Pramāṇa · Search · About · API

Citrapata 68

Citrapaṭa 68

Language
Sanskrit

Contents

68.44

āgneyīnyāyaḥ (8)
āgneyī prakṛtaiva syādāgnīdhrāgnerupasthitau

68.45

mandrābhibhūtirityāderna tatrau viniyojyatā

68.11

indrapītasyetyādimantrāṇāṃ viniyogādhikaraṇam (11)
bhakṣamantre 'indrapītasya' śrūyate| tatra indreṇa pītasyeti tatpuruṣaḥ—somaviśeṣaṇam| pītapadesvārthalābhāt| na ca 'samāsasya' iti sūtreṇa antodāttatvaprāptyā adhyetṛsiddhasvaravirodhaḥ, 'tṛtīyā
karmaṇi karmavācake ktānte tṛtīyāntaṃ prakṛtyā' ityanena na ādyudāttatvasiddheḥ| na bahuvrīhiḥ savanaviśeṣaṇam| padadvaye'pyanyapadārthalakṣaṇāpatteḥ| tathā ca, anaindrapradānebhyo'samartho mantro vyāvartyate iti
teṣveva mantrokto bhakṣaḥ| yadvā, yāgaikye'pi tadabhyāsānāṃ bhinnatvena, indrāya tvā vasumate—ityādimantrāṇāmaindrapradānaviṣayatayā tadvaśātsomābhiṣavādīnāmapi tadviṣayatayā, sadharmakaindrapradānavikārā anye adharmakamrahāḥ tato dharmān gṛhṇanti| tataśca 'indrapītasya' ityasya tattaddevatāparaūhaḥ| iti cet—
anaindreṣvindrapītasya naivohavinivartane
indrapītasyetyasya nāvamikanyāyena 'indrāyadattasya' ityarthaḥ| na ca svaravirodhaḥ; kteca caturthī-ityanuvartate, ktānte pare caturthyantaṃ prakṛtyā-ityanenādyudāttatvasiddheḥ| na ca bhakṣaṇārthodṛghṛtasya tasmai
dattatvam| hutāhutasamudāyasyaiva tastvāt| tathā ca padadvayalakṣaṇātaulye anyeṣāmapi mantravasvāya
bahuvrīhireva, śaktireva vā bahuvrīhisamāse| nāpi prakṛtivikṛtibhāvaḥ| pradānānāṃ somena yajeteti
latāviśiṣṭatayā vihitasyaivābhyāsena tatsaṃskārāṇāmapi, sarvagrahayāgābhyāseṣu samānavidhānatvāt
indraliṅgānāṃ mānagrahaṇādimantrāṇāmevānaindrebhyo vyāvartanāt| tasmāt, sarvagrahā yathāśrutamantravat
bhakṣaḥ| iti indrapītasyetyādimantrāṇāṃ viniyogādhikaraṇam

68.11.p1

abhyunnīta somabhakṣaṇādhikaraṇam (12)

68.11.p2

bhakṣapeṭikā

68.46

dvitīyapūrvapakṣe sthitvā vicāryate—
aindreṣu huteṣvabhakṣiteṣu saśeṣeṣu punarabhyunnīya mitrāvaruṇādibhyo hutvā bhakṣyate| tantredro nopalakṣaṇīyaḥ| abhyunnayanakāle devatāyā anirdeśena pūrvaśeṣasahitasyaivābhyunnītasya tattaddevatābhyo dānena
pūrvasaṃbandhāpāyāt| iti cet—
ūhe tu maitrāvaruṇādiṣvindro'pyupalakṣaṇam

68.46.p1

ūhe iṃti kṛtvā cintāsphoraṇāya| unnayanakāle tasyānirdeśo'pi, tasya kariṣyamāṇayāgārthatvasya
sphuṭatvāt pūrvaśeṣasya tattve mānābhāvāt anivṛttasaṃbandhaḥ indro'pyupalakṣaṇīyaḥ

68.46.p2

iti abhyunnītasomabhakṣaṇādhikaraṇam || 12