Pramāṇa · Search · About · API

Sankarshakanda 28: atha caturthādhyāyasya tṛtīyaḥ pādaḥ

Saṅkarṣakāṇḍa 28

Language
Sanskrit

Contents

atha caturthādhyāyasya tṛtīyaḥ pādaḥ

28.p1

hautrādhyāye nigadapādaḥ

28.3

ime vayaṃ smo vayamityeke samāmananti || 4-3-1

28.4

santatamṛcā vaṣaṭkarotīti vijñāyate || 4-3-3
samānavadcā vaṣaṭkarotīti vijñāyate || 4-3-4
yājyāyāḥ adhi vaṣaṭkaroti iti vijñāyate || 4-3-5

28.5

avagūrya vaṣaṭkarotītyucairvādaḥ śabdasaṃyogāt
4-3-6

28.6

yaṃ kāmayeta pramāyukaḥ syāditi nīcaistarāṃ tasya yājyayā
vaṣaṭkuryāt uccaiḥ krauñcamiva vaṣaṭkuryāt svargakāmasyeti
vaṣaṭkāro vijñāyate || 4-3-7

28.7

"yaṃ kāmayeta paśumān syāt iti bahuparṇāṃ tasmai śālāṃ kuryāt" iti, 'auccamivetyuccataraṃ svargakāmasya' iti ca aṅgakāmastadvyākhyātam || 4-3-8
phalaṃ tu tatpradhānānāmiti

28.8

yasyai devatāyai vaṣaṭkuryāt tāṃ dhyāyediti purā vaṣaṭkārāditi vijñāyate || 4-3-9

28.9

vaṣaṭkṛtyāpānyānnimiṣedapānenaiva prāṇaṃ dadhāti
nimeṣeṇa¹ cakṣuriti vijñāyate || 4-3-10 || (si)

28.10

na vyapavadedyājyāṃ cānuvākyāṃ cāntarā yadvyapavadet
yajñaṃ vicchindyāt "puronucyaṃ yajñasya santatyā " iti
vijñāyate || 4-3-11 || (si)

28.11

svāhā devā ājyapā juṣāṇā iti tat prayājānūyājānāṃ
yathā āvāhane devānājyapāniti || 4-3-12 || (pū)
anūyājānāṃ vijñāyate || 4-3-13 || (pū)
sahottamena prayājena sopyaniṣṭo bhavati tasminnitarāsāṃ saṃsthāvaditi || 4-3-14 || (si)

28.4-2

juṣāṇayājyāveke samāmananti ṛgyājyāveke sahaviṣāveke ahaviṣāveke haviṣmattuttaramāheti

28.12

- 3 - 15 || (si)

28.13

gāyatrī puro'nuvākyā bhavati triṣṭugyājyā tripadā puro'nuvākyā bhavati catuṣpadā yājyā purastāñjyotiṣmā puro'nuvākyā bhavati upariṣṭājjyotiṣmā yājyā mūrdhanvatī puro'nuvākyā bhavati nigutvatī yājyā, anuvatī puro'nuvākyā bhavati-yājyā, sāhatvai puro'nuvākyā, samṛddhā yājyā, abhīṣṭāharadevatā vetyagre vyāharati sā ha vai samṛddhā yasyai devatāyai adhi ṣaṭkaroti āhosvidasurabhimatīsaṃyogāt yājyānuvākyā darśiteti viditaṃ anuvādāstadvākyātam || 4-3-16

28.14

gāyatryau saṃyājye brahmavarcasakāmasya triṣṭubhau vīryakāmasya jagatyaḥ paśukāmasya anuṣṭubhau pratiṣṭhākāmasya paṅktyo yajñakāmasya virājāvannakāmasya || 4-3-17

28.15

ayāḍdevānāmājyapānāṃ priyā dhāmānīti tatprayājānayājānāṃ yathā purastāt || 4-3-18

28.16

anavānaṃ yajatītyuttamānuyāje vijñāyate tadvadeva
sakṛdevāvānyāt evamapyanavānaṃ iti vijñāyate
4-3-19 || (si)

28.17

upāṃśu yajatītyanyatrāśrutapratyāśrutebhyaḥ
tacca vyākhyātam || 4-3-20 || (si)

28.18

upāṃśu patnīḥ saṃyājayatītyanena vyākhyātam || 4-3-21 || (si)

28.19

ājyeḍā sarvejyānāmaṅgamaviśeṣāt || 4-3-22 || (pū)
patnīsaṃyājāṅgaṃ havissaṃyogāt || 4-3-23 || (si)

28.20

parācīṃ pratīcīmiti karturmukhavādaḥ talliṅgatvācchandasya || 4-3-24 || (pū)
liṅgācca || 4–3–25
āmnāto vā'tra padābhyāsaḥ tasya pratiṣedho'yaṃ parācīsāmidhenīranvāheti || 4-3-26 || (si)

28.21

caturupahvayata iti nigado'bhyāse tacchiṅgatvā-cchandasya || 4-3-27 || (pū)
—|| padaṃ vā prakaraṇādyathā caite samidvatī ghṛtavatī cānūcyete || 4–3–28

28.21-2

yadbrūyādetadu dyāvāpṛthivī bhadramabhūdityetaduvevāsuraṃ yajñasyāśiṣaṃ gamayet idaṃ dyāvāpṛthivī bhadramabhūdityeva brūyāt etadevaikeṣāṃ viparītam| yadbrūyāt dyāvasnā ca svadhyavasānā ceti pramāyuko yajamānaḥ syāt yadā hi pramīyate athemāmupāva-tsyati sūpacaraṇā ca svadhicaraṇācetyeva brūyāt yajamānameva yajñasyāśiṣaṃ gamayati ityetadevaikeṣāṃ[viparītaṃ]yadbrūyādvidheriti yajñasthāṇumṛcchet vṛthātrityāha yajñasthāṇumeva parivṛṇakti (tai.saṃ. 6-1-2) ityetadeva viparītamekeṣām| yadbrūyādyo'gniṃ hotāram-vṛthā iti agninobhayato yajamānaṃ parigṛhṇīyāt etadevaikeṣāṃ viparītaṃ yaddve itra brūyāt bhrātṛvyamasmai janayet ghṛtavatīmadhvaryo snucamākhyasvetyāha yajamānamevaitena vardhayati ityetadevaikeṣāṃ viparītam ta evamubhaye praśastāścāpoditāśca || 4-3-29 || (si)

28.23

yanna nirdiśet prativeśaṃ yajñasyāśīrgacchet āśāsteyaṃ yajamānosāvityāha nirdiśyaivainaṃ svargaṃ lokaṃ gamayatīti vijñāyate || 4-3-30 || (si)

28.23.p1

nāma gṛhṇātīti vijñāyate nāmāni gṛhṇātīti
vijñāyate || 4-3-31 || (pū)
dvayorbahūnāṃ ca nāmnāṃ vidhānāt nāma gṛhṇātītyavayutyavādaḥ
stāvakatvāt || 4-3-32 || (si)

Linked texts (4)