<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.3.7 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [A Cluster of Nyāya Flowers](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari) › 1.3.7

# A Cluster of Nyāya Flowers 1.3.7

Nyāyamañjarī 1.3.7

- **Language:** Sanskrit

### [1.3.7](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.3.7)

evaṃparyāyaṃ—uktārthakam . lakṣaṇaniścayārthaṃ—uktārthasya paricāyakamiti yāvat . vakṣyate iti . aṣṭamāhnike tatsūtravivaraṇavelāyāṃ bhūtagrahaṇaṃ spaṣṭārthamiti sahetukamuktam . evaṃ—evaṃ satyeva . anyathā sūtrayojanāyāṃ pakṣāntaram anye tu bruvate—yuktamupadeśapadameva śabdalakṣaṇam . yuktaṃ ca tanniścayārthamāptagrahaṇam . pūrvasūtropāttaviśeṣaṇapadānuvṛttistu nopayujyate, sāmānyalakṣaṇānantaraṃ viśeṣalakṣaṇaprakramāt . sāmānyalakṣaṇena ca smṛtyādijanakasakalapramāṇābhāsavyudāse kṛte sajātīyapratyakṣādivyadaccheda eva kevalamidānīṃ vaktavyaḥ . tatra ca paryāyatayā paryāptamupadeśapadameva buddhyādipadavaditi kiṃ viśeṣaṇānuvṛttikleśena ? iti .. āptapadamapi lakṣaṇaghaṭakamiti pakṣaḥ apara āha—anavalambitasāmānyalakṣaṇānusaraṇadainyamanadhyāhṛtaprāktanaviśeṣaṇapadamāptopadeśaśśabdalakṣaṇam . na cākārakeṇa śabdāntarakāriṇā vā smṛtijanakena vā saṃśayādhāyinā vā śabdena kiñcidupadiśyata iti nirvacanasavyapekṣāt upadeśagrahaṇādeva tannivṛttiḥ siddhā . mithyopadeśe tu rathyāpuruṣādivacasi viparītapratītikāriṇi prasaṅgo na nivartata iti tatpratikṣepārthamāptagrahaṇam . aitihye yathārthapratītihetāvāptānumānānna pramāṇāntaratvamiti . tasmādyathāśrutameva sūtraṃ śabdalakṣaṇārthaṃ yuktam .. aitihyasya ajñātapravaktṛkatvena āptopadeśarūpatvābhāvāt atiriktapramāṇatā'pattiḥ . sūtre tu catvāryeva pramāṇāni nirdiṣṭāni . tena gamyate āptapadaṃ na lakṣaṇaghaṭakamabhimataṃ sūtrakarturiti bhāvaḥ ..

- [Previous: 1.3.6](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.3.6)
- [Next: 1.3.8](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.3.8)
- [Up: 1.3](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.3)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.3.7](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayamanjari.1.3.7) · Pramāṇa
