Citrapata 68
Citrapaṭa 68
- Language
- Sanskrit
Contents
68.44
āgneyīnyāyaḥ (8)
āgneyī prakṛtaiva syādāgnīdhrāgnerupasthitau
68.45
mandrābhibhūtirityāderna tatrau viniyojyatā
68.11
indrapītasyetyādimantrāṇāṃ viniyogādhikaraṇam (11)
bhakṣamantre 'indrapītasya' śrūyate| tatra indreṇa pītasyeti tatpuruṣaḥ—somaviśeṣaṇam| pītapadesvārthalābhāt| na ca 'samāsasya' iti sūtreṇa antodāttatvaprāptyā adhyetṛsiddhasvaravirodhaḥ, 'tṛtīyā
karmaṇi karmavācake ktānte tṛtīyāntaṃ prakṛtyā' ityanena na ādyudāttatvasiddheḥ| na bahuvrīhiḥ savanaviśeṣaṇam| padadvaye'pyanyapadārthalakṣaṇāpatteḥ| tathā ca, anaindrapradānebhyo'samartho mantro vyāvartyate iti
teṣveva mantrokto bhakṣaḥ| yadvā, yāgaikye'pi tadabhyāsānāṃ bhinnatvena, indrāya tvā vasumate—ityādimantrāṇāmaindrapradānaviṣayatayā tadvaśātsomābhiṣavādīnāmapi tadviṣayatayā, sadharmakaindrapradānavikārā anye adharmakamrahāḥ tato dharmān gṛhṇanti| tataśca 'indrapītasya' ityasya tattaddevatāparaūhaḥ| iti cet—
anaindreṣvindrapītasya naivohavinivartane
indrapītasyetyasya nāvamikanyāyena 'indrāyadattasya' ityarthaḥ| na ca svaravirodhaḥ; kteca caturthī-ityanuvartate, ktānte pare caturthyantaṃ prakṛtyā-ityanenādyudāttatvasiddheḥ| na ca bhakṣaṇārthodṛghṛtasya tasmai
dattatvam| hutāhutasamudāyasyaiva tastvāt| tathā ca padadvayalakṣaṇātaulye anyeṣāmapi mantravasvāya
bahuvrīhireva, śaktireva vā bahuvrīhisamāse| nāpi prakṛtivikṛtibhāvaḥ| pradānānāṃ somena yajeteti
latāviśiṣṭatayā vihitasyaivābhyāsena tatsaṃskārāṇāmapi, sarvagrahayāgābhyāseṣu samānavidhānatvāt
indraliṅgānāṃ mānagrahaṇādimantrāṇāmevānaindrebhyo vyāvartanāt| tasmāt, sarvagrahā yathāśrutamantravat
bhakṣaḥ| iti indrapītasyetyādimantrāṇāṃ viniyogādhikaraṇam
68.11.p1
abhyunnīta somabhakṣaṇādhikaraṇam (12)
68.11.p2
bhakṣapeṭikā
68.46
dvitīyapūrvapakṣe sthitvā vicāryate—
aindreṣu huteṣvabhakṣiteṣu saśeṣeṣu punarabhyunnīya mitrāvaruṇādibhyo hutvā bhakṣyate| tantredro nopalakṣaṇīyaḥ| abhyunnayanakāle devatāyā anirdeśena pūrvaśeṣasahitasyaivābhyunnītasya tattaddevatābhyo dānena
pūrvasaṃbandhāpāyāt| iti cet—
ūhe tu maitrāvaruṇādiṣvindro'pyupalakṣaṇam
68.46.p1
ūhe iṃti kṛtvā cintāsphoraṇāya| unnayanakāle tasyānirdeśo'pi, tasya kariṣyamāṇayāgārthatvasya
sphuṭatvāt pūrvaśeṣasya tattve mānābhāvāt anivṛttasaṃbandhaḥ indro'pyupalakṣaṇīyaḥ
68.46.p2
iti abhyunnītasomabhakṣaṇādhikaraṇam || 12