<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vardhamana.1.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [Nyāyasūtra](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra) › [Anvikshanayatattvabodha](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vardhamana) › 1.1

# Nyayasutra 1.1

Anvīkṣānayatattvabodha 1.1

- **Language:** Sanskrit

### [1.1](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vardhamana.1.1)

lāghavāya dvandvaḥ samāsaḥ| sa ca sarvapadārthapradhāna iti dūṣakatāyāṃ parasparānapekṣatvaṃ sūcitam | lakṣaṇasūtropasthāpitalakṣyānusāreṇa vigrahaḥ | samaśabdaḥ pratyekamabhisambadhyate | samaśabdārthaśca vādinostulyatā | jātyuttarasya sthāpanādūṣakatvavat svasyāpi dūṣakatvāditi jātīnāṃ sādhāraṇaṃ dūṣa\[ka\]tvabījaṃ svavyāghātakatvaṃ sūcitam |  
yadvā sthāpanāyāḥ samīkaraṇābhiprāyasya jātiprayogakāraṇatvāt sāmyāpādananiyatabuddhipūrvaprayogatvaṃ jātīnāṃ vyañjitam | anyathā saduttarāparisphūrtāvahamevāpakṛṣṭaḥ syāmityabhipretya tatprayogāt | etenoktisambhavo'pi darśitaḥ | asādhāraṇaṃ tu duṣṭatābījaṃ pratyuttarasūtreṣu sūtrakāra eva vakṣyati |  
na cānvarthasaṃjñāniruktereva tattadviśeṣalakṣaṇasiddhau tadarthakasūtravaiyarthyam, sādhamryarūpaṃ svavyāghātakamuttaraṃ sādhamryasama ityādeḥ sarvatra sulabhatvāditi vācyam | sādhamryādīnāṃ sādhāraṇyena tattadviśeṣopasthityarthaṃ sthānakaraṇādipratisandhānārthañca pṛthagviśeṣalakṣaṇārambhāt | kā\[ka\]raṇādijñāne satyūhāpohābhyāsapāṭavārtiśayena paraprayuktajātipratiṣedhe saduttarāparisphūtauṃ svayaṃ parigrahe ca saukaryāt | tanna sarvatra pratyavasthānaprakārekhu sādhamryavaidhamryopasthite ............| tadviśeṣajñāne ca tatsāmānyajñānasyopajīvyatvāt |  
5|  
tatrāpi tadvyatirekagarbhatvāddhaidhamryasya paścādbhāve tayolakṣaṇāya sūtram |  
31  
40\] iti sūtraṃ vyācakṣāṇena svayamevāsata\[t\]sādhanopakramakathāyāṃ ṣaṭpakṣīpradarśanāditi |

- [Previous: 1.p1](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vardhamana.1.p1)
- [Next: 1.2.1](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vardhamana.1.2.1)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vardhamana.1)

## Linked texts (1)

- [Nyāyasūtra](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra.1.2.8.p1) — Akṣapāda Gautama, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vardhamana.1.1](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vardhamana.1.1) · Pramāṇa
