<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.5.13 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [Nyāyamañjarī](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari) › [Nyayamanjarigranthibhanga](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga) › 1.5.13

# A Cluster of Nyāya Flowers 1.5.13

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 1.5.13

- **Language:** Sanskrit

### [1.5.13](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.5.13)

anupalabdherabhāvātmakatvāditi | yathā ghaṭābhāvo'bhāvatvādanupalabdhyā paricchidyate tathā anupalabdhirapyabhāvatvādevānupalabdhyantareṇa paricchedyeti | upalabdhilakṣaṇaprāptasyeti | upalabdhelakṣaṇaṃ janikā sāmagrī, tāṃ prāpto janakatvena tadantaḥpraviṣṭa upalabdhilakṣaṇaprāpto dṛśya ityarthaḥ | tatkālīnamahaśyatve'pi ekajñānasaṃsargiṇo bhūtalāderdṛśyatvād yogyatayā ca dṛśyatvasamāropaḥ | yadi dṛśyasyānupalabdhyā abhāvaniścayaḥ, nādṛśyasya, tadā nabhaḥkusumāderahaśyatvādanpulabdhyā bhāvaniścayo na syādityāśaṅkayāha ekāntānupalabdheṣviti | teṣvapi dṛśyatvayogyatāyā yogād yujyamānatvāditarakusumavadityarthaḥ | piśācādestu dṛśyatvayogyatānāvadhāraṇāditi | tadanavadhāraṇantu svabhāvaviprakṛṣṭatvena piśācādīnām | trividhā cādṛśyatā bhavati svabhāvaviprakarṣeṇa yathā piśācādīnām, deśaviprakarṣeṇa yathā mervādīnām, kālaviprakarṣeṇa yathā rāmādīnām | ato nāstitvaniścayastatra kartumaśakyaḥ, sandeha eva tatretyarthaḥ | yadi rbhāi adṛśyasyānupalabdhyā bhāvaniścayo na siddhyati, tadā ‘apiśāco'yaṃ caitraḥ' ityasyāmapi pratītāvabhāvaniścayo na syāt, adṛśyatvāt piśācasya, tataśca piśācāpiśācarūpatayā caitraṃ prati sandeha eva syādityāśaṅkayāha tatrāpi tvapiśāco'yamiti |

- [Previous: 1.5.12](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.5.12)
- [Next: 1.6](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.6)
- [Up: 1.5](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.5)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.5.13](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.1.5.13) · Pramāṇa
