<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!suvarnasaptati.1.27.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Philosophy](https://indike.org/pramana/in.darsana) › [Enumeration (dualism of spirit and matter)](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya) › [Sāṃkhyakārikā](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika) › [Suvarnasaptati](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!suvarnasaptati) › 1.27.3

# Verses on Sāṃkhya 1.27.3

Suvarṇasaptati 1.27.3

- **Language:** Sanskrit

### [1.27.3](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!suvarnasaptati.1.27.3)

atastrayo guṇā acetanā ekādaśendriyāṇi janayituṃ śaktāḥ | para āha | jānīma ekadaśendriyāṇi ahaṅkārādutpannānīti | eṣāmekādaśendriyāṇāṃ vibhinnaḥ sthānanikṣepaḥ kena kṛtaḥ | cakṣuruccaiḥ sthitaṃ viprakṛṣṭarūpālokanakṣamam | śrotraṃ pratyekamekasmin pārśve \[sthitaṃ\] dūraśabdaśravaṇakṣamam | ghrāṇamekala niviṣṭaṃ prāpyagandhaṃ gṛhṇāti | rasanaṃ mukhamadhyaniviṣṭamāgataṃ rasaṃ gṛhṇāti | tvagindriyamantarbahirniviṣṭa sarvaṃ sparśājjānāti | vāk mukhamadhyaniviṣṭā nāmapadavyañjanānyuccārayati | pāṇī vāmadakṣiṇayossthitāvādānadhāraṇasamarthau | pādau nīcāvayavasaṃniviṣṭāvūrdhvamadhaḥ krāmataḥ | mithunendriyamanyadarśanaparihārārthaṃ guhyapradeśe niviṣṭamutsargānandajananasamartham | mana indriyamaniyatapradeśaṃ saṃkalpavṛttiṃ karoti³ | teṣāmindriyāṇāṃ sthānanikṣepaḥ kena kṛtaḥ | kiṃ puruṣakṛtaḥ | īśvarakṛtaḥ⁴ | kiṃ vā\[sva\] bhāvenātiriktakāraṇena kṛtaḥ | samādhīyate | asmin śāstre puruṣo'pi na kāraṇamucyate | īśvaro'pi na kāraṇam | pradhānaṃ mukhyaṃ kāraṇam | pradhānaṃ triguṇānahaṅkārañca sṛjati | ahaṅkāraśca puruṣārthamanusṛtya pravartate | ebhiḥtribhirguṇaiḥ indriyāṇi sthāne nikṣiptāni | ata uktaṃ guṇapariṇāmaviśeṣādvāhyabhedācca nānātvamiti | saṃnikṛṣṭaviprakṛṣṭavṛttīnāmindriyāṇāṃ dvāvarthau, (1) ⁵heyaparihāraḥ⁶ (2) śarīrasaṃrakṣaṇam iti | heyaparihāra iti | viprakṛṣṭadarśanaṃ viprakṛṣṭaśravaṇaṃ heyaparihārāya | śarīrasaṃrakṣaṇamiti | \[aṣṭendriyāṇi\] aṣṭaviṣayāninirdeśaṃ prāptā- nupalabhante svaśarīrasaṃvardhanapālanāya |

- [Previous: 1.27.2](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!suvarnasaptati.1.27.2)
- [Next: 1.27.4](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!suvarnasaptati.1.27.4)
- [Up: 1.27](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!suvarnasaptati.1.27)

## Linked texts (1)

- [Sāṃkhyakārikā](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika.27) — Īśvarakṛṣṇa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!suvarnasaptati.1.27.3](https://indike.org/pramana/in.darsana.samkhya.samkhyakarika!suvarnasaptati.1.27.3) · Pramāṇa
