Pramāṇa · Search · About · API

Nyayasutra 4.1

Nyāyasūtra 4.1

Language
Sanskrit

Contents

4.1.1

pravṛttiryathoktā
{siddhānta-sūtra}

4.1.2

tathā doṣāḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.2.p1

[doṣatrairāśyaparīkṣāprakaraṇam(3-8)]

4.1.3

trairāśyaṃ rāgadveṣamohārthāntarbhāvāt
{siddhānta-sūtra}

4.1.4

na, ekapratyanīkabhāvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.5

vyabhicārādahetuḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.6

teṣāṃ mohaḥ pāpīyān, nāmūḍhasyetarotpatteḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.7

nimittanaimittikabhāvādarthāntarabhāvo doṣebhyaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.8

na doṣalakṣaṇāvarodhānmohasya
{siddhānta-sūtra}

4.1.9

nimittanaimittikopapatteśca tulyajātīyānāmapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.9.p1

[pretyabhāvaparīkṣāprakaraṇam(10-13)]

4.1.10

ātmanityatve pretyabhāvasiddhiḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.11

vyaktād vyaktānām, pratyakṣaprāmāṇyāt
{siddhānta-sūtra}

4.1.12

na, ghaṭād ghaṭaniṣpatteḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.13

vyaktād ghaṭaniṣpatterapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.13.p1

[śūnyatopādānanirākaraṇaprakaraṇam(14-18)]

4.1.14

abhāvād bhāvotpattiḥ, nānupamṛdya prādurbhāvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.15

vyāghātādaprayogaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.16

na, atītānāgatayoḥ kārakaśabdaprayogāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.17

na, vinaṣṭebhyo 'niṣpatteḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.18

kramanirdeśādapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.18.p1

[īśvaropādānātāprakaraṇam(19-21)]

4.1.19

īśvaraḥ kāraṇam, puruṣakarmāphalyadarśanāt
{siddhānta-sūtra}

4.1.20

na, puruṣakarmābhāve phlāniṣpatteḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.21

tatkāritatvād ahetuḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.21.p1

[ākasmikatvanirākaraṇaprakaraṇam(22-24)]

4.1.22

animittato bhāvotpattiḥ, kaṇṭakataikṣṇyādidarśanāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.23

animittanimittatvānnanimittataḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.24

nimittanimittayorarthāntarabhāvādapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.24.p1

[sarvānityatvanirākaraṇaprakaraṇam(25-28)]

4.1.25

sarvam anityam, utpattivināśadharmakatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.26

na, anityatānityatvāt
{siddhānta-sūtra}

4.1.27

tadanityatvamagnerdāhyaṃ vināśyānuvināśavat
{siddhānta-sūtra}

4.1.28

nityasyāpratyākhyānam, yathopalabdhi vyavasthānāt
{siddhānta-sūtra}

4.1.28.p1

[sarvanityatvanirākaraṇam(29-33)]

4.1.29

sarvaṃ nityam, pañcabhūtanityatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.30

na, utpattivināśakāraṇopalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.31

tallakṣaṇāvarodhādapratiṣedhaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.32

na, utpattitatkāraṇopalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.33

na, vyavasthānupapatteḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.33.p1

[sarvapṛthaktvanirākaraṇaprakaraṇam(34-36)]

4.1.34

sarvaṃ pṛthag, bhāvalakṣaṇapṛthaktvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.35

na, anekalakṣaṇairekabhāvaniṣpatteḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.36

lakṣaṇavyavasthānādevāpratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.36.p1

[sarvaśūnyatānirākaraṇaprakaraṇam(37-40)]

4.1.37

sarvam abhāvo bhāveṣvitaretarābhāvasiddheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.38

na, svabhāvasiddherbhāvānām
{siddhānta-sūtra}

4.1.39

na svabhāvasiddhiḥ, āpekṣikatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.40

vyāhatatvādayuktam
{siddhānta-sūtra}

4.1.40.p1

[saṃkhyaikāntavādaprakaraṇam(41-43)]

4.1.41

saṃkhyaikāntāsiddhiḥ, kāraṇānupapattyupapattibhyām
{siddhānta-sūtra}

4.1.42

na, kāraṇavayavābhāvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.43

niravayavatvādahetuḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.43.p1

[phalaparīkṣāprakaraṇam(44-54)]

4.1.44

sadyaḥ kālāntare ca phalaniṣpatteḥ saṃśayaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.45

na sadyaḥ, kālāntaropabhogyatvāt
{siddhānta-sūtra}

4.1.46

kālāntareṇāniṣpattiheturvināśāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.47

prāṅniṣpattervṛkṣaphalavat tatsyāt
{siddhānta-sūtra}

4.1.48

nāsanna sanna sadasat, sadasatorvaidharmayāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.49

utpādavyayadarśanāt
{siddhānta-sūtra}

4.1.50

buddhisiddhaṃ tu tadasat
{siddhānta-sūtra}

4.1.51

āśrayavyatirekād vṛkṣaphalotpattivad ityahetuḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.52

prīterātmāśrayatvādapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.53

na putrapaśustrīparicchedahiraṇyānnādiphalanirddeśāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.54

tatsambandhāt phalaniṣpattesteṣu phalavadupacāraḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.54.p1

[duḥkhaparīkṣāprakaraṇam(55-58)]

4.1.55

vividhavādhanāyogād duḥkhameva janmotpattiḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.56

na, sukhasyāpyantarālaniṣpatteḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.57

bhādhanānivṛttervedayataḥ pryeṣaṇadoṣādapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.58

duḥkhavikalpe sukhābhimānācca
{siddhānta-sūtra}

4.1.58.p1

[apavargaparīkṣāprakaraṇam(59-68)]

4.1.59

ṛṇakleśapravṛttyanubndhādapavargābhāvaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.60

pradhānaśabdānupapatterguṇaśabdenānuvādo nindāpraśaṃsopapatteḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.61

samāropaṇādātmanyapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.62

pātracayāntānupapatteśca phalābhāvaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.63

suṣuptasya svapnādarśane kleśābhāvādapavargaḥ
{siddhānta-sūtra}

4.1.64

na pravṛttiḥ pratisandhānāya hīnakleśasya
{siddhānta-sūtra}

4.1.65

na, kleśasantateḥ svābhāvikatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

4.1.66

prāgutpatterabhāvānityatvavat svābhāvike 'pyanityatvam
{siddhānta-sūtra}

4.1.67

aṇuśyāmatānityatvavad vā
{siddhānta-sūtra}

4.1.68

na, saṅkalpanimittatvācca rāgādīnām
{siddhānta-sūtra}

4.1.68.p1

(iti nyāyasūtre caturthādhyāyasya prathamam āhnikam)

4.1.68.p2

(dvitīyam āhnikam)
[tattvajñānotpattiprakaraṇam(1-3)]

Commentaries (5)