<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vacaspati-misra.12.2.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [Nyāyasūtra](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra) › [Nyayasutroddhara](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vacaspati-misra) › 12.2.2

# Nyayasutra 12.2.2

Nyāyasūtroddhāra 12.2.2

- **Language:** Sanskrit

### [12.2.2](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vacaspati-misra.12.2.2)

pariśiṣṭe tu sādharmyavaidharmyābhyāmityāvarttanīyam | taditi sādhyaparāmarśaḥ | upapatteriti tādarthye ṣaṣṭhī | sāmānyalakṣaṇaireva saduttaraprakaraṇasamavyavaccheda ityuktam | tathā ca sādharmyavaidharmyābhyāmupasaṃhāre sādharmyavaidharmyābhyāṃ sādhyarūpadharmaviparyayārthaṃ sādharmyavaidharmya samau pratiṣedhāviti tanmate sūtrārthaḥ | yathāsaṅkhyamanvaya iti yaduktaṃ pariśiṣṭe tadāvarttitena sādharmyavaidhamryābhyāmityanena sādharmyavaidharmyasamācityasyaiva na tu sūtrasthenāpi| tena yena pratyavasthānaṃ tatsamā bhavati| na tu sādharmyeṇaivopasaṃhāre sādharmyeṇa pratyavasthānam sādharmyasamā vaidhamryeṇopasaṃhāre vaidhamryeṇaiva pratyavasthānaṃ vaidharmyasamā bhavatīti yathāsaṅkhyārthaḥ| tena sādharmyeṇopasaṃhāre vaidhamryeṇopasaṃhāre'pi ca sādharmyeṇa pratyavasthānāt sādharmya \[samā\] bhavati | tayoreva vaidharmyeṇa pratyavasthānād vaidharmyasamā| tatra sādharmyeṇopasaṃhāre tāvat yathā śabdo'nityaḥ utpādyatvāt ghaṭavadityatra naitadevaṃ yadyanityaghaṭasādharmyādanityaḥ śabdastadā nityenāpyākāśena sādharmyādamūrtatvānnityaḥ syād, viśeṣo vā vaktavyaḥ| asminneva prayoge yannānityaṃ tannotpādyaṃ yathākāśamityupasaṃhṛte naitadevaṃ yadi nityākāśavaidharmyādanityaḥ śabdastadā amūrtatvānnityākāśasādharmyānnityaḥ syāditi | vaidharmyeṇa pratyavasthānāt vaidharmyasamā | yathā śabdo'nitya utpādyatvāt ghaṭavadityatra yannānityaṃ tannotpādyam, yathākāśamityatra ca yadyanityaghaṭasādharmyānnityākāśavaidharmyāccānityastadā'nityaghaṭavaidharmyād - bhūrtatvānnityaḥ syāditi |

- [Previous: 12.2.1](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vacaspati-misra.12.2.1)
- [Next: 12.2.3](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vacaspati-misra.12.2.3)
- [Up: 12.2](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vacaspati-misra.12.2)

## Linked texts (1)

- [Nyāyasūtra](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra.4.2.51.p3) — Akṣapāda Gautama, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vacaspati-misra.12.2.2](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vacaspati-misra.12.2.2) · Pramāṇa
