Pramāṇa · Search · About · API

Citrapata 255

Citrapaṭa 255

Language
Sanskrit

255.p1

ekāṃ gāṃ ityanena gogatasaṃkhyābādhādhikaraṇam (15)
'yadi somamapahareyuḥ, ekāṃ gāṃ dakṣiṇāṃ dadyāt–abhidagdhe some pañca gā dadyāta' iti śrutam | tatra dvitīyāśrutyā vākyagamyagosaṃbandhabādhena, ekāmityasya dānasaṃbandhapratīteḥ vākyadvaye'pi ekayā pañcabhiśca kṛtsnadravyanivṛttiḥ | iti cet —
ekāṃ pañca gavāmeva
ekāmityasya kriyānvaye, gavādyānāṃ ṣaṇṇāmanyatamat ekaśabdārthasyāt | tatra gāmityasya lakṣaṇayā pakṣe tattadanyatamadravyānuvādakatvaṃ pakṣe gaureveti syāt | 'ekāṃ dadyāt–tāñca gām' iti vidhiḥ, tato vākyabhedaḥ | 'gāṃ dadyāt' iti gorvidhāne, prakṛtiprāptadvādaśaśatasaṃkhyā tatparicchedikāstīti ekāmityanarthakam | tasyāpi vidhau vākyabhedaḥ | atha dhenuvat vivakṣitasaṃkhyagorvidherekāmityanuvāda prativarṣaka syāt | pañca gā dadyādityatra bahuvacanasya tritvaparyavasitena pañcetyanuvādaḥ | tasmāt gāmityasya ekāmiti saṃbandho vākyīyo vidhīyate | saṃkhyāyādānānvaye'pi prātipadikoktasaṃkhyātvasāmyāt dvādaśaśatasaṃkhyāsthānaniveśe, prakṛtivat gavyeva niviśate ityaśvādinivṛttiḥ

255.p2

iti ekāṃ gāṃ ityanena gogatasaṃkhyābādhādhikaraṇam || 15