Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 41

Text of the Tokyo Indology Student Team 41

Language
Sanskrit

41.2

% sādhanabhūtasya ...] p.318
ata ūrdhvaṃ tarko lakṣaṇīya ity athedam ucyate ---

41.3

avijñātatattve 'rthe kāraṇopapattitas tattvajñānārtham ūhas tarkaḥ ||

41.4

avijñāyamānatattve 'rthe jijñāsā tāvaj jāyate jānīyemam artham iti/ atha jijñāsitasya vastuno vyāhatau dharmau vibhāgena vimṛśati ---

41.5

% jijñāsitasya vastuno ...] p.321
kiṃsvid ittham āhosvin nettham iti/ vimṛśyamānayor dharmayor ekaṃ kāraṇopapattyānujānāti, sambhavaty asmin kāraṇaṃ pramāṇaṃ hetur iti kāraṇopapattyā syād evam etan netarad iti/
tatra nidarśanam --- yo 'yaṃ jñātā jñātavyam arthaṃ jānīte taṃ tattvato jānīyeti jijñāsā/ sa kim utpattidharmako 'thānutpattidharmaka iti vimarśaḥ/ vimṛśyamāne 'vijñātatatte 'rthe yasya dharmasyābhyanujñākāraṇam upapadyate tam anujānāti/ yady ayam anutpattidharmakaḥ, tataḥ svakṛtasya karmaṇaḥ phalam anubhavati jñātā, duḥkhajanmapravṛttidoṣamithyājñānānām uttaram uttaraṃ pūrvasya pūrvasya kāraṇam, uttarottarāpāye tadanantarāpāyād apavarga iti syātāṃ saṃsārāpavargau/

41.6

% -pavargau/] p.322
utpattidharmake jñātari punar na syātām/ utpannaḥ khalu jñātā dehendriyabuddhivedanābhiḥ sambadhyata iti nāsyedaṃ svakṛtasya karmaṇaḥ phalam utpannaś ca bhūtvā na bhavatīti tasyāvidyamānasya niruddhasya vā svakṛtakarmaṇaḥ phalopabhogo nāsti/ tad evam ekasyānekaśarīrayogaḥ śarīraviyogaś cātyantaṃ na syād iti yatra kāraṇam anupapadyamānaṃ paśyati tan nānujānāti/ so 'yam evaṃlakṣaṇa ūhas tarka ity ucyate/
kathaṃ punar ayaṃ tattvajñānārtho na tattvajñānam eveti? anavadhāraṇāt/ anujānāty ayam ekataraṃ dharmaṃ kāraṇopapattyā, na tv avadhārayati na vyavasyati na niścinoti evam evedam iti/ kathaṃ tattvajñānārtha iti? tattvajñānaviṣayābhyanujñālakṣaṇānugrahabhāvitāt prasannād anatarapramāṇasāmarthyāt tattvajñānam utpadyata ity evaṃ tattvajñānārtha iti/
so 'yaṃ tarkaḥ pramāṇāni pratisandadhānaḥ pramāṇābhyanujñānāt pramāṇasahito vāde 'padiṣṭa ity avijñātatattvam anujānāti/

41.7

% vāde 'padiṣṭa ...] p.323
yathā so 'rho bhavati tasya tathābhāvaḥ tattvam, aviparyayo yāthātathyam//40//

Linked texts (4)