<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.prakarana.laksanamala.2.1-2.40 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Logic and epistemology](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya) › [Manuals and primers](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.prakarana) › [Lakshanamala](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.prakarana.laksanamala) › 2.1-2.40

# Lakshanamala 2.1-2.40

Lakṣaṇamālā 2.1-2.40

- **Language:** Sanskrit

### [2.1-2.40](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.prakarana.laksanamala.2.1-2.40)

sādhyadharmasya nityānityavikalpanenānupapattyā pratyavasthānamanityasamaḥ 23, kāryanānātvānumānāt pratyavasthānaṃ kāryasamaḥ 24  
tannigrahasthānamiti nikhilanigrahasthānaviśeṣā'nugataṃ nigrahasthānalakṣaṇam | chalādi  
bhinnaṃ dūṣaṇāsamarthamuttaraṃ svavyāghātakamuttaraṃ vā jātiḥ, sādharmyasamādicaturviṃśatyanyānyatvaṃ jātitvamityapi sarvajātyanugataṃ pratipattavyam, uddeśyasyānuguṇasabhyag jñānābhāvaliṅgatvaṃ pratijñāhānyādyanyatamatvaṃ vā nigrahasthānasāmānyalakṣaṇaṃ tadakhilaviśeṣānugatamiti || vādyukte sampratyavasthānaṃ jātirityasya kenacit saha sādharmyeṇa  
vādinā prayukte pratīpamavasthānaṃ vādyabhimataviruddhena saha sādharmyeṇa dūṣaṇaprasañjanaṃ  
jātiḥ, evaṃ kenacit saha vaidharmyeṇa vādinā prayukte pratīpamavasthānaṃ vādyabhimataviruddhena saha vaidharmyeṇa dūṣaṇaprasañjanaṃ jātirityasya caikaikasya na sarvajātivyāpakatvamityavyāptiḥ syādata uktamanyataratvaṃ jātitvamityartho'vaseyaḥ, chalādivāraṇāya tadbhinnatvaṃ tatra deyamiti | jāteścaturviṃśatiprakārepu 'sādharmya-vaidharmyotkarṣā-pakarṣa-varyā  
varṇya-vikalpa-sādhyaprāptyaprāpti-prasaṅgapratidṛṣṭāntānutpatti-saṃśaya - prakaraṇāhetvarthāpattyaviśeṣopapattyupalabdhyanupalabdhinityanityakāryyasamāḥ' ( a0 5 ā0 1 sū0 1 )  
itisūtropadiṣṭeṣu lakṣyeṣu krameṇa lakṣaṇapratipādane karttavye prathamaṃ sādharmyasamaprakāraṃ  
lakṣayati gṛhyamāṇaviśeṣatvena prakaraṇasamatvena sādharmyeṇa pratyavasthānaṃ sādharmyasama  
iti, atra sādharmyasamātmako jātivikalpo lakṣya iti puṃliṅganirdeśaḥ | evamagre 'pi,

- [Previous: 2.1-2.39](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.prakarana.laksanamala.2.1-2.39)
- [Next: 2.1-2.41](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.prakarana.laksanamala.2.1-2.41)
- [Up: 2.1-2](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.prakarana.laksanamala.2.1-2)

## Linked texts (1)

- [Text of the Tokyo Indology Student Team](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.nyayasutra!vatsyayana*tokyo.462.3) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.prakarana.laksanamala.2.1-2.40](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.prakarana.laksanamala.2.1-2.40) · Pramāṇa
