Pramāṇa · Search · About · API

Sankarshakanda 22

Saṅkarṣakāṇḍa 22

Language
Sanskrit

22.1

māsamagnihotraṃ juhvati māsaṃ darśapūrṇamāsābhyāmiti svakālaḥ
syāt prakṛtyupabandhāt || 3-1-43 || (pū)
aharaharvā coditatvāt yathā trivṛtā māsaṃ tataḥ aharahaḥ
sakṛdagnihotraṃ hūyeta || 3-1-44 || (si)
dvitīyaḥ pādaḥ

22.2

tatsarvārthamaviśeṣāt || 3-2-1 || (pū)
gārhapatyārthaṃ brāhmaudanikaṃ syāt gārhapatyena saṃvatsaramāsī-teti tatsaṃyogāt || 3-2-2

22.3

lokata itare yathānyāni dravyāṇi || 3-2-3 || (pū)
gārhapatyādvā āhavanīyo liṅgāt || 3-2-4

22.4

āhavanīyāt sabhyāvasathyau || 3-2-5 || (pū)
pṛthakprakalpyetāṃ vā śabdapṛthaktvāt yathā ṛtvijaḥ || 3-2-6 || (si)

22.5

¹āmnātaṃ dakṣiṇāgneḥ || 3-2-7
'nirmanthyāt dakṣiṇāgnimādadhīta' ityeka[keṣāṃ]
darśanam || 3-2-8 || (si)
sarvāgniyonitvāt gārhapatyādevādhānamiti

22.6

vyākhyātaṃ dhāraṇam¹ || 3-2-9 || (pū)
anugaccheddā''havanīyo liṅgāt || 3-2-10 || (si)

22.7

pratyarthamādhānamiti || 3-2-11 || (pū)
tulyaśrutitvādvā itarairāhitasya dhāraṇayogāt vacanādyathā samāropya || 3-3-12 || (si)

22.8

dakṣiṇāgneretena vyākhyātam (3-2-13) (si)

22.9

pūrvaṃ gārhapatyādāhavanīye uddhṛte punaranugate tata voddhiyeta tadvatatatvāt || 3-2-14
liṅgācca || 3-1-15

22.10

ahomārtheṣvāhavanīyaḥ śrūyamāṇo'navetaḥ śabdanityatvāt
3-2-16 || (si)

22.11

apavṛtte karmaṇi dhāryamāṇo laukiko'rthasaṃyogāt
yathā samārūḍhe || 3-2-17
liṅgadarśanācca || 3-2-18

22.3-2

etena somo vyākhyātaḥ

22.3-3

- 2 - 19 || (pū)
dīkṣaṇīyāgnirdhāryeta saṃskārayogāt devatāparigrahaṇaṃ śrayate

22.3-4

- 2 - 20 || (si)
liṅgadarśanācca

22.12

- 2 - 21

22.3-5

taduttaravedyāṃ kṛtsnaṃ praṇayeddhomasaṃyogāt sa āhavanīyaḥ

22.13

- 2 - 22 || (pū)
śeṣaṃ vā kuryādliṅgāt || 3-2-23 || (si)

22.14

āhavanīyavibhāgasya purastā-duddhiyate || 3-2-24 || (pū)
gārhapatyo vā śeṣo liṅgāt || 3-2-25 || (si)

22.15

āhavanīyavibhāgaḥ sa purasvāduddhiyate | (pū)
gārhapatya eva tacchūyate || (siddhāntasūtre pāṭhāntaram ) (si)

22.16

sarveṣāṃ gārhapatyānāmaviśeṣāt || 3-2-27 || (pū)
śrutibhūtānāṃ [nāṃ dārśika] prakṛteścādhikārāt || 3-2-28 || (si)
liṅgadarśanācca || 3-2-29

22.17

āhavanīyāt (dhiṣṇiyān) viharedghomasaṃyogāt || 3-2-30 || (pū)
śālāmukhīyādvā deśasaṃyogāt || 3-2-31 || (si)

22.18

āhavanīyāt dhiṣṇiyān vihareddhomasaṃyogāt || 3-2-32 || (pū)
āgnīdhrīyādvā āmnāyataḥ || 3-2-33

22.19

anusavanaṃ savanasaṃyogāt || 3-2-34 || (pū)
caturthaṃ vā agniṣṭomasāmaliṅgāt || 3-2-35 || (si)

22.20

³anusavanaṃ vyāghāraṇamaviśeṣāt pratyaṅṅāsīno dhiṣṇiyān vyāghārayatīti || 3-2-36 || (si)
tṛtīyasavane cāviśeṣaliṅgāt || 3-2-37
vipratiṣiddho vā ekavākyayogāt kālahaviṣoriti bādarāyaṇaḥ || 3-2-38 || (si)

22.21

tasmātteṣu juhvatītyarthaḥ² || 3-2-39

22.22

teṣāṃ vāyavyaṃ pātraṃ camaso vā prakaraṇāt yathā śūrpeṇa juhotīti || 3-2-40

22.23

some homeṣvājyaṃ haviścodanāpṛthaktvāt
3-2-41 || (si)
liṅgācca || 3-2-42

22.25

sa caiva syādityāhavanīyasyāyaṃ vādaḥ || 2-2-43 || (pū)
prājahitasya vā'padeśāt arthavādapratiṣedhācca || 3-2-44 || (si)
paśau śālāmukhīyaḥ sa tadarthaḥ prakṛtau na some gārhapatyakarma vidyate || 3-2-45 || (si)

22.3-6

paśiṣṭacāmāhavanīyo dhāryeta saṃskārasaṃyogāt sa dīkṣaṇīyayā vyākhyātaḥ

22.26

- 2 - 46

22.3-7

pūrvedyuḥ kāle paśāvuttaravedike'gnihotraṃ juhuyādāhavanīyatvāt

22.27

- 2 - 47

22.3-8

agnihotrasya śālāmukhīye śrapaṇaṃ
prasaṅgāt

22.3-9

- 2 - 48 || (pū.)
prājahite vidyamānatvāt

22.28

- 2 - 49 || (si)

22.3-10

śāmitre paśupuroḍāśasya śrapaṇaṃ
prasaṅgāt

22.3-11

- 2 - 50 || (pū)
śālāmukhīye prayuktatvāddravyasya prayukte
prasaṅgāt

22.29

- 2 - 51 || (si)

22.3-12

dvyahe tryahe uttaravediḥ kriyeta prakṛtyupabandhāt

22.3-13

- 2 - 52 || (pū)
svakālatvāt sadyaskāla eva paśuḥ varuṇapraghāsaścottaravedyāmagnihotraṃ sañcaṣṭe

22.30

- 2 - 53 || (si)

22.3-14

paśuvaruṇapraghāseṣu² darśapūrṇamāsavikāratvācchālāmukhīyo na syāt

22.31

- 2 - 54 || (pū)
vidyate tadvākhyātam || 3-2-55 || (si)

22.32

saṃsthite some śālāmukhīyāgnīdhrīyottaravedikāḥ samāropya nityaṃ dhāryante || 3-2-56 || (pū)
anugateṣu prāyaścittamāmnātam || 3-2-57
prājahitaṃ vā sarvārthatvāt ādhānasya³ somalakṣaṇaṃ itareṣāṃ tatsomāpavarge'pavṛjyeran yathā'gnihotrā-duddharaṇam || 3-2-58 || (si)

22.33

⁵gataśriyaśśālāmukhīyaṃ nityatvāt || 3-2-59

22.34

dīkṣitāgneḥ samāropaṇaṃ na vidyate agnihotrānantaryāt
tatpunaḥ pratiṣiddhaṃ tasya || 3-2-60 || (pū)
vidyate cāprayāṇasaṃyogāt || 3-2-61 || (si)

22.35

¹pratyagnacaraṇimedo dravyapṛthaktvāt || 3-2-62 || (pū)
liṅgācca || 3-2-63
araṇibhyāmityekeṣāṃ sa vikalpo vipratiṣedhāt || 3-2-64
itarasya vā dharmavidhitsā yathā rathāṅgena
tarantīti || 3-2-65

22.36

ukhyāgnena samāropaṇaṃ pātrasaṃyogāt || 3-2-66 || (si)

22.37

aparayostu vidyate vipratiṣedhāt || 3-2-67 || (si)

22.38

ātmasamāropaṇe araṇyośca vikalpo vipratiṣedhāt || 3-2-68 || (pū)
ekārthatvāt samuccayaḥ vipratiṣedhādvikalpa iti || 3-2-69 || (si)