Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 49

Text of the Tokyo Indology Student Team 49

Language
Sanskrit

49.3

yasmāt prakaraṇacintā sa nirṇayārtham apadiṣṭaḥ prakaraṇasamaḥ ||

49.4

vimarśādhiṣṭhānau pakṣapratipakṣāv ubhāv anavasitau prakaraṇam, tasya cintā vimarśāt prabhṛti prāṅ nirṇayād yat samīkṣaṇam,

49.5

% prāṅ nirṇayād yat samīkṣaṇam,] p.381
sā jijñāsā yatkṛtā sa nirṇayārthaṃ prayukta ubhayapakṣasāmyāt prakaraṇam anativartamānaḥ prakaraṇasamo nirṇayāya na prakalpate/
prajñāpanaṃ tv anityaḥ śabdo nityadharmānupalabdher iti, anupalabhyamānan ity adharmakaṃ nityaṃ dṛṣṭam sthālyādi/ nityaḥ śabdo vānityadharmānupalabdheḥ anupalabhyamānānityadharmakaṃ nityaṃ dṛṣṭam ākāśādi/
yatra samāno dharmaḥ saṃśayakāraṇaṃ hetutvenopādīyate sa saṃśayasamaḥ savyabhicāra eva/

49.6

yā tu vimarśasya viśeṣāpekṣitā ubhayapakṣaviśeṣānupalabdhiś ca sā prakaraṇaṃ pravartayati/ yathā śabde nityadharmo nopalabhyata evam anityadharmo 'pi/ seyam ubhayapakṣaviśeṣānupalabdhiḥ prakaraṇacintāṃ pravartayati/

49.7

% prakaraṇacintāṃ pravartayati/] p.383
katham? viparyaye hi prakaraṇanivṛtteḥ --- yadi nityadharmaḥ śabde gṛhyeta na syāt prakaraṇam, yadi na syāt prakaraṇam, yadi vānityadharmo gṛhyeta evam api nivarteta prakaraṇam/ so 'yaṃ hetur ubhau pakṣau pravartayann anyatarasya nirṇayāya na prakalpate// 7 //