<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!mathara-vrtti.21.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Enumeration (dualism of spirit and matter)](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya) › [Sāṃkhyakārikā](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika) › [Matharavritti](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!mathara-vrtti) › 21.1

# Verses on Sāṃkhya 21.1

Māṭharavṛtti 21.1

- **Language:** Sanskrit

### [21.1](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!mathara-vrtti.21.1)

atrāha --- yady akartā puruṣaḥ adhyavasāyaṃ tarhi kiṃ karoti dharmaṃ kariṣyāmy adharmaṃ ceti | yadi guṇā adhyavasāyaṃ kurvanti tarhi teṣāṃ sacetanatvaṃ syāt | amīṣāṃ cācetanatvam eva prāg upanyastam | atha puruṣo 'dhyavasāyaṃ kurute tadā tasya kartṛtvaprasaṅgaḥ | tasmād ubhayathāpi doṣa iti | atra samādhīyate nāyaṃ doṣaḥ | katham iti cet, tad ucyate ---

> On this, \[the opponent\] says: If spirit is a non-agent, does it then make the ascertainment, 'I will perform virtue and unrighteousness'? If the constituents make the ascertainment, then they would possess consciousness; and their lack of consciousness was already stated earlier. But if spirit makes the ascertainment, then agency would follow for it. Therefore, there is a fault either way. To this, it is answered: This is not a fault. If you ask how, it is explained:  
> — English (machine translation) (machine translation)

- [Previous: 20.2](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!mathara-vrtti.20.2)
- [Next: 21.2](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!mathara-vrtti.21.2)
- [Up: 21](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!mathara-vrtti.21)

## Translations (1)

- [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!mathara-vrtti~en-mt.21.1) — English, machine translation

## Linked texts (1)

- [Sāṃkhyakārikā](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika.20) — Īśvarakṛṣṇa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!mathara-vrtti.21.1](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!mathara-vrtti.21.1) · Pramāṇa
