Mimamsasutra 10.2
Mīmāṃsāsūtra 10.2
- Language
- Sanskrit
10.2.1
kṛṣṇaleṣvarthalopākaḥ syāt /
10.2.2
syād vā pratyakṣaśiṣṭatvāt pradānavat /
10.2.3
upastaraṇābhighāraṇayor amṛtārthatvād akarma syāt /
10.2.4
kriyeta vārthavādatvāt tayoḥ saṃsargahetutvāt /
10.2.5
akarma vā caturbhir āptivacanāt saha pūrṇaṃ punaś caturavattam /
10.2.6
kriyā vā mukhyāvadānaparimāṇāt sāmanyāt tadguṇatvam /
10.2.7
teṣāṃ caikāvadānatvāt /
10.2.8
āptiḥ saṃkhyā samānatvāt /
10.2.9
satos tv āptivacanaṃ vyartham /
10.2.10
vikalpas tv ekāvadānatvāt /
10.2.11
sarvavikāre tv abhyasānarthakyaṃ haviṣo hītarasya syād api vā sviṣṭakṛtaḥ syād itarasyānyāyyatvāt /
10.2.12
akarma vā saṃsargārthanivṛttatvāt tasmād āptisamarthatvaṃ /
10.2.13
bhakṣāṇāṃ tu pratyarthatvād akarma syāt /
10.2.14
syād vā nirdhānadarśanāt /
10.2.15
vacanaṃ vājyabhakṣasya prakṛtau syād abhāgitvāt /
10.2.16
vacanaṃ vā hiraṇyasya pradānavadājyasya guṇabhūtatvāt /
10.2.17
ekadhopahāre sahatvaṃ brahmabhakṣāṇāṃ prakṛtau vihitatvāt /
10.2.18
sarvatvaṃ ca teṣām adhikārāt syāt /
10.2.19
puruṣāpanayo vā teṣām avācyatvāt /
10.2.20
puruṣāpanayāt svakālatvam /
10.2.21
ekārthatvād avibhāgaḥ syāt /
10.2.22
ṛtvigdānaṃ dharmamātrārthaṃ syād dadātisāmarthyāt /
10.2.23
parikrayārthaṃ vā karmasaṃyogāl lokavat /
10.2.24
dakṣiṇāyuktavacanāc ca /
10.2.25
nacānyenānamyeta parikrīyāt karmaṇaḥ parārthatvāt /
10.2.26
parikrītavacanāc ca /
10.2.27
sanivanyeva bhṛti vacanāt /
10.2.28
naiṣkartṛkeṇa saṃstavāc ca /
10.2.29
śeṣabhakṣāś ca tadvat /
10.2.30
saṃskāro vā dravyasya parārthatvāt /
10.2.31
śeṣe ca samatvāt /
10.2.32
svāmini ta darśanāt tatsāmānyād itareṣāntathātvam /
10.2.33
tathā cānyārthadarśanam /
10.2.34
varaṇamṛtvijāmānamanārthatvāt satre na syāt svakarmatvāt /
10.2.35
parikrayaś ca tādarthyāt /
10.2.36
pratiṣedhaś ca karmavat /
10.2.37
syād vā prāsarpikasya dharmamātratvāt /
10.2.38
na dakṣiṇāśabdāt tasmān nityānuvādaḥ syāt /
10.2.39
udavasānīyaḥ satradharmā syāt tadaṅgatvāt tatra dāne dharmamātraṃ syāt /
10.2.40
na tv etat prakṛtitvād vibhaktacoditatvāc ca /
10.2.41
teṣāṃ tu vacanād dviyajñavatsahaprayogaḥ syāt /
10.2.42
tatrānyān ṛtvijo vṛṇīran /
10.2.43
ekaikaśas tv avipratiṣedhāt prakṛteś caikasaṃyogāt /
10.2.44
kāmeṣṭau ca dānaśabdāt /
10.2.45
vacanaṃ vā satratvāt /
10.2.46
dveṣye ca codanād dakṣiṇāpanayāt /
10.2.47
asthiyajño 'vipratiṣedhād itareṣāṃ syād vipratiṣedhād asthnām /
10.2.48
yāvāduktam upayogaḥ syāt /
10.2.49
yadi tu vacanāt teṣāṃ japasaṃskāram arthaluptaṃ seṣṭi tadarthatvāt /
kratvarthaṃ tu kriyeta guṇabhūtatvāt /
10.2.50
kāmyāni tu na vidyante kāmā jñānād yathetarasyānucyamānāni /
10.2.51
īhārthāś cābhāvāt sūktavākavat /
10.2.52
syur vārthavādatvāt /
10.2.53
necchābhidhānāt tadabhāvād itarasmin /
10.2.54
syur vā hotṛkāmāḥ /
10.2.55
na tadāṣīṣṭvāt /
10.2.56
sarvasvārasya diṣṭagatau samāpanaṃ na vidyate karmaṇo jīvasaṃyogāt /
10.2.57
syād vobhayoḥ pratkṣaśiṣṭatvāt /
10.2.58
gate karamāsthiyajñavat /
10.2.59
jīvaty avacanam āyur āśiṣas tadarthatvāt /
10.2.60
vacanaṃ vā bhāgitvāt prāgyathoktāt /
10.2.61
kriyā syād dharmamātrāṇām /
10.2.62
guṇalope ca mukhyasya /
10.2.63
muṣṭilopāt tu saṃkhyālopas tadguṇatvāt syāt /
10.2.64
na nirvāpaśeṣatvāt /
10.2.65
saṃkhyā tu codanāṃ prati sāmānyāt tadvikāraḥ saṃyogāc ca paraṃ muṣṭheḥ /
10.2.66
na codanābhisambandhāt prakratau saṃskārayogāt /
10.2.67
autpattike tu dravyato vikāraḥ syād akāryātvāt /
10.2.68
naimittike tu kāryatvāt prakṛteḥ syāt tadāpatteḥ /
10.2.69
vipratiṣedhe tadvacanāt prākṛtaguṇalopaḥ syāt tena ca karmasaṃyogāt /
10.2.70
pareṣāṃ pratiṣedhaḥ syāt /
10.2.71
pratiṣedhāc ca /
10.2.72
arthābhāve saṃskāratvaṃ syāt /
10.2.73
arthena ca viparyāse tādaryāttattvameva syāt /
Commentaries (2)
- Jaiminīyanyāyamālā — Mādhava, Sanskrit
- Seśvaramīmāṃsā — Vedāntadeśika, Sanskrit
Linked texts (1)
- Adhikaraṇaratnamālā — Sāyaṇa, Sanskrit