<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.70.p4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [Nyāyamañjarī](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari) › [Nyayamanjarigranthibhanga](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga) › 70.p4

# A Cluster of Nyāya Flowers 70.p4

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 70.p4

- **Language:** Sanskrit

### [70.p4](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.70.p4)

atra traikālyasamādisakalaviśeṣasaṅgrahāya sādharmyavaidharmyādinirapekṣameva 'pratyavasthānaṃ' padaṃ jātisāmānyalakṣaṇapratipādakamāhuḥ | pratīpamavasthānaṃ pratyavasthānam, tāvanmātrameva ca yatkiñciduttaraṃ paraprayukte hetau jāyamānatvājjātirityabhidhīyate | tadanupapannam, pratyavasthānamātrasya sādharmyādinirapekṣasya jātitve hetvābhāsodbhāvanamapi jātitāmaśnuvīta | atha tasya samyaguttaratvādiha ca nirviśeṣaṇapratyavasthānamātropapādanāt phalguprāyamasaduttaraṃ jātitvena vivakṣitamityucyate | tathāpi chalasya jātitvaprasaktiraparihāryaiva, tadvyudāsāya tu tadanyatve satītyādikaṃ yadi kiñcidadhyāhriyate tadamuṣya śrūyamāṇasya sādharmyeṇa vaidharmyeṇa vā pratyavasthānamastīti naiṣa doṣaḥ | sādharmyavaidharmyābhyāmityasamāsakaraṇena dikpradarśanasya sūcanāt | sādharmyeṇa vaidharmyeṇa vā kathameṣa heturheturbhavatīti vā, kimanena kriyata iti vā, yadevaṃprakārapratyavasthānaṃ hetupratibimbavartmanā kriyate sā bhaviṣyati jātirityucyamāne sakalaviśeṣasaṅgrahaḥ, traikālyasamādiṣvapiyādṛśasya tādṛśasya sādharmyavaidharmyaprakārasya yojayituṃ śakyatvāt | na hyudāharaṇasādharmyaṃ sādhyasādhanamiha atha jātilakṣaṇe traikālyasamādiṣvapi yādṛśasya tādṛśasya sādharmyavaidharmyaprakārasya yojayituṃ śakyatvāditi | ahetuḥ kālatraye'pyasādhakaḥ, evamasya kālatraye'pyasādhakatvādahetusādharmyamiti bhāṣyakṛtā prathamaṃ sādhanābhāsa eva jātyuttarodāharaṇaṃ darśitamiti | "tena hi kriyāvān ātmā dravyasya kriyāhetuguṇayogāt | dravyaṃ loṣṭa kriyāhetuguṇayuktaḥ kriyāvān, tathā cātmā |" itijātyudāharaṇarūpaṃ sthāpanāvādyudāharaṇamuktam |

- [Previous: 70.p3](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.70.p3)
- [Next: 70.p5](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.70.p5)
- [Up: 70](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.70)

## Linked texts (1)

- [Nyāyamañjarī](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.2.8.4-6) — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.70.p4](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari!granthibhanga.70.p4) · Pramāṇa
