Sankarshakanda 28: atha caturthādhyāyasya tṛtīyaḥ pādaḥ
Saṅkarṣakāṇḍa 28
- Language
- Sanskrit
Contents
- 28.23 — 1 part
atha caturthādhyāyasya tṛtīyaḥ pādaḥ
28.p1
hautrādhyāye nigadapādaḥ
28.3
ime vayaṃ smo vayamityeke samāmananti || 4-3-1
28.4
santatamṛcā vaṣaṭkarotīti vijñāyate || 4-3-3
samānavadcā vaṣaṭkarotīti vijñāyate || 4-3-4
yājyāyāḥ adhi vaṣaṭkaroti iti vijñāyate || 4-3-5
28.5
avagūrya vaṣaṭkarotītyucairvādaḥ śabdasaṃyogāt
4-3-6
28.6
yaṃ kāmayeta pramāyukaḥ syāditi nīcaistarāṃ tasya yājyayā
vaṣaṭkuryāt uccaiḥ krauñcamiva vaṣaṭkuryāt svargakāmasyeti
vaṣaṭkāro vijñāyate || 4-3-7
28.7
"yaṃ kāmayeta paśumān syāt iti bahuparṇāṃ tasmai śālāṃ kuryāt" iti, 'auccamivetyuccataraṃ svargakāmasya' iti ca aṅgakāmastadvyākhyātam || 4-3-8
phalaṃ tu tatpradhānānāmiti
28.8
yasyai devatāyai vaṣaṭkuryāt tāṃ dhyāyediti purā vaṣaṭkārāditi vijñāyate || 4-3-9
28.9
vaṣaṭkṛtyāpānyānnimiṣedapānenaiva prāṇaṃ dadhāti
nimeṣeṇa¹ cakṣuriti vijñāyate || 4-3-10 || (si)
28.10
na vyapavadedyājyāṃ cānuvākyāṃ cāntarā yadvyapavadet
yajñaṃ vicchindyāt "puronucyaṃ yajñasya santatyā " iti
vijñāyate || 4-3-11 || (si)
28.11
svāhā devā ājyapā juṣāṇā iti tat prayājānūyājānāṃ
yathā āvāhane devānājyapāniti || 4-3-12 || (pū)
anūyājānāṃ vijñāyate || 4-3-13 || (pū)
sahottamena prayājena sopyaniṣṭo bhavati tasminnitarāsāṃ saṃsthāvaditi || 4-3-14 || (si)
28.4-2
juṣāṇayājyāveke samāmananti ṛgyājyāveke sahaviṣāveke ahaviṣāveke haviṣmattuttaramāheti
28.12
- 3 - 15 || (si)
28.13
gāyatrī puro'nuvākyā bhavati triṣṭugyājyā tripadā puro'nuvākyā bhavati catuṣpadā yājyā purastāñjyotiṣmā puro'nuvākyā bhavati upariṣṭājjyotiṣmā yājyā mūrdhanvatī puro'nuvākyā bhavati nigutvatī yājyā, anuvatī puro'nuvākyā bhavati-yājyā, sāhatvai puro'nuvākyā, samṛddhā yājyā, abhīṣṭāharadevatā vetyagre vyāharati sā ha vai samṛddhā yasyai devatāyai adhi ṣaṭkaroti āhosvidasurabhimatīsaṃyogāt yājyānuvākyā darśiteti viditaṃ anuvādāstadvākyātam || 4-3-16
28.14
gāyatryau saṃyājye brahmavarcasakāmasya triṣṭubhau vīryakāmasya jagatyaḥ paśukāmasya anuṣṭubhau pratiṣṭhākāmasya paṅktyo yajñakāmasya virājāvannakāmasya || 4-3-17
28.15
ayāḍdevānāmājyapānāṃ priyā dhāmānīti tatprayājānayājānāṃ yathā purastāt || 4-3-18
28.16
anavānaṃ yajatītyuttamānuyāje vijñāyate tadvadeva
sakṛdevāvānyāt evamapyanavānaṃ iti vijñāyate
4-3-19 || (si)
28.17
upāṃśu yajatītyanyatrāśrutapratyāśrutebhyaḥ
tacca vyākhyātam || 4-3-20 || (si)
28.18
upāṃśu patnīḥ saṃyājayatītyanena vyākhyātam || 4-3-21 || (si)
28.19
ājyeḍā sarvejyānāmaṅgamaviśeṣāt || 4-3-22 || (pū)
patnīsaṃyājāṅgaṃ havissaṃyogāt || 4-3-23 || (si)
28.20
parācīṃ pratīcīmiti karturmukhavādaḥ talliṅgatvācchandasya || 4-3-24 || (pū)
liṅgācca || 4–3–25
āmnāto vā'tra padābhyāsaḥ tasya pratiṣedho'yaṃ parācīsāmidhenīranvāheti || 4-3-26 || (si)
28.21
caturupahvayata iti nigado'bhyāse tacchiṅgatvā-cchandasya || 4-3-27 || (pū)
—|| padaṃ vā prakaraṇādyathā caite samidvatī ghṛtavatī cānūcyete || 4–3–28
28.21-2
yadbrūyādetadu dyāvāpṛthivī bhadramabhūdityetaduvevāsuraṃ yajñasyāśiṣaṃ gamayet idaṃ dyāvāpṛthivī bhadramabhūdityeva brūyāt etadevaikeṣāṃ viparītam| yadbrūyāt dyāvasnā ca svadhyavasānā ceti pramāyuko yajamānaḥ syāt yadā hi pramīyate athemāmupāva-tsyati sūpacaraṇā ca svadhicaraṇācetyeva brūyāt yajamānameva yajñasyāśiṣaṃ gamayati ityetadevaikeṣāṃ[viparītaṃ]yadbrūyādvidheriti yajñasthāṇumṛcchet vṛthātrityāha yajñasthāṇumeva parivṛṇakti (tai.saṃ. 6-1-2) ityetadeva viparītamekeṣām| yadbrūyādyo'gniṃ hotāram-vṛthā iti agninobhayato yajamānaṃ parigṛhṇīyāt etadevaikeṣāṃ viparītaṃ yaddve itra brūyāt bhrātṛvyamasmai janayet ghṛtavatīmadhvaryo snucamākhyasvetyāha yajamānamevaitena vardhayati ityetadevaikeṣāṃ viparītam ta evamubhaye praśastāścāpoditāśca || 4-3-29 || (si)
28.23
yanna nirdiśet prativeśaṃ yajñasyāśīrgacchet āśāsteyaṃ yajamānosāvityāha nirdiśyaivainaṃ svargaṃ lokaṃ gamayatīti vijñāyate || 4-3-30 || (si)
28.23.p1
nāma gṛhṇātīti vijñāyate nāmāni gṛhṇātīti
vijñāyate || 4-3-31 || (pū)
dvayorbahūnāṃ ca nāmnāṃ vidhānāt nāma gṛhṇātītyavayutyavādaḥ
stāvakatvāt || 4-3-32 || (si)
Linked texts (4)
- Āpastambaśrautasūtra — Āpastamba, Sanskrit
- Taittirīyasaṃhitā — Sanskrit
- Hiraṇyakeśiśrautasūtra (ed. Kāśīnāthaśāstrī Āgāśe, Ānandāśrama 1907, with Mahādeva's Vaijayantī) — Sanskrit
- Āpastambasūtra — Āpastamba, Sanskrit