<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p75 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [Nyāyasūtra](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra) › [Nyāyabhāṣya](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana) › [Nyayabhashya (complete text)](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete) › 11.p75

# Commentary on the Nyāyasūtra 11.p75

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.p75

- **Language:** Sanskrit

### [11.p75](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p75)

darśitam| tadubhayamapyanupapannam, vāgbuddhiśarīrāmbhaṃ parityajya jīvitumaśaktayatvāt| mṛte'pi śadīrādyantarajralepasya dupaneyatvāt, upabhāgaścāśakyaḥ, aniyatavipākasamayatvāt, anantatvādanantaphalatvācca| bhogāvasthāyāmapyanantakarmāntarotpādanatāyā avarāmāt| atha kathi\*cadupabhogānutpādābhyāmutpannānutpannayoḥ śakyaḥ prakṣayaḥ, tarhi śāstravaiyarthyaprasaṅgaḥ, tata eva tatsiddherityāśaḍkya vārttikasyopaskurūte--saṃśayādīti| saṃśayādītyādipadena caturdaśāpi nyāyaparikaratvena saṃgṛhītāḥ| paramanyāyetyanene mūlamūlībhāvavyavasthitāni catvāryapi pramāṇāni| nyāyo mārga iva nyāyamārgaḥ, niḥreyasabhūmeḥ prāptihetutvāt| dvādaśavidhetyātmādi prameyam| tadanena śāstrasyāvasaropayogau darśitau| tattvaparibhāvanetyanenābhyāsasya| tadevaṃ pūrvoktena nyāyena mokṣamāṇasya śāstre pravṛttiḥ| tataḥ parikaraparijñānam| tato nyāyamārgapariśodhanam| tatastena dvādaśavidhaprameyāsādanam, tato'bhyāsaḥ, tataḥ prasaṃkhyānam| tataḥ samūladoṣānuṣaṅganirmokṣaḥ| tato'pravṛttiḥ| tata āgāminordharmādharmayorasaṃcayaḥ| ityevamanāgataḥ pravāho nivāritaḥ||

- [Previous: 11.p74](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p74)
- [Next: 11.p76](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p76)
- [Up: 11](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p75](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*complete.11.p75) · Pramāṇa
