Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 43

Text of the Tokyo Indology Student Team 43

Language
Sanskrit

43.2

iti vātsyāyanīye nyāyabhāṣye prathamādhyāyasya prathamāhnikam/

43.3

dvitīyāhnikam

43.4

tisraḥ kathā bhavanti --- vādo jalpo vitaṇḍā ceti/ tāsām ---

43.5

pramāṇatarkasādhanopālambhaḥ siddhāntāviruddhaḥ pañcāvayavopapannaḥ pakṣapratipakṣaparigraho vādaḥ ||

43.6

ekādhikaraṇasthau viruddhau dharmau pakṣapratipakṣau pratyanīkabhāvāt, asty ātmā nāsty ātmeti/

43.7

% -tmeti] p.336
nānādhikaraṇasthau viruddhau na pakṣapratipakṣau, yathā --- nitya ātmā anityā buddhir iti/ parigraho 'bhyupagamavyavasthā/ so 'yam pakṣapratipakṣaparigraho vādaḥ/ tasya viśeṣanaṃ pramāṇatarkasādhanopālambhaḥ, pramāṇais tarkeṇa ca sādhanam upālambhaś cāsmin kriyata iti/ sādhanaṃ sthāpanā/ upālambhaḥ pratiṣedhaḥ/ tau sādhanopālambhāv ubhayor api pakṣayor vyatiṣaktāv anubaddhau ca yāvad eko nivṛtta ekataro vyavasthita iti nivṛttasyopālambho vyavasthitasya sādhanam iti/

43.8

% ubhayor api ... sādhanam iti/] p.339
jalpe nigrahasthānaviniyogād vāde tatpratiṣedhaḥ/ pratiṣedhe kasyacid abhyanujñānārthaṃ siddhāntāviruddha iti vacanam/

43.9

% siddhāntāviruddha iti vacanam/] p.340
``siddhāntam abhyupetya tadvirodhī viruddha'' iti hetvābhāsasya nigrahasthānasyābhyanujñā vāde/ pañcāvayavopapanna iti

43.10

``hīnam anyatamenāpy avayavena nyūnam'' ``hetūdāharaṇādhikam adhikam'' iti caitayor abhyanujñānārtham iti/ avayaveṣu pramānatarkāntarbhāve pṛthak pramāṇatarkagrahaṇaṃ sādhanopālambhavyatiṣaṅgajñāpanārtham/ anyathobhāv api pakṣau sthāpanāpravṛttau vāda iti syāt/

43.11

% pravṛttau vāda iti syāt/] p.342
antareṇāpi cāvayavasambandhaṃ pramāṇāny arthaṃ sādhayantīti dṛṣṭam, tenāpi kalpena sādhanopālambhau vāde bhavata iti jñāpayati/ ``chalajātinigrahasthānasādhanopālambho jalpa'' iti vacanād vinigraho jalpa iti mā vijñāyi, chalajātinigrahasthānasādhanopālambha eva jalpaḥ pramāṇatarkasādhanopālambho vād eveti mā vijñāyīty evamarthaṃ pṛthak pramānatarkagrahaṇam iti// 1 //

Linked texts (5)