Pramāṇa · Search · About · API

Citrapata 204

Citrapaṭa 204

Language
Sanskrit

Contents

204.227

atijagatyāmabhyasyamānāyāṃ triśokagānādhikaraṇam (7)
dvādaśāhe pārthikacaturthe'nhi, 'traiśokaṃ sāma brahmasāmātijagatīṣu stuvate' iti śrutam | 'viśvāḥ pṛtanāḥ' ityatijagatī | taduttare 'nemi namanti' ityādye bṛhatyau | tatra tṛcagāne saṃśaranivāraṇāya, atijagatyau bṛhatyoḥ sthāne āneye | tathā cātijagatīṣviti bahutvopapattiśca | iti cet —
traiśokaṃ viṣamatve'pi bṛhatyorbhavatīti ca
bṛhatyoḥ ṛtvarthottarāgranthapāṭhavaiyarthyāpatteḥ liṅganyāyau bādhitvā, 'uttarayorgāyati' iti vidhyanusāreṇa
bṛhadrathantare geye pragāthakakubhormate

204.227.p1

caturthasūkte pūrvā bṛhatī-uttarā paṃktiḥ| tayoḥ pūrvavarṇoktarītyā pragrathane, uttare dve kakubhau bhavataḥ
tasmin tṛce rathantaraṃ sāma| tanmāhendrastotrapṛṣṭham| tasya ṣoḍaśastomasaṃpattaye bṛhatyāṃ trirabhyāsaḥ prāptaḥ| uttarakakubhoḥ sakṛtsakṛt| dvitīyaparyāye bṛhatyāṃ sakṛt, kakubhi triḥ| dvitīyakakubhi sakṛt| tṛtīyaparyāye bṛhatyāṃ sakṛt| kakubhoḷi striḥ
pañcamasūktaṃ gāyatrītṛcaḥ| tasminvāmadevyaṃ sāma| tat dvitīyaṃ pṛṣṭham| tatrāpi tribhiḥ paryāyaiḥ sāmnaḥ ṣoḍaśābhyāsāḥ| ṣaṣṭhasūkte bṛhatīpaṃktyoḥ pragrathane bārhaṃtastṛco bhavati| tasmin naudhasaṃ sāma| tasya ca ṣoḍaśābhyāsāḥ pūrvavat| tat tṛtīyaṃ pṛṣṭham| evaṃ saptame sūkte bṛhatī paṃktyoḥ pragāthe bārhaṃtastṛcaḥ| tatra kāleyaṃ sāma pūrvavadabhyasanīyam| tat caturthaṃ pṛṣṭham| tatrādya sūktasya sāmadvayānurodhāt dvirabhyāse ṣaḍgāyatryaḥ| tatra dvitīyasya bārhaṃtasyāpi dvirabhyāse ṣaḍbṛhatyaḥ| tṛtīye triṣṭuptrayaṃ-caturthasūkte pañca bṛhatyo dvādaśa kakubhaḥ| pañcame ṣoḍaśa gāyatryaḥ| ṣaṣṭhasaptamayoḥ catustriṃśadbṛhatyaḥ| tadevaṃ tṛtīyasūktātiriktasūktaṣaṭke trayoviṃśatirgāyatryaḥ, pañcacatvāriṃśadbṛhatyaḥ, dvādaśakakubhaśca saṃpannāḥ| tatra kakuvaṣṭāviṃśatyakṣarā| tasyāṃ gāyatrīpādadvayayojane tāvattriṣṭubho bhavanti| tathā satyaṣṭau gāyatryo gatāḥ pañcadaśa gāyatrīṣu pañcacatvāriṃśapādāṃstāvatīṣu bṛhatīṣu yojayitvā tāvattriṣṭubhaḥ kāryāḥ| kakubutpannā dvādaśa| tṛtīyasūkte tisraḥ| tathā ca 'ṣaṣṭitriṣṭubhaḥ' iti liṅgamupapannam

204.227.p2

iti bṛhativiṣṭārapaṃktyoḥ pragrathanena rauravayaudhājayayorgānādhikaraṇam || 9