<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.4.7.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [Nyāyamañjarī](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari) › [Nyayamanjarigranthibhanga](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga) › 4.7.4

# A Cluster of Nyāya Flowers 4.7.4

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 4.7.4

- **Language:** Sanskrit

### [4.7.4](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.4.7.4)

viparyayaḥ antyeṣṭyām tatra hi pātracayaṃ vidhāyāha ‘sa eṣa yajñāyudhī yajamāno'ñjasā svargaṃ lokaṃ yāti’ iti, svargaphalaviparītasya bhasmībhāvasyopalambhāt | yajamānaśarīrāvayaveṣu yajñapātrāṇāṃ viśiṣṭena rūpeṇa viracanaṃ pātracayaḥ | arthavādānām virudvārthābhidhāyinām | ‘dhūma evānnerdivā dadṛśe nārciḥ, arcirevāgnernaktaṃ dadṛśe na dhūmaḥ’ ityādīnām | mantrāṇām ca kīdṛśo'nvayo vidhāyaktvenābhidhāyakatvena vā | nāmadheyādipadānām udvidādīnāṃ kiṃ guṇārthatvena samanvaya uta karmanāmadheyatayeti | jīvikopāyabuddhaye’ti | yathoktam agnihotraṃ trayo vedāstridaṇḍaṃ bhasma muṇḍanam | buddhipauruṣahīnānāṃ jīviketi bṛhaspatiḥ || iti || vikalpayonayaḥ śabdā iti | 'amumarthaṃ pratipādayāmi' ityevamātmakavikalpopārūḍhārthapratipādanāya śabdaprayogāt śabdācca 'ayamartho'vagataḥ' ityevaṃrūpavikalpodayāt | niṣedhavākyaikavākyataiva na syāditi | ananubhūtārthaṃ na prayoktavyaṃ yathā kimiti śabdaparatve bhavatyekavākyatā, arthaparatve tu yathā kimityapekṣāyāmaṅgulyagrahastiyūthaśatayorādhārādheyasambandharūpo'rtho na saṅgacchate | taduktamiti | prābhākaraṃ vaco jñāpakatvenāha 'pramāṇāntaradarśanam' iti | vaktā yaddarśanena parasmai arthaṃ pratipādayati tadasya pramāṇāntaradarśanaśabdena vivakṣitam, tacca .

- [Previous: 4.7.3](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.4.7.3)
- [Next: 4.15.1](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.4.15.1)
- [Up: 4.7](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.4.7)

## Linked texts (1)

- [Nyāyamañjarī](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.3.91) — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.4.7.4](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.4.7.4) · Pramāṇa
