Sankarshakanda 22
Saṅkarṣakāṇḍa 22
- Language
- Sanskrit
22.1
māsamagnihotraṃ juhvati māsaṃ darśapūrṇamāsābhyāmiti svakālaḥ
syāt prakṛtyupabandhāt || 3-1-43 || (pū)
aharaharvā coditatvāt yathā trivṛtā māsaṃ tataḥ aharahaḥ
sakṛdagnihotraṃ hūyeta || 3-1-44 || (si)
dvitīyaḥ pādaḥ
22.2
tatsarvārthamaviśeṣāt || 3-2-1 || (pū)
gārhapatyārthaṃ brāhmaudanikaṃ syāt gārhapatyena saṃvatsaramāsī-teti tatsaṃyogāt || 3-2-2
22.3
lokata itare yathānyāni dravyāṇi || 3-2-3 || (pū)
gārhapatyādvā āhavanīyo liṅgāt || 3-2-4
22.4
āhavanīyāt sabhyāvasathyau || 3-2-5 || (pū)
pṛthakprakalpyetāṃ vā śabdapṛthaktvāt yathā ṛtvijaḥ || 3-2-6 || (si)
22.5
¹āmnātaṃ dakṣiṇāgneḥ || 3-2-7
'nirmanthyāt dakṣiṇāgnimādadhīta' ityeka[keṣāṃ]
darśanam || 3-2-8 || (si)
sarvāgniyonitvāt gārhapatyādevādhānamiti
22.6
vyākhyātaṃ dhāraṇam¹ || 3-2-9 || (pū)
anugaccheddā''havanīyo liṅgāt || 3-2-10 || (si)
22.7
pratyarthamādhānamiti || 3-2-11 || (pū)
tulyaśrutitvādvā itarairāhitasya dhāraṇayogāt vacanādyathā samāropya || 3-3-12 || (si)
22.8
dakṣiṇāgneretena vyākhyātam (3-2-13) (si)
22.9
pūrvaṃ gārhapatyādāhavanīye uddhṛte punaranugate tata voddhiyeta tadvatatatvāt || 3-2-14
liṅgācca || 3-1-15
22.10
ahomārtheṣvāhavanīyaḥ śrūyamāṇo'navetaḥ śabdanityatvāt
3-2-16 || (si)
22.11
apavṛtte karmaṇi dhāryamāṇo laukiko'rthasaṃyogāt
yathā samārūḍhe || 3-2-17
liṅgadarśanācca || 3-2-18
22.3-2
etena somo vyākhyātaḥ
22.3-3
- 2 - 19 || (pū)
dīkṣaṇīyāgnirdhāryeta saṃskārayogāt devatāparigrahaṇaṃ śrayate
22.3-4
- 2 - 20 || (si)
liṅgadarśanācca
22.12
- 2 - 21
22.3-5
taduttaravedyāṃ kṛtsnaṃ praṇayeddhomasaṃyogāt sa āhavanīyaḥ
22.13
- 2 - 22 || (pū)
śeṣaṃ vā kuryādliṅgāt || 3-2-23 || (si)
22.14
āhavanīyavibhāgasya purastā-duddhiyate || 3-2-24 || (pū)
gārhapatyo vā śeṣo liṅgāt || 3-2-25 || (si)
22.15
āhavanīyavibhāgaḥ sa purasvāduddhiyate | (pū)
gārhapatya eva tacchūyate || (siddhāntasūtre pāṭhāntaram ) (si)
22.16
sarveṣāṃ gārhapatyānāmaviśeṣāt || 3-2-27 || (pū)
śrutibhūtānāṃ [nāṃ dārśika] prakṛteścādhikārāt || 3-2-28 || (si)
liṅgadarśanācca || 3-2-29
22.17
āhavanīyāt (dhiṣṇiyān) viharedghomasaṃyogāt || 3-2-30 || (pū)
śālāmukhīyādvā deśasaṃyogāt || 3-2-31 || (si)
22.18
āhavanīyāt dhiṣṇiyān vihareddhomasaṃyogāt || 3-2-32 || (pū)
āgnīdhrīyādvā āmnāyataḥ || 3-2-33
22.19
anusavanaṃ savanasaṃyogāt || 3-2-34 || (pū)
caturthaṃ vā agniṣṭomasāmaliṅgāt || 3-2-35 || (si)
22.20
³anusavanaṃ vyāghāraṇamaviśeṣāt pratyaṅṅāsīno dhiṣṇiyān vyāghārayatīti || 3-2-36 || (si)
tṛtīyasavane cāviśeṣaliṅgāt || 3-2-37
vipratiṣiddho vā ekavākyayogāt kālahaviṣoriti bādarāyaṇaḥ || 3-2-38 || (si)
22.21
tasmātteṣu juhvatītyarthaḥ² || 3-2-39
22.22
teṣāṃ vāyavyaṃ pātraṃ camaso vā prakaraṇāt yathā śūrpeṇa juhotīti || 3-2-40
22.23
some homeṣvājyaṃ haviścodanāpṛthaktvāt
3-2-41 || (si)
liṅgācca || 3-2-42
22.25
sa caiva syādityāhavanīyasyāyaṃ vādaḥ || 2-2-43 || (pū)
prājahitasya vā'padeśāt arthavādapratiṣedhācca || 3-2-44 || (si)
paśau śālāmukhīyaḥ sa tadarthaḥ prakṛtau na some gārhapatyakarma vidyate || 3-2-45 || (si)
22.3-6
paśiṣṭacāmāhavanīyo dhāryeta saṃskārasaṃyogāt sa dīkṣaṇīyayā vyākhyātaḥ
22.26
- 2 - 46
22.3-7
pūrvedyuḥ kāle paśāvuttaravedike'gnihotraṃ juhuyādāhavanīyatvāt
22.27
- 2 - 47
22.3-8
agnihotrasya śālāmukhīye śrapaṇaṃ
prasaṅgāt
22.3-9
- 2 - 48 || (pū.)
prājahite vidyamānatvāt
22.28
- 2 - 49 || (si)
22.3-10
śāmitre paśupuroḍāśasya śrapaṇaṃ
prasaṅgāt
22.3-11
- 2 - 50 || (pū)
śālāmukhīye prayuktatvāddravyasya prayukte
prasaṅgāt
22.29
- 2 - 51 || (si)
22.3-12
dvyahe tryahe uttaravediḥ kriyeta prakṛtyupabandhāt
22.3-13
- 2 - 52 || (pū)
svakālatvāt sadyaskāla eva paśuḥ varuṇapraghāsaścottaravedyāmagnihotraṃ sañcaṣṭe
22.30
- 2 - 53 || (si)
22.3-14
paśuvaruṇapraghāseṣu² darśapūrṇamāsavikāratvācchālāmukhīyo na syāt
22.31
- 2 - 54 || (pū)
vidyate tadvākhyātam || 3-2-55 || (si)
22.32
saṃsthite some śālāmukhīyāgnīdhrīyottaravedikāḥ samāropya nityaṃ dhāryante || 3-2-56 || (pū)
anugateṣu prāyaścittamāmnātam || 3-2-57
prājahitaṃ vā sarvārthatvāt ādhānasya³ somalakṣaṇaṃ itareṣāṃ tatsomāpavarge'pavṛjyeran yathā'gnihotrā-duddharaṇam || 3-2-58 || (si)
22.33
⁵gataśriyaśśālāmukhīyaṃ nityatvāt || 3-2-59
22.34
dīkṣitāgneḥ samāropaṇaṃ na vidyate agnihotrānantaryāt
tatpunaḥ pratiṣiddhaṃ tasya || 3-2-60 || (pū)
vidyate cāprayāṇasaṃyogāt || 3-2-61 || (si)
22.35
¹pratyagnacaraṇimedo dravyapṛthaktvāt || 3-2-62 || (pū)
liṅgācca || 3-2-63
araṇibhyāmityekeṣāṃ sa vikalpo vipratiṣedhāt || 3-2-64
itarasya vā dharmavidhitsā yathā rathāṅgena
tarantīti || 3-2-65
22.36
ukhyāgnena samāropaṇaṃ pātrasaṃyogāt || 3-2-66 || (si)
22.37
aparayostu vidyate vipratiṣedhāt || 3-2-67 || (si)
22.38
ātmasamāropaṇe araṇyośca vikalpo vipratiṣedhāt || 3-2-68 || (pū)
ekārthatvāt samuccayaḥ vipratiṣedhādvikalpa iti || 3-2-69 || (si)