Paramappapayasu 2
Paramappapayāsu 2
- Language
- Apabhraṃśa
2.1
je jāyā jhāṇaggiyae kamma-kalaṃka ḍahevi
ṇicca-ṇiraṃjaṇa-ṇāṇa-maya te paramappa ṇavevi
2.1-2
ye jātā dhyānāgninā karmakalaṅkāni dagdhvā
nityanirañjanajñānamayāstān paramātmanaḥ natvā
2.2
te vaṃdaum̐ siri-siddha-gaṇa hosahim̐ je vi aṇaṃta
sivamaya-ṇiruvama-ṇāṇamaya parama-samāhi bhajaṃta
2.2-2
tān vande śrīsiddhagaṇān bhaviṣyanti ye'pi anantāḥ
śivamayanirupamajñānamayāḥ paramasamādhiṃ bhajantaḥ
2.3
te haum̐ vaṃdaum̐ siddha-gaṇa acchahim̐ je vi havaṃta
parama-samāhi-mahāggiyae kamiṃdhaṇahum̐ huṇaṃta
2.3-2
tān ahaṃ vande siddhagaṇān tiṣṭhanti ye'pi bhavantaḥ
paramasamādhimahāgninā karmendhanāni juhvantaḥ
2.4
te puṇu vaṃdaum̐ siddha-gaṇa je ṇivvāṇi vasaṃti
ṇāṇiṃ tihuyaṇi garūyā vi bhavasāyare ṇa paḍaṃti
2.4-2
tān punaḥ vande siddhagaṇān ye nirvāṇe vasanti
jñānena tribhuvane gurukā api bhavasāgare na patanti
2.5
te puṇu vaṃdaum̐ siddha-gaṇa je appāṇi vasaṃta
loyālou vi sayalu ihu acchahim̐ vimalu ṇiyaṃta
2.5-2
tān punarvande siddhagaṇān ye ātmani vasantaḥ
lokālokamapi sakalaṃ iha tiṣṭhanti vimalaṃ paśyantaḥ
2.6
kevala-daṃsaṇa-ṇāṇamaya kevala-sukkha-sahāva
jiṇavara vaṃdaum̐ bhattiyae jehim̐ payāsiya bhāva
2.6-2
kevaladarśanajñānamayān kevalasukhasvabhāvān
jinavarān vande bhaktyā yaiḥ prakāśitā bhāvāḥ
2.7
je paramappu ṇiyaṃti muṇi parama-samāhi dharevi
paramāṇaṃdaha kāraṇiṇa tiṇṇi vi te vi ṇavevi
2.7-2
ye paramātmānaṃ paśyanti munayaḥ paramasamādhiṃ dhṛtvā
paramānandasya kāraṇena trīnapi tānapi natvā
2.8
bhāviṃ paṇavivi paṃca-guru siri-joiṃdu-jiṇāu
bhaṭṭapahnāyari viṇṇaviu vimalu kareviṇu bhāu
2.8-2
bhāvena praṇamya pañcagurūn śrīyogīndujinaḥ
bhaṭṭaprabhākareṇa vijñāpitaḥ vimalaṃ kṛtvā bhāvam
2.9
gau saṃsāri vasaṃtaham̐ sāmiya kālu aṇaṃtu
para maim̐ kiṃ pi ṇa pattu suhu dukkhu ji pattu mahaṃtu
2.9-2
gataḥ saṃsāre vasatāṃ svāmin kālaḥ anantaḥ
paraṃ mayā kimapi na prāptaṃ sukhaṃ duḥkhameva prāptaṃ mahat
2.10
cau-gai-dukkhaham̐ tattāham̐ jo paramappau koi
cau-gai-dukkha-viṇāsayaru kahahu pasāem̐ so vi
2.10-2
caturgatiduḥkhaḥ taptānāṃ yaḥ paramātmā kaścit
caturgatiduḥkhavināśakaraḥ kathaya prasādena tamapi
2.11
puṇu puṇu paṇavivi paṃca-guru bhāveṃ citti dharevi
bhaṭṭapahāyara ṇisuṇi tuhum̐ appā tivihu kahevi (vim̐ ?)
2.12
appā ti-vihu muṇevi lahu mūḍhau mellahi bhāu
suṇi saṇṇāṇem̐ ṇāṇamau jo paramappa-sahāu
2.12-2
ātmānaṃ trividhaṃ matvā laghu mūḍhaṃ muñca bhāvam
manyasva svajñānena jñānamayaṃ yaḥ paramātmasvabhāvaḥ
2.13
atha trividhātmasaṃjñāṃ bahirātmalakṣaṇaṃ ca kathayatimūḍhu viyakkhaṇu vaṃbhu paru appā ti-vihu havei
dehu ji appā jo muṇai so jaṇu mūḍhu havei
2.13-2
mūḍho vicakṣaṇo brahma paraḥ ātmā trividho bhavati
dehameva ātmānaṃ yo manute sa jano mūḍho bhavati
2.14
deha-vibhiṇṇau ṇāṇamau jo paramappu ṇiyai
parama-samāhi-pariṭṭhiyau paṃḍiu so ji havei
2.14-2
dehavibhinnaṃ jñānamayaṃ yaḥ paramātmānaṃ paśyati
paramasamādhiparisthitaḥ paṇḍitaḥ sa eva bhavati
2.15
appā laddhau ṇāṇamau kamma-vimukkem̐ jeṇa
mellivi sayalu vi davvu paru so paru muṇahi maṇeṇa
2.15-2
ātmā labdho jñānamayaḥ karmavimuktena yena
muktvā sakalamapi dravyaṃ paraṃ taṃ paraṃ manyasva manasā
2.16
ti-huyaṇa-vaṃdiu siddhi-gau hari-hara jhāyahim̐ jo ji
lakkhu alakkhem̐ dhariṃvi thiru muṇi paramappu so ji
2.15-3
appā laddhau ṇāṇamau kamma-vimukkem̐ jeṇa
melhivi sayalu vi davvu paru so paru muṇahi maṇeṇa
2.15-4
ātmā labdho jñānamayaḥ karmavimuktena yena
muktvā sakalamapi dravyaṃ paraṃ taṃ paraṃ manyasva manasā
2.16-2
ti-huyaṇa-vaṃdiu siddhi-gau hari-hara jhāyahim̐ jo ji
lakkhu alakkhem̐ dharidi thiru muṇi paramappu so ji
2.16-3
tribhuvanavanditaṃ siddhigataṃ hariharā dhyāyanti yameva
lakṣyamalakṣyeṇa dhṛtvā sthiraṃ manyasva paramātmānaṃ tameva
2.17
ṇiccu ṇiraṃjaṇu ṇāṇamau paramāṇaṃda-sahāu
jo ehau so saṃtu siu tāsu muṇijjahi bhāu
2.17-2
nityo nirañjano jñānamayaḥ paramānandasvabhāvaḥ
ya īdṛśaḥ sa śāntaḥ śivaḥ tasya manyasva bhāvam
2.18
jo ṇiya-bhāu ṇa pariharai jo para-bhāu ṇa lei
jāṇai sayalu vi ṇiccu para so siu saṃtu havei
2.19
jāsu ṇa vaṇṇu ṇa gaṃdhu rasu jāsu ṇa sahu ṇa phāsu
jāsu ṇa jammaṇu maraṇu ṇa vi ṇāu ṇiraṃjaṇu tāsu
2.20
jāsu ṇa kohu ṇa mohu mau jāsu ṇa māya ṇa māṇu
jāsu ṇa ṭhāṇu ṇa jhāṇu jiya so ji ṇiraṃjaṇu jāṇu
2.21
atthi ṇa puṇṇu ṇa pāu jasu atthi ṇa harisu visāu
atthi ṇa ekku vi dosu jasu so ji ṇiraṃjaṇu bhāu
2.22
tiyalaṃ
jāsu ṇa dhāraṇa dheu ṇa vi jāsu ṇa jaṃtu ṇa maṃtu
jāsu ṇa maṃḍalu mudda ṇa vi so muṇi deuṃ aṇaṃtu
2.23
veyahim̐ satthahim̐ iṃdiyahim̐ jo jiya muṇahu ṇa jāi
ṇimmala-jhāṇaham̐ jo visau so paramappu aṇāi
2.23-2
vedaiḥ śāstrairindriyaiḥ yo jīva mantuṃ na yāti
nirmaladhyānasya yo viṣayaḥ sa paramātmā anādiḥ
2.24
kevala-daṃsaṇa-ṇāṇamau kevala-sukkha-sahāu
kevala-vīriṭṭa so muṇahi jo ji parāvaru bhāu
2.24-2
kevaladarśanajñānamayaḥ kevalasukhasvabhāvaḥ
kevalavīryastaṃ manyasva ya eva parāparo bhāvaḥ
2.25
eyahim̐ juttuḍa lakkhaṇahim̐ jo paru ṇikkalu deu
so tahim̐ ṇivasai parama-pai jo tailoyaham̐ jheu
2.26
jehau ṇimmalu ṇāṇamau siddhihi ṇivasai deu
tehau ṇivasai baṃbhu paru dehaham̐ maṃ kari bheu
2.26-2
yādṛśo nirmalo jñānamayaḥ siddhau nivasati devaḥ
tādṛśo nivasati brahmā paraḥ dehe mā kuru bhedam
2.27
jeṃ diṭṭheṃ tuṭṭaṃti lahu kammaim̐ puvva-kiyāim̐
so paru jāṇahi joiyā dehi vasaṃtu ṇa kāim̐
2.28
jitthu ṇa iṃdiya-suha-duhaim̐ jitthu ṇa maṇa-vāvāru
so appā muṇi jīva tuhum̐ aṇṇu pariṃ avahāru
2.28-2
yatra nendriyasukhaduḥkhāni yatra na manovyāpāraḥ
taṃ ātmānaṃ manyasva jīva tvaṃ anyatparamapahara
2.29
dehādehahim̐ jo vasai bheyā bheya-ṇaeṇa
so appā muṇi jīva tuhum̐ kiṃ aṇṇem̐ bahueṇa
2.29-2
dehāddehayoḥ yo vasati bhedābhedanayena
tamātmānaṃ manyasva jīva tvaṃ kimanyena bahunā
2.30
atha jīvājīvayorekatvaṃ mā kārṣīrlakṣaṇabhedena bhedo'stīti nirūpayati—
jīvājīva ma ekku kari lakkhaṇa-bheem̐ bheu
jo paru so paru bhaṇami muṇi appā appu abheu
2.30-2
jīvājīvau mā ekau kuru lakṣaṇabhedena bhedaḥ
yatparaṃ tatparaṃ bhaṇāmi manyasva ātman ātmanā abhedaḥ
2.31
amaṇu aṇiṃdiu ṇāṇamau mutti-virahiu cimittu
appā iṃdiya-visau ṇavi lakkhaṇu ehu ṇiruttu
2.32
bhava-taṇu-bhoya-viratta-maṇu jo appā jhāei
tāsu gurukkī vellaḍī saṃsāriṇi tuṭṭei
2.32-2
bhavatanubhogaviraktamanā ya ātmānaṃ dhyāyati
tasya gurvī vallī sāṃsārikī truṭyati
2.33
dehā-devali jo vasai deu aṇāi-aṇaṃtu
kevala-ṇāṇa-phuraṃta-taṇu so paramappu ṇibhaṃtu
2.34
dehe vasaṃtu vi ṇavi chivai ṇiyamem̐ dehu vi jo ji
dehem̐ chipai jo vi ṇavi muṇi paramappu so ji
2.35
jo sama-bhāva-pariṭṭhiyaham̐ joiham̐ koi phurei
paramāṇaṃdu jaṇaṃtu phuḍu so paramappu havei
2.36
atha śuddhātmapratipakṣabhūtakarmadehapratibaddho'pyātmā niścayanayena sakalo na bhavatīti jñāpayatikamma-ṇibaddhu vi joiyā dehi vasaṃtu vi jo ji
hoi ṇa sayalu kayā vi phuḍu muṇi paramappau so ji
2.36-2
karmanibaddho'pi yogin dehe vasannapi ya eva
bhavati na sakalaḥ kadāpi sphuṭaṃ manyasva paramātmānaṃ tameva
2.37
jo paramatthem̐ ṇikkalu vi kamma-vibhiṇṇau jo ji
mūḍhā sayalu bhaṇaṃti phuḍu suṇi paramappau so ji
2.38
gayaṇi aṇaṃti vi ekka uḍu jehau bhuaṇu vihāi
mukkaham̐ jasu pae viṃbiyau so paramappu aṇāi
2.38-2
gagane anante'pi ekamuḍu yathā bhuvanaṃ vibhāti
muktasya yasya pade vimbitaṃ sa paramātmā anādiḥ
2.39
joiya-biṃdahim̐ ṇāṇamau jo jhāijjai jheu
mokkhaham̐ kāraṇi aṇavarau so paramappau deu
2.39-2
yogivṛndaiḥ jñānamayaḥ yo dhyāyate dhyeyaḥ
mokṣasya kāraṇe anavarataṃ sa paramātmā devaḥ
2.40
jo jiu hetu lahevi vihi jagu bahu-vihau jaṇei
liṃga-ttaya-parimaṃḍiyau so paramappu havei
2.40-2
yo jīvaḥ hetuṃ labdhvā vidhi jagat bahuvidhaṃ janayati
liṅgatvayaparimaṇḍitaḥ sa paramātmā bhavati
2.41
jasu abbhaṃtari jagu vasai jaga-abbhaṃtari jo ji
jagi ji vasaṃtu vi jagu ji ṇa vi muṇi paramappau so ji
2.42
dehi vasaṃtu vi hari-hara vi jaṃ ajja vi ṇa muṇaṃti
parama-samāhi-taveṇa viṇu so paramappu bhaṇaṃti
2.43
bhāvābhāvahim̐ saṃjuvau bhāvābhāvahim̐ jo ji
dehi ji diṭṭhau jiṇavarahim̐ muṇi paramappau so ji
2.44
dehi vasaṃteṃ jeṇa para iṃdiya-gāmu vasei
uvvasu hoi gaeṇa phuḍu so paramappu havei
2.45
jo ṇiya-karaṇahim̐ paṃcahim̐ vi paṃca vi visaya suṇei
suṇiu ṇa paṃcahim̐ paṃcahim̐ vi so paramappu havei
2.46
jasu paramatthem̐ baṃdhu ṇavi joiya ṇa vi saṃsāru
so paramappau jāṇi tuhum̐ maṇi millivi vavahāru
2.47
ṇeyābhāve villi jima thakkai ṇāṇu valevi
mukkaham̐ jasu paya vivihiyau parama-sahāu bhaṇevi
2.48
kammahim̐ jāsu jagaṃtāhim̐ vi ṇiu ṇiu kajju sayā vi
kiṃ pi ṇa jaṇiyau hariu ṇavi so paramappau bhāvi
2.48-2
karmabhiḥ yasya janayadbhirapi nijanijakāryaṃ sadāpi
kimapi na janito hṛtaḥ naiva taṃ paramātmānaṃ bhāvaya
2.49
kamma-ṇivaddhu vi hoi ṇavi jo phuḍu kammū kayā vi
kammu vi jo ṇa kayā vi phuḍu so paramappau bhāvi
2.50
ki vi bhaṇaṃti jiu savvagau jiu jaḍu ke vi bhaṇaṃti
ki vi bhaṇaṃti jiu deha-sasu suṇṇu vi ke vi bhaṇaṃti
2.51
appā joiya savvagau appā jaḍu vi viyāṇi
appā deha-pamāṇu muṇi appā suṇṇu viyāṇi
2.52
appā kamma-vivajjiyau kevala-ṇāṇe jeṇa
loyālou vi muṇai jiya savvagu vuccai teṇa
2.53
je ṇiya-voha-pariṭṭhiyahūm̐ jīvahūm̐ tuṭṭai ṇāṇu
iṃdiya-jaṇiyau joiyā tiṃ jiu jaḍu vi viyāṇu
2.53-2
yena nijabodhapratiṣṭhitānāṃ jīvānāṃ truvyati jñānam
indriyajanitaṃ yogin tena jīvaṃ jaḍamapi vijānīhi
2.54
kāraṇa-virahiu suddha-jiu vaḍḍhai khirai ṇa jeṇa
carama-sarīra-pamāṇu jiu jiṇavara bollahim̐ teṇa
2.54-2
kāraṇavirahitaḥ śuddhajīvaḥ vardhate kṣarati na yena
caramaśarīrapramāṇaṃ jīvaṃ jinavarāḥ bruvanti tena
2.55
aṭṭha vi kammaim̐ bahuvihaim̐ ṇavaṇava dosa vi jeṇa
suddhaham̐ ekku vi atthi ṇavi suṇṇu vi vuccai teṇa
2.55-2
aṣṭāvapi karmāṇi bahuvidhāni navanava doṣā api yena
śuddhānāṃ eko'pi asti naiva śūnyo'pi ucyate tena
2.56
appā jaṇiyau keṇa ṇa vi appem̐ jaṇiu ṇa koi
davva-sahāvem̐ ṇiccu muṇi pajjau viṇassai hoi
2.55-3
aṭṭha vi kammaim̐ bahuvihaim̐ ṇavaṇava dosa vi jeṇa
suddhaham̐ ekku vi atthi ṇavi suṇṇu vi vuccai teṇa
2.55-4
aṣṭāvapi karmāṇi bahuvidhāni navanava doṣā api yena
śuddhānāṃ eko'pi asti naiva śūnyo'pi ucyate tena
2.56-2
appā jaṇiyau keṇa ṇa vi appem̐ jaṇiu ṇa koi
davva-sahāvem̐ ṇiccu muṇi pajjaya viṇasai hoi
2.57
taṃ pariyāṇahi davvu tuhum̐ jaṃ guṇa-pajjaya-juttu
saha-bhuva jāṇahi tāham̐ guṇa kama-bhuva pajjau vuttu
2.59
jīvaham̐ kammu aṇāi jiya jaṇiyau kammu ṇa teṇa
kammem̐ jīu vi jaṇiu ṇavi dohim̐ vi āi ṇa jeṇa
2.59-2
jīvanāṃ karmāṇi anādīni jīva janitaṃ karma na tena
karmaṇā jīvo'pi janitaḥ naiva dvayorapi ādiḥ na yena
2.59-3
jīvahaṃ kammu aṇāi jiya jaṇiyau kammu ṇa teṇa
kammem̐ jīu vi jaṇiu ṇavi dohriṃ vi āi ṇa teṇa
2.60
ehu vavahāreṃ jīvaḍau heu laheviṇu kammū
bahuviha-bhāvaim̐ pariṇavai teṇa ji dhammu adhammu
2.61
te puṇu jīvaham̐ joiyā aha vi kamma havaṃti
jehim̐ ji jhāṃpiya jīva ṇavi appa-sahāu lahaṃti
2.62
visaya-kasāyahim̐ raṃgiyaham̐ je aṇuyā laggaṃti
jīva-paesaham̐ mohiyaham̐ te jiṇa kamma bhaṇaṃti
2.62-2
viṣayakaṣāyaiḥ rañjitānāṃ ye aṇavaḥ laganti
jīvapradeśeṣu moihatānāṃ tān jināḥ karma bhaṇanti
2.63
paṃca vi iṃdiya aṇṇu maṇu aṇṇu vi sayala-vibhāva
jīvaham̐ kammaim̐ jaṇiya jiya aṇṇu vi caugai-tāva
2.63-2
pañcāpi indriyāṇi anyat manaḥ anyadapi sakalavibhāvaḥ
jīvānāṃ karmaṇā janitā jīva anyadapi caturgatitāpāḥ
2.64
dukkhu vi sukkhu vi bahu-vihau jīvaham̐ kammū jaṇei
appā dekhai suṇai para ṇicchau eum̐ bhaṇei
2.64-2
duḥkhamapi sukhamapi bahuvidhaṃ jīvānāṃ karma janayati
ātmā paśyati manute paraṃ niścayaḥ evaṃ bhaṇati
2.65
baṃdhu vi mokkhu vi sayalu jiya jīvaham̐ kammū jaṇei
appā kiṃpi vi kuṇai ṇavi ṇicchau eum̐ bhaṇei
2.65-2
bandhamapi mokṣamapi sakalaṃ jīva jīvānāṃ karma janayati
ātmā kimapi karoti naiva niścaya evaṃ bhaṇati
2.65-3
baṃdhu vi mokkhu vi sayalu jiya jīvahaṃ kammu jaṇei
appā kiṃpi vi kuṇai ṇavi ṇicchau
evaṃ bhaṇei
so ṇatthi tti paeso caurāsī-joṇi-lakkha-majjhammi
jiṇa-vayaṇaṃ ṇa lahaṃto jattha ṇa ḍulaḍallio jīvo
2.65-4
1
sa nāsti iti pradeśaḥ caturaśītiyonilakṣamadhye
jinavacanaṃ na labhamānaḥ yatra na bhramitaḥ jīvaḥ
2.66
1
so ṇatthi tti paeso
sa kim | caurāsījoṇilakkhamajjhammi jiṇavayaṇaṃ ṇa lahaṃto jattha ṇa ḍulaḍallio jīvo
appā paṃguha aṇuharai appu ṇa jāi ṇa ei
bhuvaṇattayaham̐ vi majjhi jiya vihi āṇai vihi ṇei
2.67
appā appu ji paru ji paru appā paru ji ṇa hoi
paru ji kayāi vi appu ṇavi ṇiyame pabhaṇahiṃ joi
2.68
ṇa vi uppajjai ṇa vi marai baṃdhu ṇa mokkhu karei
jiu paramatyem̐ joiyā jiṇavaru evam̐ bhaṇei
2.69
atthi ṇa ubbhava jara-maraṇu roya vi liṃga vi vaṇṇa
ṇiyamiṃ appu viyāṇi tuhum̐ jīvaham̐ ekka vi saṇṇa
2.70
dehaham̐ udbhavau jara-maraṇu dehaham̐ vaṇṇu vicittu
dehaham̐ roya viyāṇi tuhum̐ dehaham̐ liṃgu vicittu
2.70-2
dehasya udbhavaḥ jarāmaraṇaṃ dehasya varṇaḥ vicitraḥ
dehasya rogān vijānīhi tvaṃ dehasya liṅgaṃ vicitram
2.71
dehaham̐ pekkhivi jara-maraṇu mā bhau jīva karehi
jo ajarāmaru baṃbhu paru so appāṇu muṇehi
2.72
chijjau bhijjau jāu khau joiya ehu sarīru
appā bhāvahi ṇimmalau jiṃ pāvahi bhava-tīru
2.72-2
chidyatāṃ bhidyatāṃ yātu kṣayaṃ yogin idaṃ śarīram
ātmānaṃ bhāvaya nirmalaṃ yena prāpnoṣi bhavatīram
2.73
kammaham̐ kerā bhāvaḍā aṇṇu aceyaṇa davvu
jīva-sahāvaham̐ bhiṇṇu jiya ṇiyameṃ bujjhahi savvu
2.74
appā mellivi ṇāṇamau aṇṇu parāyau bhāu
so chaṃḍeviṇu jīva tuhum̐ bhāvahi appa-sahāu
2.75
aṭṭhaham̐ kammaham̐ vāhirau sayalaham̐ dosaham̐ cattu
daṃsaṇa-ṇāṇa-carittamau appā bhāvi ṇiruttu
2.76
appiṃ appu suṇaṃtu jiu sammādiṭṭhi havei
sammāiṭṭhiu jīvaḍau lahu kammahūm̐ muccei
2.77
pajjaya-rattau jīvaḍau micchādiṭṭhi havei
baṃdhai bahu-viha-kammaḍā jem̐ saṃsāru bhamei
2.77-2
paryāyarakto jīvaḥ mithyādṛṣṭiḥ bhavati
badhnāti bahuvidhakarmāṇi yena saṃsāraṃ bhramati
2.78
atha mithyātvopārjitakarmaśaktiṃ kathayatikammaim̐ diḍha-ghaṇa-cikkaṇaim̐ garuvaim̐ vajja-samāhūm̐
ṇāṇa-viyakkhaṇu jīvaḍau uppahi pāḍahim̐ tāhūm̐
2.78-2
karmāṇi dṛḍhaghanacikkaṇāni gurukāṇi vajrasamāni
jñānavicakṣaṇaṃ jīvaṃ utpathe pātayanti tāni
2.79
jiu micchattem̐ pariṇamiu vivariu taccu muṇei
kamma-viṇimmiya bhāvaḍā te appāṇu bhaṇei
2.80
haum̐ gorau haum̐ sāmalau haum̐ ji vibhinnau vaṇṇu
haum̐ taṇu-aṃgaum̐ thūlu haum̐ ehaum̐ mūḍhau maṇṇu
2.81
haum̐ varu baṃbhaṇu vaisu haum̐ haum̐ khattiu haum̐ sesu
purisu ṇauṃsau itthi haum̐ maṇṇai mūḍhu visesu
2.82
taruṇau vūḍhau rūyavaḍa sūrau paṃḍiu divvu
khavaṇau vaṃdau sevaḍau mūḍhau maṇṇai savvu
2.83
jaṇaṇī jaṇaṇu vi kaṃta gharu puttu vi mitti vi davvu
māyā-jālu vi appaṇau mūḍhau maṇṇai savvu
2.84
dukkhaham̐ kāraṇa je visaya te suha-heu ramei
micchāiṭṭhiu jīvaḍau itthu ṇa kāim̐ karei
2.84-2
duḥkhasya kāraṇaṃ ye viṣayāḥ tān sukhahetūn ramate
mithyādṛṣṭiḥ jīvaḥ atra na kiṃ karoti
2.85
kālu laheviṇu joiyā jimu jimu mohu galei
timu timu daṃsaṇu lahai jiu ṇiyamem̐ appu muṇei
2.85-2
kālaṃ labdhvā yogin yathā yathā mohaḥ galati
tathā tathā darśanaṃ labhate jīvaḥ niyamena ātmānaṃ manute
2.86
appā gorau kiṇhu ṇa vi appā rattu ṇa hoi
appā suhumu vi thūlu ṇa vi ṇāṇiu jāṇe joi
2.87
appā baṃbhaṇu vaisu ṇa vi ṇa vi khattiu ṇa vi sesu
purisu ṇḍaṃsau itthi ṇa vi ṇāṇiu muṇai asesu
2.88
appā vaṃdau khavaṇu ṇa vi appā guruu ṇa hoi
appā liṃgiu ekku ṇa vi ṇāṇiu jāṇai joi
2.89
appā guru ṇavi sissu ṇavi ṇavi sāmiu ṇavi bhiccu
sūrau kāyaru hoi ṇavi ṇavi uttamu ṇavi ṇiccu
2.90
appā māṇusu deu ṇa vi appā tiriu ṇa hoi
appā ṇārau kahiṃ vi ṇavi ṇāṇiu jāṇai joi
2.91
appā paṃḍiḍa mukkhu ṇavi ṇavi īsaru ṇavi ṇīsu
taruṇau vūḍhau bālu ṇavi aṇṇu vi kamma-visesu
2.92
puṇṇu vi pāu vi kālu ṇahu dhammādhammu vi kāu
ekku vi appā hoi ṇavi mellivi ceyaṇa-bhāu
2.92-2
puṇyamapi pāpamapi kālaḥ nabhaḥ dharmādharmamapi kāyaḥ
ekamapi ātmā bhavati naiva muktvā cetanabhāvam
2.93
appā saṃjamu sīlu tau appā daṃsaṇu ṇāṇu
appā sāsaya-mokkha-pau jāṇaṃtau appāṇu
2.93-2
ātmā saṃyamaḥ śīlaṃ tapaḥ ātmā darśanaṃ jñānam
ātmā śāśvatamokṣapadaṃ jānan ātmānam
2.94
aṇṇu ji daṃsaṇu atthi ṇa vi aṇṇu ji atthi ṇa ṇāṇu
aṇṇu ji caraṇu ṇa atthi jiya mellivi appā jāṇu
2.95
aṇṇu ji titthu ma jāhi jiya aṇṇu ji guruu ma sevi
aṇṇu ji deu ma ciṃti tuhum̐ appā vimalu muevi
2.96
appā daṃsaṇu kevalu vi aṇṇu savvu vavahāru
ekku ji joiya jhāiyai jo tailoyaham̐ sāru
2.97
appā jhāyahi ṇimmalau kiṃ bahue aṇṇeṇa
jo jhāyaṃtaham̐ parama-pau labbhai ekka-khaṇeṇa
2.97-2
ātmānaṃ dhyāyasva nirmalaṃ kiṃ bahunā anyena
yaṃ dhyāyamānānāṃ paramapadaṃ labhyate ekakṣaṇena
2.98
atha yasya vītarāgamanāsi śuddhātmabhāvanā nāsti tasya śāstrapurāṇatapaścaraṇāni kiṃ kurvantīti kathayatiappā ṇiya-maṇi ṇimmalau ṇiyamem̐ vasai ṇa jāsu
sattha-purāṇaim̐ tava-caraṇu mukkhu vi karahi ki tāsu
2.99
joiya appem̐ jāṇieṇa jagu jāṇiyau havei
appaham̐ kerai bhāvaḍai biṃbiu jeṇa vasei
2.100
appa-sahāvi paridviyahūm̐ ehuḍa hoi visesu
dīsai appa-sahāvi lahu loyālou asesu
2.100-2
ātmasvabhāve pratiṣṭhitānāṃ eṣa bhavati viśeṣaḥ
dṛśyate ātmasvabhāve laghu lokālokaḥ aśeṣaḥ
2.101
appu payāsai appu paru jima aṃbari ravi-rāu
joiya etthu ma bhaṃti kari ehau vatthu-sahāu
2.101-2
ātmā prakāśayati ātmānaṃ paraṃ yathā ambare ravirāgaḥ
yogin atra mā bhrāntiṃ kuru eṣa vastusvabhāvaḥ
2.102
tārā-yaṇṇa jali biṃbiyau ṇimmali dīsai jema
appae ṇimmali biṃbiyau loyālou vi tema
2.103
appu vi paru vi viyāṇiyai je appe muṇieṇa
so ṇiya-appā jāṇi tuhum̐ joiya ṇāṇa-baleṇa
2.104
ṇāṇu payāsahi paramu mahu kiṃ aṇṇe bahueṇa
jeṇa ṇiyappā jāṇiyai sāmiya ekka-khaṇeṇa
2.105
appā ṇāṇu muṇehi tuhum̐ jo jāṇai appāṇu
jīva-paesahiṃ tittiḍau ṇāṇem̐ gayaṇa-pavāṇu
2.106
appahūm̐ je vi vibhiṇṇa vaḍha te vi havaṃti ṇa ṇāṇu
te tuhum̐ tiṇṇi vi pariharivi ṇiyamiṃ appu viyāṇu
2.106-2
ātmanaḥ ye api vibhinnāḥ vatsa te'pi bhavanti na jñānam
tān tvaṃ trīnyapi parihṛtya niyamena ātmānaṃ vijānīhi
2.107
appā ṇāṇaham̐ gammu para ṇāṇu viyāṇai jeṇa
tiṇṇi vi mallivi jāṇi tuhum̐ appā ṇāṇe teṇa
2.108
athaṇāṇiya ṇāṇiu ṇāṇieṇa ṇāṇium̐ jā ṇa muṇehi
tā aṇṇāṇiṃ ṇāṇamaum̐ kiṃ para baṃbhu lahehi
2.109
joijjai taṃi baṃbhu paru jāṇijjai taṃi soi
baṃbhu muṇeviṇu jeṇa laghu gammijjai paraloi
2.109-2
dṛśyate tena brahmā paraḥ jñāyate tena sa eva
brahma matvā yena laghu gamyate paraloke
2.110
muṇi-vara-viṃdaham̐ hari-haraham̐ jo maṇi ṇivasai deu
paraham̐ ji parataru ṇāṇamau so vu ccai para-lou
2.111
so para vuccai lou paru jasu mai titthu vasei
jahim̐ mai tahim̐ gai jīvaham̐ ji ṇiyamem̐ jeṇa havei
2.111-2
saḥ paraḥ ucyate lokaḥ paraḥ yasya matiḥ tatra vasati
yatra matiḥ tatra gatiḥ jīvasya eva niyamena yena bhavati
2.112
jahim̐ mai tahim̐ gai jīva tuhum̐ maraṇu vi jeṇa lahehi
teṃ parabaṃbhu muevi maim̐ mā para-davvi karehi
2.113
jaṃ ṇiyadavvaham̐ bhiṇṇu jaḍu taṃ para-davvu viyāṇi
puggalu dhammādhammu ṇahu kālu vi paṃcamu jāṇi
2.113-2
yan nijadravyād bhinnaṃ jaḍaṃ tat paradravyaṃ jānīhi
pudgalaḥ dharmādharmaḥ nabhaḥ kālaṃ api pañcamaṃ jānīhi
2.114
atha vītarāganirvikalpasamādhirantarmuhūrtenāpi karmajālaṃ dahatīti dhyānasāmarthyaṃ
darśayatijai ṇivisaddhu vi ku vi karai paramappai aṇurāu
aggi-kaṇī jima kaṭṭha-girī ḍahai asesu vi pāu
2.114-2
yadi nimiṣārdhamapi ko'pi karoti paramātmani anurāgam
agnikaṇikā yathā kāṣṭhagiriṃ dahati aśeṣamapi pāpam
2.115
atha he jīva cintājālaṃ muktvā śuddhātmasvarūpaṃ nirantaraṃ paśyeti nirūpayati—
mellivi sayala avakkhaḍī jiya ṇicciṃtau hoi
cittu ṇivesahi paramapae deu ṇiraṃjaṇu joi
2.116
jaṃ siva-daṃsaṇi parama-suhu pāvahi jhāṇu karaṃtu
taṃ suhu bhuvaṇi vi atthi ṇavi melhivi deu aṇaṃtu
2.117
jaṃ muṇi lahai aṇaṃta-suhu ṇiya-appā jhāyaṃtu
taṃ suhu iṃdu vi ṇavi lahai devihim̐ koḍi ramaṃtu
2.121
jasu hariṇacchī hiyavaḍae tasu ṇavi baṃbhu viyāri
ekkahim̐ kema samaṃti vaḍha ve khaṃḍā paḍiyāri
2.121-2
yasya hariṇākṣī hṛdaye tasya naiva brahma vicāraya
ekasmin kathaṃ samāyātau vatsa dvau khaṅgau pratyākāre (?)
2.122
ṇiyamaṇi ṇimmali ṇāṇiyaham̐ ṇivasai deu aṇāi
haṃsā saravari līṇu jima mahu ehau paḍihāi
2.122-2
nijamanasi nirmale jñānināṃ nivasati devaḥ anādiḥ
haṃsaḥ sarovare līnaḥ yathā mama īdṛśaḥ pratibhāti
2.123
uktaṃ cadeu ṇa deule ṇavi silae ṇavi lippai ṇavi citti
akkhau ṇiraṃjaṇu ṇāṇamau siu saṃṭhiu sama-citti
2.123-2
devaḥ na devakule naiva śilāyāṃ naiva lepye naiva citre
akṣayaḥ nirañjanaḥ jñānamayaḥ śivaḥ saṃsthitaḥ samacitte
2.123-3
maṇu miliyau paramesaraham̐ paramesaru vi maṇassa
bīhi vi samarasi-hūvāham̐ pujja caḍāvaum̐ kassa
2.123-4
2
jeṇa ṇiraṃjaṇi maṇu dhariu visaya-kasāyahim̐ jaṃtu
mokkhaham̐ kāraṇu ettaḍau aṇṇu ṇa taṃtu ṇa maṃtu
Commentaries (5)
- Subodhinī — Brahmadeva 1625, Apabhraṃśa
- Paramātmaprakāśavṛtti — Brahmadeva, Sanskrit
- Laghuparamātmaprakāśavyākhyā — Sanskrit
- Paramārthaprakāśaṭīkā — Sanskrit
- Paramātmaprakāśaṭīkā — Brahmadatta, Sanskrit