Citrapata 103
Citrapaṭa 103
- Language
- Sanskrit
Contents
- 103.100 — 2 parts
103.100
dravyārjanasya puruṣārthatvādhikaraṇam (5)
varṇabhedena dravyoddeśenopāyaniyamaḥ smaryate—brāhmaṇasya yājanādiḥ, kṣatriyasya jayādiḥ, vaiśyasya kṛṣyādiḥ, śūdrasya sevādiḥ, sarveṣāṃ dāyādiḥ iti | sa kartavyārtha eva | anyathā tadvaiyarthyāt | dhanasvarūpasyopāyāntareṇāpi prāpteḥ | tatkāryasya kṣuṇṇivṛttyāderapi yenakenacidārjitādbhāvāt | kartavyadṛṣṭaṃ niyamaṃ vinā bhavatītyatra mānābhāvāt niyamenāryamāṇaṃ kartavyam | iti cet —
na ca dravyasya cārjanam
103.100.p1
kartavyamityanuṣaṅgaḥ | arjyamānadravyāt puruṣaprīteḥ pratyakṣatvāt, nāpratyakṣakartuśeṣatvaṃ, prakaraṇāccabhāvāt | arjanasya ca rāgaprāptayā avidheyatvāt | dravyasya karvaikāntikatve jīvanalopāt sarvakartulopāpatteḥ | ataḥ puruṣārtho dravyaparigrahaḥ | kartorapi puruṣārthatvena bhujyādivaccheṣitā | niyamasya tu dṛṣṭābhāvāt —puruṣārthārjanāśritatvācca puruṣārthatvam | tathā ca, anyathārjayan pratyaveyāditi kalpyate
103.100.p2
iti dravyārjanasya puruṣārthatvādhikaraṇam || 5