<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.16.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [Nyāyamañjarī](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari) › [Nyayamanjarigranthibhanga](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga) › 1.16.2

# A Cluster of Nyāya Flowers 1.16.2

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 1.16.2

- **Language:** Sanskrit

### [1.16.2](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.16.2)

yogasamādhijeti | yogo dvividhaḥ - samprajñāto'samprajñātaśca | yoga eva krameṇa samādhyavasthāmasamprajñātatvalakṣaṇāṃ samprāpto yogasamādhiḥ | kevalayogagrahaṇe kriyamāṇe samprajñāte'pi sa pratyayaḥ syāditi samādhigrahaṇam | samādhiśabde tu yogaśabdaṃ vinokte yamaniyamādiyogāṅgāṣṭakamadhyavartini yogāṅge samādhau prasaṅgo na nivarteta ityubhayagrahaṇenābhīṣṭārthapratipādanān nāsti paunaruktyam | yogasamādhiśabdayorhi paryāyatayā paunaruktyamāśaṅkate, tadeva nāsti | yadā ātmāderyathābhūtena svarūpeṇa samyak prakarṣeṇa jñānam, tadā samprajñāto yogaḥ sabījaḥ samādhirbhaṇyate | yadā tu viparyayo'bhyāsakrameṇa svarūpeṇāpyātmanaḥ samprajñātābhāvaḥ, tadā'samprajñāto yogo nirbījaḥ samādhiḥ | yogāṅgasya punaḥ samādherlakṣaṇam "tadevārthamātranirbhāsaṃ svarūpaśūnyamiva samādhiḥ" iti | tacchabdenātra sūtre 'tatra pratyayaikatānatā dhyānam" iti prāksūtranirdiṣṭaṃ dhyānaṃ parāmṛṣṭam | sarvo hi śāstrārtha iti | sarvaḥ kāmyanityādiḥ śāstrārthaḥ puruṣārthe svargapratyavāyaparihārādau paryavasyati | na svarūpaniṣṭhaḥ, yathā prābhākarā nityān kartavyatvādeva kartavyānāhuḥ, na puruṣārthahetutvena, kāmyairaviśeṣaprasaṅgaḥ syāditi vadantaḥ |

- [Previous: 1.16.1](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.16.1)
- [Next: 1.16.3](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.16.3)
- [Up: 1.16](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.16)

## Linked texts (1)

- [Nyāyamañjarī](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.1.4.4) — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.16.2](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.16.2) · Pramāṇa
