Sankarshakanda 29: atha caturthādhyāyasya caturthaḥ pādaḥ
Saṅkarṣakāṇḍa 29
- Language
- Sanskrit
Contents
- 29.11 — 1 part
atha caturthādhyāyasya caturthaḥ pādaḥ
29.2
ete vai prajāpateḥ kāmaduhaḥ ṣaṭtrunāḥ pṛthupājavatyau dhāyye'nupadāvājyabhāgau ānuṣṭubhau saṃyājye iti || 4-4-1
29.3
kāmeṣṭistantrānupadau syātāṃ tadarthatvāt || 4-4-2
29.4
vāmadevyasya pañcadaśarcaḥ sāmidhenyaḥ syuḥ yājyānūvākyāśceti sarvāssāmidhenyaḥ syuḥ tadarthatvāt
4-4-3 || (pū)
yathārthamitaratra virodhāt || 4-4-4 (si)
29.5
agastyasya kayāśubhīyasāmidhenyo yājyānuvākyāścetyanena vyākhyātam || 4-4-5 || (si)
29.6
ya indriyakāmo vīryakāmaḥ syāt tametayā sarvapṛṣṭhayā yājayedityevamuktvā vyatyāsamanvāha indrāya rāthantarāyānubrūhīti rathantharasya ṛcamanūcya bṛhata ṛcā yajet indrāya bārhatāyānubrūhīti
bṛhata ṛcamanūcya rathantarasya ṛcā yajet, indrāya vairājayānubrūhīti vairājasyarcamanūcya vairūpasyarcā yajet indrāya śākkarāyānubrūhīti śakkarīmanūcya raivatyā yajet, indrāya raivatāyānu|| abhi tvā śūra nonumo'dugdhā iva dhenavaḥ īśānasya jagataḥ svardṛśaṃ īśānamosityanūcya indra tasthupastvāmiddhi havāmahe iti yajet| tvamiddhi
havāmahe sātāvājasya kāravaḥ tvāṃ vṛteṣvindra satpatiṃ narastvāṃ kāṣṭhāmityanūcya svarvato'bhitvā śūra nonumomiti yajet| evametadyathāsamājñātasyākṣarakramādyavirodhenākṣarakramāṇāmabhyūhanam || 4-4-7
29.7
dve yājye syātāṃ tadarthatvāt || 4-4-8 || (pū)
liṅgācca || 4-4-9
29.8
ubhe sapraṇave syātāṃ prakṛtyupabandhāt || 4-4-10 || (si)
29.9
gṛhamedhīye devatāvāhanaṃ na vidyate sāmidhenyānantaryāt
tatpunaḥ pratiṣidhyate || 4-4-11 || (pū)
vidyate vā'nantaryāt akāra[ṇa]mānantayaṃ yathā
vāstoṣpatīye || 4-4-12 || (si)
29.4-2
vājināmāvāhanaṃ vidyate yathānyāsāṃ
devatānām || 4-4-13 || (pū)
haviraniyatattvāddhā na vidyate yathā triṣṇorurukramasya
29.10
- 4 - 14 || (si)
etādṛgiti manyāmahe puraḥpravṛddhānāṃ paratantravyapetānāṃ pratiṣedhaḥ
talliṅgatvācchandasya || 4-4-15
29.11
ekadevatānāṃ nānādevatavyapetānāṃ tantramāvāhanaṃ
vibhavāt || 4-4-16
kālapṛthaktvādbhyāvarteta || 4-4-17 || (si)
29.11.p1
paśāvuttame prayāje sugādāpano na vidyate
saṃpreṣitatvāt || 4-4-18
vidyate vā'nyakālatvādyathā yājyāsampraiṣo yathā yājyāsampraiṣaḥ || 4-4-19
vāśabdātpakṣo viparivartate | vartate paśāvuttamaprayāje srugādāpanam | tasyānyatvamadhyavasīyate | tatkālapraiṣajanitasaṃskāraḥ karmakālatvādvighate | tasmāt medāttadaṅgatvāt praiṣo'pyāvartate | yathā ājasvatīyayoḥ yājyāpraiṣo bhidyate—agniṃ ājasvantaṃ yajeti
idaṃ cottamasūtre maṅgalabhidhāyipadaṃ prayuktamācāryeṇa | śāstrasyādimadhyāvasāneṣu maṅgalārthapadanyāsasya adhyetṛṣu śreyonimittatvāt | tatrādau athaśabdadharmaśabdau maṅgalārthau | madhye'pi śataśo maṅgalavādīni padāni vidyanta iti | vidyata
iti padaṃ maṅgalārtha(tvāt) athavā vidyamānasya pramāṇopapannasya parigrahārtham | yajatisambandhaṃ cottamaṃ padaṃ kathaṃ nāmādhyetāro bahuyāgasaṃbandhino bhaveyuriti | paśusambandha
cādhikaraṇamante nyastaṃ adhyetāraḥ paśumanto bhaveyuḥ iti | saṃpraiṣaścāntyapadaṃ sakalaśāstrārthavyavasāyānuṣṭhānāvibhūte pratiṣṭhite śrayasi rameranniti