Pramāṇa · Search · About · API

Citrapata 58

Citrapaṭa 58

Language
Sanskrit

Contents

58.2

abhyāsādhikaraṇam (2)
samidho yajatītyādau upapadānyuddhṛtya yacatīti pañcakṛtvaḥ śruteḥ pūrvavaddhātubhedābhāvāt ekayāgoparaktā ekā bhāvanā pratipādyate | saminnāmakayāge prathamaṃ vihite dvitīyādiśravaṇaṃ tatraiva vikalpena tanūnapādādidevatāṃ vidadhāti iti cet —
syādabhyāse ca tadbhidā
tayordhātvarthabhāvanayoḥ bhidā-bheda ityarthaḥ | vidherapravṛttapravartanasvārasyabhaṅgāya | na ca guṇavidhānāttadupapattiḥ ; tanūnapādādiśabdānāṃ dvitīyāntatayā devatātvabodhe'sāmarthyena, samidho agna ityādimantraprāptadevatāsaṃbandhena nāmatayā devatānuvādakatayā vā caritārthatvena dhātvarthabhāvanayoreva vidheyatvāt | tasmāddhātvarthabhāvanayorbhedaḥ
ityabhyāsādhikaraṇam

58.2.p1

paurṇamāsyadhikaraṇam (3)
ya evaṃ vidvānpaurṇamāsīṃ yajate—ya evaṃ vidvānamāvāsyāṃ yajate—ityatrāpi pūrvavatkarmabhedaḥ | vārttannī paurṇamāsyāmanūcyete—vṛdhanvatī amāvāsyāyāṃ—ityājyabhāgakamādvicchidya vākyena ekakarmānuvādena mantradvayavidhānāt, tayorekasyāgneyatayā ekasya saumyatayā vaikalpikadevatāsamarpakatvāt, aubājyalābhācca nārūpatvam | āgneyādivākyairdravyadevatayoḥ samarpaṇādvā | anyathā anuvādavaiyarthyam paurṇamāsyāṃ paurṇamāsyā yajeta—amāvāsyāyāmamāvāsyayā yajeta—ityanayorapi | tasmādubhayatra karmāntaravidhiḥ iti cet —
saṃghānuvedake vidvadvākye
vārttannī paurṇamāsyāṃ vṛdhanvatī amāvāsyāyām ityanayoḥ, liṅgakramābhyāmājyabhāgāṅgatayā prāsayugaladvayasya parvaṇoravyavasthayā prāsau tadvākyena vyavasthāmātravidhiratayā, nānayoḥ karmaṇorapūrvamantravidhāyitvaṃ, yena devatā prāpyeta | dravyadevatayoḥ prāptakarmānuvādena vidhānānupapattyā, āgneyādivākyairapi rūpalābhaḥ | atastrikasya trikasyānuvādena samudāyadvayasaṃpādake vidvadvākye | tatprayojanaṃ phalavākyasthanāmapadagatadvivacanopapattiḥ | 'paurṇamāsyāṃ paurṇamāsyā ......' iti vākyadvayantu, trikasya trikasya ekaprayogavidhāyakam | ataḥ samudāyānuvādake vidvadvākye

58.2.p2

iti paurṇamāsyadhikaraṇam || 3