Citrapata 92
Citrapaṭa 92
- Language
- Sanskrit
Contents
- 92.90 — 2 parts
92.4
abhimarśanasyāṅgapradhānahavirarthatādhikaraṇam (4)
darśapūrṇamāsayoḥ, 'caturhotrāpaurṇamāsīmabhimṛśet | pañcahotrāmāvāsyām |' iti havirabhimarśanamantrau pradhānamātrārthau | paurṇamāsyamāvāsyāśabdayostadvācitvāt | iti cet —
aṅgapradhānahaviṣāṃ mantrau tadabhimarśanau
paurṇamāsyamāvāsyāśabdayoḥ karmavācitayānayorabhimarśayogāt, dvitīyāṃ saptamyarthāṃ kṛtvā, tasmiṃstasminprayoge tena tena mantreṇa-iti paryavasāne, aṅgapradhānahavirarthatā syāt | 'āsannāni havīṃṣi' iti vākyāntarānugrahaśca bhavati
ityabhimarśanasyāṅgapradhānahavirarthatādhikaraṇam
92.81
dīkṣādakṣiṇayoḥ pradhānārthatvādhikaraṇam (5)
jyotiṣṭome, 'daṇḍena dīkṣayati' iti, 'dvādaśaśataṃ dakṣiṇā' iti dīkṣādakṣiṇamaṅgapradhānārtham
dīkṣāṇāṃ kartṛsaṃskārakatvāt, dakṣiṇāyāḥ kartānatidvārā prayogāṅgatvāt | iti cet —
some pradhānamātrārthā dīkṣādakṣiṇayā saha
92.83
sa cartvigeka eva
hotrādyāste ca bhidhyante saṃjñāvaraṇabhedataḥ
92.84
camasādhvaryavastebhyo bhinnāssyuḥ
bahavastu te
śamitādhvaryupuruṣāṇāntu kaścana
92.17
vṛteṣu ṛtvijaḥ kecid bāhyāḥ
brahmādīnāmṛtviktvaniyamādhikaraṇam
92.85
te tu ṣoḍaśa
92.86
yajamānasādasyādhikaraṇam (18)
svāmisadaśāste syuḥ
ṛtvijāṃ niyatakāryakartṛtvādhikaraṇam (19)
teṣāṃ kāryaṃ vyavasthayā
agnayastulyavadyānti homānprākṛtavaikṛtān
92.87
camasānāṃ na hotāraścamasādhvaryusaṃjñitāḥ
92.88
iyenādiṣu syurnānaiva kartāraḥ prakṛtāviva
some parikrayaḥ ādhvaryave, audgātre ca dvādaśaśataṃ dakṣiṇetyāmnātaḥ, samākhyāvaśāddṛitvibhyāṃ kartavyaḥ | yajamānaḥ tādṛśamupāyaṃ sāmādinā kuryāt | iti cet —
'keśaśmaśru vapate' iti śrutāḥ śmaśruvāpādayaḥ samākhyayādhvaryoḥ | iti cet —
śmaśruvāpādayastathā
92.89
sadomānādiṣu guṇairyaṣṭureva phalaṃ bhavet
92.90
dvacāmnātānāmubhayārthatvādhikaraṇam (7)
'vājasya mā prasavena' ityādayaḥ, ādhvaryave yājamāne ca paṭhitāḥ kenacidvaktavyāḥ—samākhyayā yajamānenaiva vā | luguyyūhanasyādhvaryavatvāt tatprakāśakāstenaiva vaktavyāḥ | iti cet —
dvacāmnātamantrā vājasyetyādassyurdvayorapi
92.90.p1
ekasyāpi mantrasya prakaraṇe dviḥ pāṭhāt, tayośca prayogavacanopasaṃgrahāt, siddharūpasya mantrasya svayaṃ prakaraṇaprāsatvāt tadvaśenaiva kartumadhye mantrapāṭhasiddheḥ, pāṭhadvayasyāpi kartṛdvayākāṃkṣāyāṃ samākhyābhyāṃ dvāvapi bhinnaviṣayatvāniyamyete
92.90.p2
iti dvāmnātānāmubhayārthatvādhikaraṇam || 7