Mimamsasutra 9.1
Mīmāṃsāsūtra 9.1
- Language
- Sanskrit
9.1.1
yajñakarma pradhānaṃ tad dhi codanābhūtaṃ tasya dravyeṣu saṃskāras tatprayuktas tadarthatvāt /
9.1.2
saṃskāre yujyamānānāṃ tādarthyāt tatprayuktaṃ syāt /
9.1.3
tena tvarthena yajñasya saṃyogād dharmasambandhas tasmād yajñaprayuktaṃ syāt saṃskārasya tadarthatvāt /
9.1.4
phaladevatayoś ca /
9.1.5
na codanātī hi tādguṇyam /
9.1.6
devatā vā prayojayed atithivad bhojanasya tadarthatvāt /
9.1.7
arthāpatyā ca /
9.1.8
tataś ca tena sambandhaḥ /
9.1.9
api vā śabdapūrvatvād yajñakarma pradhānaṃ syād guṇatve devatāśrutiḥ /
9.1.10
atithau tatpradhānatvam abhāvaḥ karmaṇi syāt tasya prītipradhānatvāt /
9.1.11
dravyasaṃkhyāhetusamudāyaṃ vā śrutisaṃyogāt /
9.1.12
arthakārite ca dravyeṇa na vyavasthā syāt /
9.1.13
artho vā syāt prayojanam itareṣām acodanāt tasya ca guṇabhūtatvāt /
9.1.14
apūrvatvād vyavasthā syāt /
9.1.15
tatprayuktatve ca dharmasya sarvaviṣayatvam /
9.1.16
tadyuktasyeti cet /
9.1.17
nāśrutitvāt /
9.1.18
adhikārād iti cet /
9.1.19
tulyeṣu nādhikāraḥ syād acoditaś ca sambandhaḥ pṛthaksatāṃ yajñārthenābhisambandhas tasmādyajñaprayojanam /
9.1.20
deśabaddham upāṃśutvaṃ teṣāṃ syāc chrutinirdeśāt tasya ca tatrabhāvāt /
9.1.21
yajñasya vā tatsaṃyogāt /
9.1.22
anuvādaś ca tadarthavat /
9.1.23
praṇītādi tatheti cet /
9.1.24
na yajñasyāśrutitvāt /
9.1.25
taddeśānāṃ vā saṃghātasya coditatvāt /
9.1.26
agnidharmaḥ pratīṣṭakaṃ saṃghātāt paurṇamāsīvat /
9.1.27
agner vā syād dravyaikatvād itarāsāṃ tadarthatvāt /
9.1.28
codanāsamudāyāt tu paurṇamāsyāṃ tathā syāt /
9.1.29
patnīsaṃyājāntatvaṃ sarveṣām aviśeṣāt /
9.1.30
liṅgād vā prāg uttamāt /
9.1.31
anuvādo vā dīkṣā yathā naktaṃ saṃsthāpanasya /
9.1.32
syād vānārabhya vidhānād ante liṅga virodhāt /
9.1.33
abhyāsaḥ sāmidhenīnāṃ prāthamyāt sthānadharmaḥ syāt /
9.1.34
iṣṭyāvṛtau prayājavad āvartetārambhaṇīyā /
9.1.35
sakṛd vārambhasaṃyogād ekaḥ punarārambho yāvajjīvaprayogāt /
9.1.36
arthābhidhānasaṃyogān mantreṣu śeṣabhāvaḥ syāt tatrācoditam aprāptaṃ coditābhidhānāt /
9.1.37
tataś cāvacanaṃ teṣām itarārthaṃ prayujyate /
9.1.38
guṇaśabdas tatheti cet /
9.1.39
nasamavāyāt /
9.1.40
codite tu parārthatvād vidhivadavikāraḥ syāt /
9.1.41
vikāras tatpradhāne syāt /
9.1.42
asaṃyogāt tadartheṣu tadviśiṣṭaṃ pratīyeta /
9.1.43
karmābhāvād evam iti cet /
9.1.44
na parārthatvāt /
9.1.45
liṅgaviśeṣanirdeśāt samānavidhāneṣv aprāptā sārasvatī strītvāt /
9.1.46
paśvabhidhānād vā tad dhi codanābhūtaṃ puṃviṣayaṃ punaḥ paśutvam /
9.1.47
viśeṣo vā tadarthanirdeśāt /
9.1.48
paśutvaṃ caikaśabdyāt /
9.1.49
yathoktaṃ vā sannidhānāt /
9.1.50
āmnātād anyad adhikāre vacanād vikāraḥ syāt /
9.1.51
dvaidhaṃ vā tulyahetutvāt sāmānyād vikalpaḥ syāt /
9.1.52
upadeśāc ca sāmnaḥ /
9.1.53
niyamo vā śrutiviśeṣād itarat sāptadaśyavat /
9.1.54
apragāṇāc chabdānyatve tathābhūtopadeśaḥ syāt /
9.1.55
yatsthāne vā tadgītiḥ syāt padānyatvapradhānatvāt /
9.1.56
gānasaṃyogāc ca /
9.1.57
vacanam iti cet /
9.1.58
na tatpradhānatvāt /
Commentaries (1)
- Jaiminīyanyāyamālā — Mādhava, Sanskrit
Linked texts (2)
- Adhikaraṇaratnamālā — Sāyaṇa, Sanskrit
- Vādanakṣatramālā (ed1912) — Sanskrit