Pramāṇa · Search · About · API

Nyayasutra 3.1: Adhyāya 3, Āhnika 1

Nyāyasūtra 3.1

Language
Sanskrit

Contents

Adhyāya 3, Āhnika 1

3.1.1

darśanasparśanābhyām ekārthagrahaṇāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.2

na, viṣayavyavasthānāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.3

tadvyavasthānāt eva ātmasadbhāvāt apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[śarīravyatiriktātmaparīkṣāprakaraṇam]

3.1.4

śarīradāhe pātakābhāvāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.5

tadabhāvaḥ sātmakapradāhe api, tannityatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.6

na, kāryāśrayakartṛvadhāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.6.p1

[prāsaṅgikaṃ cakṣuradvaitaparīkṣāprakaraṇam(7-14)]

3.1.7

savyadṛṣṭasya itareṇa pratyabhijñānāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.8

na ekasmin nāsāsthivyavahite dvitvābhimānāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.9

ekavināśe dvitīyāvināśāt na ekatvam
{siddhānta-sūtra}

3.1.10

avayavanāśe api avayavyupalabdheḥ ahetuḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.11

dṛṣṭāntavirodhāt apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.12

indriyāntaravikārāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.13

na, smṛteḥ smarttavyaviṣayatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.14

tadātmaguṇasadbhāvāt apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.14.p1

[ātmamanobhedaparīkṣāprakaraṇam(15-17)]

3.1.15

na, ātmapratipattihetūnāṃ manasi sambhavāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.16

jñātuḥ jñānasādhanopapatteḥ saṃjñābhedamātram
{siddhānta-sūtra}

3.1.17

niyamaḥ ca niranumānaḥ
{siddhānta-sūtra}
[ātmanityatvaparīkṣāprakaraṇam(18-26)]

3.1.18

pūrvābhyastasmṛtyanubandhāt jātasya harṣabhayaśokasampratipatteḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.19

padmādiṣu prabodhasammīlanavikāravat tadvikāraḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.20

na, uṣṇaśītavarṣākālanimittatvāt pañcātmakavikārāṇām
{siddhānta-sūtra}

3.1.21

pretyāhārābhyāsakṛtāt stanyābhilāṣāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.22

ayasaḥ ayaskāntābhigamanavat tadupasarpaṇam
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.23

na, anyatra pravṛttyabhāvāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.24

vītarāgajanmādarśanāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.25

saguṇadravyotpattivat tadutpattiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.26

na, saṅkalpanimittatvāt rāgādīnām
{siddhānta-sūtra}

3.1.26.p1

[śarīraparīkṣāprakaraṇam(27-31)]

3.1.27

pārthivaṃ guṇāntaropalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.28

pārthivāpyataijasaṃ tadguṇopalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.29

niḥśvāsocchvāsopalabdheḥ cāturbhauntikam
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.30

gandhakledapākavyūhāvakāśadānebhyaḥ pāñcabhautikam
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.31

śrutiprāmāṇyāt ca
{siddhānta-sūtra}

3.1.31.p1

[indriyaparīkṣāprakaraṇam(32-51)]

3.1.32

kṛṣṇasāre sati upalambhāt vyatiricya ca upalambhāt saṃśayaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.33

mahadaṇugrahaṇāt
{sāṅkhyamatakhaṇḍanam}

3.1.34

raśmyarthasannikarṣaviśeṣāt tadgrahaṇam
{siddhānta-sūtra}

3.1.35

tadanupalabdheḥ ahetuḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.36

na anumīyamānasya pratyakṣataḥ anupalabdhiḥ abhāvahetuḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.37

dravyaguṇadharmabhedāt ca upalabdhiniyamaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.38

anekadravyasamavāyāt rūpaviśeṣāt ca rūpopalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.39

karmakāritaḥ ca indriyāṇāṃ vyūhaḥ puruṣārthatantraḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.40

madhyandinolkāprakāśānupalabdhivat tadanupalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.41

na, rātrau api anupalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.42

bāhyaprakāśānugrahāt viṣayopalabdheḥ anabhivyaktitaḥ anupalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.43

abhivyaktau ca abhibhavāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.44

naktañcaranayanaraśmidarśanāt ca
{siddhānta-sūtra}

3.1.45

aprāpyagrahaṇaṃ kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.46

kuḍyāntaritānupalabdheḥ apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.47

apratīghātāt sannikarṣopapattiḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.48

ādityaraśmeḥ sphaṭikāntarite api dāhye avighātāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.49

na itaretaradharmaprasaṅgāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.50

ādarśodakayoḥ prasādasvābhāvyāt rūpopalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.51

dṛṣṭānumitānāṃ hi niyogapratiṣedhānupapattiḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.51.p1

[indriyanānātvaparīkṣāprakaraṇam(52-62)]

3.1.52

sthānānyatve nānātvāt avayavinānāsthānatvāt ca saṃśayaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.53

tvak avyatirekāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.54

na yugapat arthānupalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.55

vipratiṣedhāt ca na tvak ekā
{siddhānta-sūtra}

3.1.56

indriyārthapañcatvāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.57

na, tadarthabahutvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.58

gandhatvādyavyatirekāt gandhādīnāmapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.59

viṣayatvāvyatirekāt ekatvam
{siddhānta-sūtra}

3.1.60

na, buddhilakṣaṇādhiṣṭhāna-gatyākṛti-jātipañcatvebhyaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.61

bhūtaguṇaviśeṣopalabdheḥ tādātmyam
{siddhānta-sūtra}

3.1.61.p1

[arthaparīkṣāprakaraṇam(62-74)]

3.1.62

gandha-rasa-rūpa-sparśa-śabdānāṃ sparśaparyantāḥ pṛthivyāḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.63

ap-tejo-vāyūnāṃ pūrvaṃ pūrvam apohya ākāśasya uttaraḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.64

na, sarvaguṇānupalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}

3.1.65

ekaikaśyena uttaraguṇāsadbhāvāt uttarottarāṇāṃ tadanupalabdhiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.66

viṣṭaṃ hi aparaṃ pareṇa
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.67

na, pārthivāpyayoḥ pratyakṣatvāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.68

pūrvapūrvaguṇotkarṣāt tattat pradhānam
{siddhānta-sūtra}

3.1.69

taddhyavasthānaṃ tu bhūyastvāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.70

saguṇānām indriyabhāvāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.71

tena eva tasya agrahaṇāt ca
{siddhānta-sūtra}

3.1.72

na, śabdaguṇopalabdheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.1.73

tadupalabdhiḥ itaretaradravyaguṇavaidharmyāt
{siddhānta-sūtra}

3.1.73.p1

(iti nyāyasūtre tṛtīyādhyāyasya prathamam āhnikam)

3.1.73.p2

(dvitīyam āhnikam)

3.1.73.p3

[buddheranityatvaparīkṣāprakaraṇam(1-9)]

Commentaries (5)

Linked texts (1)