<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p32 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [Nyāyasūtra](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra) › [Nyāyabhāṣya](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana) › [Nyayabhashya (complete text)](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete) › 11.p32

# Commentary on the Nyāyasūtra 11.p32

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.p32

- **Language:** Sanskrit

### [11.p32](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p32)

nanu pramāṇādipadārthatattvajñānasya yadi niḥśreyasahetutā śāstrapravṛtteḥ pūrvameva pramāṇasiddhā niṣprayojanaṃ śāstre prayojanābhidhānam, mānāntarasiddhe upadeśānapekṣaṇāt| atheta eva tanniścayo dusttaramitaretarāśrayatvam| pravṛtto hi prayojanaṃ niścinuyāt| niścitaprayojanaśca pravarteta| na ca pravṛtteḥ prāgeva munivacanānniścinoti, prathamasūtra eva prayojanāniścayena pravṛttyanupapatteḥ| tatrāpi ca pravṛttyarthaṃ prayojanāntarābhidhāne'navasthā| tadaniśvaye'pyādyā pravṛttiścet, uttarottarapravṛttāvapi tathātvaprasaṅgaḥ| tasmāt prayojanādyabhidhānamanarthakamiti kecit| tadanupapannam| tridhā hi puṃsāṃ cittavṛttayaḥ, anubhava icchā prayatnaśceti| tatrānubhavo necchāmanuvidhatte, aniṣṭasyāpyupalabdheḥ| icchā tu puruṣārthe svarasotthitā, tatsādhane ca tathātvānumānotthāpyā| prayatnastu sādhanaviṣaya eva| tatra sādhanagocarāvicchaprayatnau| ādyā pravṛttirityucyate, na tvanubhavaḥ| phalagocarā vā icchā pravṛttiḥ, cena tayorapi prayojananiścayāpekṣā syāt| na

- [Previous: 11.p31](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p31)
- [Next: 11.p33](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p33)
- [Up: 11](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p32](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p32) · Pramāṇa
