdaḷaṃ padmaṃ
dhyātvā, tatkarṇikāyāṃ ṣaṭkoṇaṃ dhyātvā, tanmadhye dīpākāreṇa pañcāmṛtaviṣṇuṃ
dhyāyet
punarnābhau ardhacandrākāraṃ ambubimbaṃ (ambujaṃ) dhyātvā tanmadhye
aṣṭadaḷapadmaṃ dhyātvā tatkarṇikāyāṃ cidrūpaṃ sarvaśāntikaraṃ śivaṃ pañcāmṛtaviṣṇuṃ
dhyāyet
punarhṛdi dvādaśadalaṃ padmaṃ bhānukrākāraṃ vicintya tanmadhye bhānurūpaṃ
lokānurañjanaṃ pañcāmṛtaviṣṇuṃ dhyāyet
punarbhramadhye dvidlaṃ padmaṃ dhyātvā tanmadhye jalabudbudasannibhaṃ bījaṃ
dhyātvā tanmadhye sarvapāpaharaṃ śivaṃ pañcāmṛtaviṣṇuṃ dhyāyet
punardvādaśānte ardhacandrākāraṃ salila ( ja ) bimbaṃ dhyātvā tanmadhye
dhavalamārāgrapramāṇaṃ dehe amṛtadhārayā varṣantamāyuḥpradaṃ śivaṃ pañcāmṛtaviṣṇuṃ dhyāyet

11.1.15

evamāntarikadhyāyena dhyātvā, punaḥ cakraṃ śaṅkhaṃ jalūkāmityādinā
dhanvantarividhānoktakrameṇa dhyātvā sahasraṃ mūlamantraṃ japet | evaṃ dinaśaḥ
kṛte āyuṣmān bhavet
dhyānāntaramucyate—
dvādaśānte candrabimbaṃ sūkṣmavṛttākāraṃ dhyātvā, tanmadhye pañcāmṛtaviṣṇuṃ
dhyātvā tasya gulphe pīyūṣadhārayā ārdrarūpaṃ ca prasannaṃ bhaktavatsalaṃ ca dhyāyet
tasmāt śirorogajvaronmādapiḷakādibhiḥ pittārtikṣutpipāsābhyaśca vimucyate
nātra saṃśayaḥ
prayogāntaram —
sitakamalaniṣaṇṇaṃ kāśakundendugauraṃ
rathacaraṇadarāḍhyaṃ bhāvayedvāsudevam
sitagaruḍakarodyatkumbhapīyūṣasiktaṃ
sakaladuritaśatrukṣvelakṛtyādiśāntyai || iti
atha dīkṣākalaśapūjāvidhiḥ -
svaviṣṭare samāsīno guruvandanapūrvakam
tālatrayaṃ ca digbandhaṃ kṛtvā ca prāṇasaṃyamam
pūrvoktanyāsasaṅgaṃ ca kṛtvā dhyātvā'cyutaṃ prabhum
arghyeṇa pātraṃ saṃyojya purataḥ sthāpayedbudhaḥ
gandhapuṣpākṣatādīṃstu kṣipettāreṇa vāgyataḥ
mūlena pūrayetkumbhaṃ kavacenāvakuṇṭhayet
japet dvādaśavāraṃ tu mūlamantreṇa mantravit
astreṇa rakṣayedbhūyo dravyāṇyātmānameva ca
puṇḍrasthāneṣu sarveṣu pūjyā dvādaśamūrtayaḥ
gandhapuṣpādibhirmūrdhni vāsudevaṃ punaryajet || iti
samāvāhya aṅganyāsādīn vidhāya, pītavarṇasvarūpaṃ devaṃ dhyātvā arghyādibhūṣaṇāntaṃ mūladevatāyāḥ, snānādibhūṣaṇāntaṃ āvaraṇadevatānāṃ upacārāndattvā,
punassarvatra jalagandhādibhissamarcayet
prathamaṃ keśavādidvādaśanāmabhirdevasya ūrdhvapuṇḍrasthāneṣu samarcayet
vāsudevāya nama iti mūrdhni samarcayet | vaijayantīmālāyai namaḥ | śrīvatsāya

11.1.16

namaḥ | kaustubhāya namaḥ | ityetān devasya tattatsthāneṣu uraḥkaṇṭhādiṣu
samarcayet
punaraṅgaiḥ prathamāvṛtiḥ | punaḥ, anantāya0 govindāya0 viṣṇave0
amṛtāya0 iti pūrvādidikṣu | kāntyai0 lakṣmyai0 tuṣṭyai0 puṣṭyai0 iti
āgneyādiṣu koṇeṣu | evaṃ dvitīyāvṛtiḥ | cakrāya0 śaṅkhāya0 gadāyai0
padmāya0 cāpāya0 asaye0 musalāya0 (varadāya0) iti tṛtīyāvṛtiḥ
dhvajāya0 pakṣīndrāya0 candrāya0 ādityāya0 iti pūrvādidikṣu | vighnāya0
(vighneśāya0) āryāya0 durgāyai0 viṣvaksenāya0 iti āgneyādividikṣu
evaṃ caturthyāvṛtiḥ | indrādibhiḥ pañcamī | vajrādibhiḥ ṣaṣṭhī | evaṃ kalaśe
samabhyarcya pāyasaṃ ca nivedya, agnau vaiśvadevaṃ ca hutvā, pārṣadabhyo baliṃ
dattvā devaṃ natvā ācamya devasannidhau gatvā nivedyaṃ visarjayet | punarāpośanaṃ
dattvā nirmālyaṃ viṣvaksenāya samarpayet | punarlagandhapuṣpadhūpadīpaiḥ samabhyarcya,
puṣpāñjaliṃ kṛtvā, punarmūlamantreṇa jalagandhādibhiḥ śiṣyadehaṃ viśodhya, taṃ
kalaśenābhiṣiñcet | punaḥ sa śiṣyaḥ śuklavastradvayaṃ saṃdhārya gurumupasarpya natvā
(nameta |) upasannāya tasmai śiṣyāya guruḥ śrīpañcāmṛtamantramupadiśet | punaḥ
(śiṣyaḥ) pañcalakṣaṃ japtvā tilaiḥ daśāṃśaṃ vā pañcasahasraṃ vā hunet puraścaraṇārtham
atha prayogavidhiḥ —
juhuyātpañcasahasraṃ kṣīreṇa jvalite'nale
jvara ityādikaṃ hitvā śāntiṃ puṣṭimavāpnuyāt
prayogāntaram —
ghṛtena dhanadhānyāptyai pāyasena samṛddhaye
dīrghāyuṣe ca dūrvābhiḥ siddhārthaiḥ śatruśāntaye
yadyadicchati tatsarvaṃ japamātreṇa sidhyati || iti
siddhārtha-moharayā ௧௫

11.1.17

kalaśavidhāne'trānuktaṃ sarvaṃ pūrvoktadhanvantarividhānādapyāhartavyam || iti
śrīpañcāmṛtavidhissamāptaḥ
atha ardhanārīśvaracintāmaṇimantravidhānamucyate—
kāśyapa ṛṣiḥ | anuṣṭup chandaḥ | umeśo devatā | ardhanārīśvaro
vā devatā | raṃ bījam | auṃ śaktiḥ | raṃ hṛdayam | kaṃ śiraḥ | paṃ śikhā
saṃ kavacam | raṃ netram | yaṃ astram | dhyānam —
ahiśaśidharagaṅgābaddhatuṅgottamāṅgiḥ
tridaśagaṇanatāṃghriḥ trīkṣaṇaḥ strīvilāsaḥ
bhujagaparaśuśūlān khaṅgavahnī kapālaṃ
śaramapi dhanuriśo bibhradavyācciraṃ vaḥ
umeśapakṣe idaṃ dhyānam | ardhanārīśvarapakṣe tu dhyānāntaram —
hāvabhāvalalitārdhanārikaṃ bhīṣaṇārdhamathavā maheśvaram
pāśasotpalakapālaśūlinaṃ cintayejjapavidhau vibhūtaye
dhyānāntaram —
athavā poḍaśaśūlavyagrabhujā trinayanā'hinaddhāṅgī
aruṇāṃśukānulepanavarṇābharaṇā ca bhagavatī dhyeyā
idaṃ tu krūraprayoge dhyānam || kṣmryauṃ (r k ṣ m r y auṃ, ityeteṣāṃ
saṃghātātmakokṣaraḥ) iti mantraḥ
analakaramarephaprāṇa saṃghātavānśrutihimarucikhaṇḍairmaṇḍito mantrarājaḥ
atha pūjā -
prāsādokte pīṭhe samāvāhya samarcayet | pūjāvidhistu dvedhā | tatra (ayaṃ)
prathamo vidhiḥaṅgaiḥ prathamāvṛtiḥ | vṛṃ vṛṣāya namaḥ | kṣaṃ kṣetrapālāya namaḥ | caṃ
caṇḍeśvarāya namaḥ | duṃ durgāyai namaḥ | maṃ mahākālāya namaḥ | naṃ nandine namaḥ
gaṃ gaṇeśvarāya namaḥ | saṃ sainyapālāya namaḥ 8 iti dvitīyāvṛtiḥ
mātṛbhistu tṛtīyā | lokeśaiḥ caturthī | dvitīyo vidhirucyateraṃ namaḥ | kaṃ namaḥ | ṣaṃ namaḥ | maṃ namaḥ | raṃ namaḥ | yaṃ namaḥ

11.1.18

auṃ namaḥ | ūṃ namaḥ | etairmantravarṇairaṣṭadikṣu prathamāvṛtiḥ | mātṛbhirdvitīyā
lokeśaistṛtīyā
athāsya mantrasya prayogaviśeṣaḥ -
kātpūrvaṃ hasalipisaṃyutaṃ japādau
japtṝṇāṃ pravaramitīha kecidāhuḥ
prāsādādyayutajapena maṃkṣu kuryāt
āveśādikamapi nīrujāṃ ca mantrī
prayogāntaram —
śiraso'vataranniśeśabimbe
sthitamajasravṛtamāgaḷaṃ sudhārdram
apamṛtyuharaṃ vipajjarāpasmṛtivibhrāntiśirorujāpahaṃ ca
prayogāntaram —
nijavarṇavikīrṇakoṇavaiśvānaragehadvitayāvṛtatrikoṇe
vigatasvaravītamuttamāṅge smṛtametat kṣapayet kṣaṇāt grahārtim
prayogāntaram —
vahnerbimbe vahnivatprajvalantaṃ nyastvā bījaṃ mastake grastajantoḥ
dhyātvā''veśaṃ kārayet bandhujīvaṃ tajjaptaṃ vā samyagāghrāṇa eva
śuklādiḥ śuklabhāḥ pauṣṭikaśamanavidhau kuṣṭivaśyeṣu rakto
raktādikṣobhasaṃstobhanavidhiṣu bha(ha)kārādiko hemavarṇaḥ
dhūmro'ṅgāmardanoccāṭanavidhiṣu samīrādikolādiyuktaḥ
pītābhaḥ stambhanādau manurativimalo muktibhājāyavādiḥ
kṛṣṇābhaṃ prāṇagehasthitamatha nayanadhyātamāndhyaṃ nidhatte
bādhiryaṃ karṇarandhrerditamapi vadane kukṣigaṃ śūlamāśu
marmasthāne samīraṃ śirasi sapadi vā dussahaṃ śīrṣarogaṃ
vāgrodhaṃ karṇarandhre'vanivṛtamatha tanmaṇḍale bījametat
prāleyārciṣi ca svarāvṛtamidaṃ netre smṛtaṃ tadrujaṃ
yonau vāmadṛśāṃ srutimatho kukṣau ca śūlaṃ japet
visphoṭa saviṣe jvare tṛpi tathā raktāmaye viśrame
dāhe śīrṣagade smaredvidhimimaṃ saṃtaptane mantravit
raktavarṇaṃ dhyāyenmastake ākarṣaṇavaśyādiṣu

11.1.p1.1

hkṣmyaiṃūṃ ityevaṃ hakārapūrvakaṃ
hemavarṇaṃ dhyāyenmastake saṃkṣobhaṇasaṃstambhanādiṣu | ykṣmyaiṃūṃ ityevaṃ vāyubījapurassaraṃ mantraṃ dhūmravarṇaṃ dhyāyenmastake aṅgāmardoccāṭanakarmaṇi | lkṣmyaiṃūṃ
ityevaṃ pṛthivīpurassaraṃ mastake dhyāyet stambhanakarmaṇi | kṣmyaiṃūṃ ityevaṃ
varuṇapurassaraṃ mantraṃ dhavalaṃ mastake dhyāyet mokṣārtham | nkṣmyaiṃūṃ ityevaṃ
analapurassaraṃ 2 kṛṣṇābhaṃ nayane dhyāyet nayanayorāndhyaṃ bhavati | etadbījaṃ
karṇarandhre dhyāyet bādhirryaṃ bhavati | evameva vadane dhyātamarditaṃ bhavati
arditaṃ-mukharogaviśeṣaḥ | evameva kukṣau dhyātaṃ śūlaṃ nāśayet | evaṃ marmaṇi
dhyātaṃ vāyuṃ nāśayet | evameva śirasi dhyātaṃ śīrṣarogaṃ śamayet | evameva
kaṇṭhanālacaturaśre bhūbījadvayaṃ dhyātaṃ vāgrodhaṃ karoti | netre ṭhakāramadhye svarāvṛtamidaṃ bījam dhyātaṃ nayanarogaṃ śamayati | evameva strīyonau smṛtasrutiṃ
raktasrāvaṃ śamayati | kukṣau dhyātaṃ cet śūlaṃ śamayet | evameva visphoṭe
saviṣe jvare tṛṣi tathā raktāmaye vibhrame dāhe śīrṣagade smaret tān śamayet
madhuratrayasaṃyutena śālīrajasā puttaḷikāṃ vidhāya tena
manunā juhuyāt tridhā vibhajya tridinaṃ yasya kṛte vaśī bhavetsaḥ
prayogāntaram -
viṣapāvakodyadabhidhānagataṃ ṭhagataṃ kukoṇagatalāṅgalikam
ahipallavasapariklṛptamidaṃ śiraso rujaṃ praśamayedadanāt
prayogāntaram -
kṛtvā vahneḥ puramanu manuṃ bandhujīvena tasminnādhāyāgniṃ vidhivadabhisaṃpūjya cājyaiśatākhyam
trailohākhye vihitaghṛtasaṃpātamaṣṭottaraṃ dṛt
hutvā japtaṃ duritaviṣavetāḷabhūtādihāri
prayogāntaram -

11.1.p1.2

sādhyākhyāgarbhamenaṃ likhatu śikhipure karṇikāyāṃ ṣaḍaśraṃ
bāhye'śriṣvaṅga mantāndaḷamanu parito bījavarṇānvibhajya
bhūyo'dhaḥ kādiyādīn visṛttiṣu ca kugehāśrake nārasiṃhaṃ
tasminkāryo yathāvatklṛptividhirayaṃ sarvarakṣākarassyāt
prayogāntaram –
ṭānte likhyātkalābhiḥ parivṛtamanalāvāptayugmena vahnidyotatkoṇena bāhye tadanu savitṛbimbena kādyarṇabhājā
tadbāhye kṣmāpurābhyāṃ likhitanṛhariyuktāśrakābhyāṃ tadetat
yantraṃ rakṣākaraṃ syādgrahabhayaviṣamaśveḷajūrtyādirogān
prayogāntaram –
bimbadvandve kṛśānorvilikhatu maṇimenaṃ sasādhyaṃ tadaśreṣvagnyādīnvyañjanāṇansvarayugaḷamatho sandhiṣaṭke yathāvat
tārāvītaṃ ca bāhye kugṛhaparivṛtaṃ gomayādrocanābhyāṃ
lākṣābaddhaṃ nibadhdyājjapamahitamidaṃ sādhu sādhyottamāṅge
lakṣmyāyuḥpuṣṭikaṃ paraṃ ca saubhāgyavaśyakṛtsatatam
coravyāḷamahoragabhūtāpasmārahāri yantramidam
prayogāntaram -
sādhyākhyākarmayuktaṃ dahanapuṭayuge mantrametattadaściṣṣaḍjvālāśca bāhye vitaruviṭape sāgraśākhe likhitvā
japtvā'ṣṭordhvaṃ sahasraṃ nṛharikṛtadhiyā sthāpayettatra śatruvyāghrāhikroḍacorādibhirapi ca piśācādayo na vrajanti
athārdhanārīśvaramantraprasaṅgāt ardhanārīśvaradaivatyo vyākhyāmantro vilikhyate -
aṅgarūpādidhyānāni ardhanārīśvaracintāmaṇimantroktānyeva | oṃ hrīṃ
hrauṃ jhāṃ vidyārāśisraname(nme)ṣasphuradgibhagoṅkaṇaumāsārdhaśarīrāya namaste paramātmane jhāṃ hrauṃ hrīṃ oṃ || iti mantraḥ | anena mantrajapena vyākhyānasāmarthyaṃ bhavati
atha caṇḍeśvaramantravidhānamucyate -
trita ṛṣiḥ| anuṣṭup chandaḥ| caṇḍeśvaro devatā| caṃ bījam

11.1.p1.3

phaṭ śaktiḥ| dīptaphaṭ hṛdayam| jalaphaṭ śiraḥ| jvālinīphaṭ śikhā
taṭaphaṭ kavacam| hanaphaṭ netram| sarvajvalini phaṭ astram
avyātkapardakaliteṃdukalaḥ karāttaśūlākṣasūtrakamaṇḍaluṭaṅkarāśaḥ(hastaḥ)
raktābhravarṇavasano'ruṇapaṅkajastho
netratrayollasitavaktrasaroruho vaḥ
ūrdhvaphaṭ iti mantraḥ || vaśyaiśvaryaphalapradaḥ| trilakṣaṃ japet
trimadhurasiktaistilataṇḍulaiḥ daśāṃśaṃ puraścaraṇahomaḥ, vyāghātairvā
atha pūjā -
prāsādoktaśaivapīṭhe samāvāhya samarccayet| aṅgaiḥ prathamāvṛtiḥ| mātṛbhiḥ
dvitīyā| lokaiśaistṛtīyā
atha prayogaḥkṛtvā piṣṭena śālyāḥ pratikṛtimamalaṃ cāpi kāṣṭhāścitānāmādhāyārabhya puṃsastrimadhuralalitāṃ dakṣiṇāṃguṣṭhadeśāt
chittvā chittvāṣṭayuktaṃ śatamatha juhuyādyoṣito vāmapādāt
viprādīnāṃ caturṇāṃ vaśakaraṇamaniśaṃ mantrametadddrutāntam
prayogāntaram -
anudinamaṣṭaśataṃ yo juhuyātpuṣpairanena mantreṇa
saptadinaissa tu labhate cāsattaddhūrṇasaṃkāśam
caṇḍacaṇḍāya vidmahe caṇḍeśvarāya dhīmahi | tannaścaṇḍaḥ pracodayāt
iti caṇḍeśagāyatrī || caṃ iti bījam
atha caṇḍeśvaramantraprasaṅgāt kṣetrapālamantropi likhyate -
ṛṣyādayaḥ prasiddhāḥ || oṃ namo bhagavate kṣetrapāla vyaghrāya sarvabhūtagāya kapālaḍamarukhaṭvāṅgatviśūladhāriṇe hrīṃ hrīṃ huṃ phaṭ svāhā || anena
mantreṇa bhūtabhaviṣyatjñānaṃ bhaviṣyati
athātītādijñānapradakṣetrapālaprasaṅgāt atītādijñānapradakarṇavidyāmantropi
likhyate -
ṛṣyādayaḥ prasiddhāḥ | hrāṃ ityādiṣaḍaṅgam
dhyānam -kanakairabjavaiḍūryaratnairmaratakairapi
kṛtakuṇḍalahārādyairbhūṣitā nityaśo bhavet

11.1.p1.4

hrīṃ he karṇavidye mama karṇavivaramanupraviśyātītānāgatavartamānaṃ mama karṇe
vada vada svāhā

11.1.p2

iti śrīprapañcasārasārasaṃgrahe gīrvāṇendraviracite saptaviṃśa. paṭalaḥ

Linked texts (13)