Pramāṇa · Search · About · API

Pavayanasara 19

Pravacanasāraparamāgama 19

Language
Hindi

Contents

19.1

iti śrīmatkundakundācāryakṛta paramāgama śrīpravacanasārajīkī
vṛndāvana agravāla kāśīvāsīkṛtabhāṣāviṣai ekāgrarūpa mokṣamārgakā
svarūpa . kathana aisā āṭhavāṃ adhikāra pūrā bhayā | pauṣa śuddha
pūnamasī somavāra saṃvat 1905
ihā tāīṃ sarva gāthā 245 aru bhāṣāke chanda navasaiaṭhahatara 978 | so jayavata hohu | magalamastu | śrīrastu
oṃ namaḥ siddhebhyaḥ
atha navamaḥ śubhopayogarūpa munipadādhikāraḥ
maṃgalācaraṇa-dohā
śrījinavānī suguru pada, vaṃdauṃ śīsa navāya
sakala vighna jātaiṃ miṭai, bhavika vṛnda sukhadāya

19.2

aba varanata śubhabhāvajuta, muni padavīkī rīti
śruti mathi guru saṃchepatai, karo subhavi paratīti

19.3

(1) gāthā-245 śubhopayogī to gauṇatayā śramaṇa haiṃ
do vidhike muni hohiṃ imi, kahī jināgamamāhiṃ
eka śuddhaupayogajuna, ika śubhamagameṃ jāhiṃ

19.4

je suviśuddhapayogajuna, sadā nirāsrava teha
bākī āsravasahita haiṃ, śubha upayogī jeha

19.7

drumilā
jinamāragameṃ muni doya prakāra digambararūpa virājata hai
ika śuddhupayoga viśuddha dhareṃ, jinatai karamāsrava bhājata hai
dṛtiye śubha bhāva daśā su dhareṃ, tinake karamāsrava chājata hai
sabahī paradrvyanisauṃ mamatā, tajike muniko vrata dhīra dharaiṃ
cita caṃcala aṃśa kaṣāya udeṃ, nahiṃ ātama śuddha prakāśa karaiṃ
muni śuddhapayoginike ḍhigameṃ, puni je baratai anurāga bharaiṃ
dohā
yāko uttara prathamahī, graṃthārambhatamāhi
kahi āye hama haiṃ bhavika, pune samajho ihi ṭhāhi

19.9

mādhavī
nija dharmasarūpa jabai pranavai, yaha ātama āpa adhyātama dhyātā
taba śuddhupayogadaśā gahike, so lahai niravāna suvāmṛta khyātā
aru hota jahā śubharūpapayoga, tahā suragādi vibhau meli jātā
dohā
śubhapayogasoṃ aura puni, śuddhātama nijadharma
tinasoṃ eka arathaviṣai, hai samavāya suparma

19.10

ekātamahīke viṣai, donoṃ bhāva rahāhiṃ
tātai donoṃ bhāvako, dharama kahī śrutimāhiṃ

19.11

yāhī nayataiṃ he bhavika, śubha upayogī sādha
teū muni haiṃ pai tinheṃ, āsrava karma upādha

19.12

śuddhapayogīke nahīṃ, karamāsravako leśa
te saba karma vināśikai, hohiṃ śuddha siddheśa

19.13

(2) gāthā-246 śubhopayogī śramaṇakā lakṣaṇa
rūpa savaiyā
arahaṃtādi paṃcagurupadameṃ, bhagata umaga raṃga rasatavva
tathā parama āgama upadeśaka, tinasoṃ ^2vacchalatā vinu ^3gavva
so śubhrarūpa kahāvata ^4cariyā, yoṃ varanī jinaganadhara pavva

19.14

chappaya
jo parigaha parihāra, sumunimudrāko dhārai
pai kaṣāyakai aṃśa, tāsuke udaya lagārai
tātaiṃ śuddhasvarūpamāhiṃ, thiratā nahiṃ pāvai
taba pana śuddhasvarūpa, sugurusoṃ prīti bar̤hāvai
aru je śuddhātamadharamake, upadeśaka tinameṃ harakhi
vara bhakti su sevā prītijuta, baratatu hai munimaga parakhi

19.15

soraṭhā
tisa munike yaha jānu, itanahiṃ rāga su aṃśakari
para daravanimeṃ mānu, hai pravṛtti nihacaipanai

19.16

so śuddhātamarūpa, tākī thiratāsoṃ calita
yoṃ bhāṣī jinabhūpa, vaha śubhabhāvacaritradhara

19.17

paṃca paramagurumāhiṃ, bhagata su sevā prīti jaham̐
so śubhamaga kahalāhiṃ, śubha upayoginike cihna

19.18

(3) gāthā-247 unakī pravṛtti
manaharaṇa
mahāmunirājanikī bānīsetī thuti karai,
kāyāsetī nuti karai mahāmoda bharī hai
āvata viloki uṭhi khar̤e hohi vinai dhāri,
cālai taba pīche calai śiṣyabhāva dharī hai
tinake śarīramāhiṃ kheda kāhū bhām̐ti dekhai,
tāko dūra karai jathājoga visatarī hai
sarāga caritrakī avasthāmārhi muniniko,
yetī kriyā karivo niṣedha nāhiṃ karī hai

19.19

dohā
śubha upayogī sādhuko, aiso varatana joga
śuddhupayogī sumuni prati, jahām̐ ātamanivi bhoga

19.20

jo śrīmahānunīśake, kahum̐ upasargavaśāya
kheda hoya to suthira hita, vaiyāvṛtti karāya

19.21

jātai kheda miṭai bahuri, suthira hoya pariṇāma
taba śuddhātama tattvako, dhyāvai muni abhirāma

19.22

śuddhātamake lābhateṃ, rahita ju mithyātīya
tākī sevādika sakala, yahā niṣedha karīya

19.24

samyakadarśana jñāna daśā, upadeśa kareṃ bhavikau bhavatārī
śiṣya gahaiṃ puni poṣahiṃ tāhi, bhalī vidhisoṃ dharamāmṛtadhārī
śrī jinadevake pūjanako, upadeśa kareṃ mahimā visatārī
dohā
śuddhapayogīke parama, vītarāgatā bhāva
tātai tinake yaha kriyā, hota nāhiṃ darasāva

19.25

jāmaham̐ jīva virodha lahai nahiṃ, tāvidhisoṃ nitahī vidhi jñātā
cāri prakārake saṃgha munīśako, tāko karai upakāra vikhyātā
āpanhe saṃjamako rakhike, nihacai sabake sukhadāyaka tātā
yā vidhi jo baratai muni so, paradhāna sarāgadaśāmaham̐ ātā

19.26

dohā
śrāvaka aru puni śrāvikā, muni arajikā pramāna
yeī cāroṃ saṃghake, svāmī sumuni sayāna

19.27

śuddhātama anubhūtike, ye sādhaka cahusaṃga
tātai nita racchā karahiṃ, inakī sumuni umaṃga

19.28

vaiyāvṛttādika kriyā, jā vidhi banai udāra
tāhī vidhisoṃ karata haiṃ, te sarāga anagāra

19.29

hiṃsā doṣa bacāyake, apano saṃjama rākha
saṃghānugrahameṃ rahaiṃ, so pradhāna muni bhākha

19.30

chahoṃ kāyako bādhaka ho kari, udyamavāna hoya varateta
tātai vaha araṃbhajuta māraga, śrāvaka dharamamāhiṃ chavi deta

19.31

kuṇḍaliyā
tātai je keī sumuni, gahaiṃ sarāga caritta
te paramuniko kheda lakhi, ṭhānau vaiyāvṛtta
ṭhānau vaiyāvṛtta tahā, nija saṃjama rākho
parakī karo sahāya, jathā jinaśrutimeṃ bhākho
ṣaṭakāyā savirodha, kriyā gṛhamadhya karāvaiṃ
muniko supad cacāya, ucita para hita kṛta tātaiṃ

19.34

(7) gāthā-251 kinake prati upakārakī pravṛtti yogya
mādhavī
jinaśāsanake anusāra dharaiṃ vrata, je munirāya tathā gṛhavāsī
tinako upakāra karo su dayā dhari, tyāgi hiye phalakī amilāsī
ihi bhām̐ti kiye jadi jo tumako, śubhakarma bam̐dhai kachu to nahiṃ hāsī
(8) gāthā-252 śubhopayogī śramaṇako kisa samaya
manaharaṇa
kahūm̐ kāhū muniko jo rogasoṃ vyathita dekho,
tathā kāhū bhām̐tikī parīṣahake jogasetī,
kāyameṃ kaleśa kāhū munike kucita hai
tahām̐ tuma apanī śaktike pramāna muni,
jātaiṃ vaha sādha nirupāya hoya vṛndāva̱na,
rogī muni athavā acāraja supūja guru,
tathā bāla vṛddha muni aise bheda varanī
tinakī sahāya sevā ādi heta muniniko,
laukika janahūsoṃ susabhāṣana karanī
jāmeṃ tina sādhanakeṃ khedako vicheda hoya,
aise śubha bhāvanisoṃ vānīko ucaranī
sarāga ānandameṃ aniṃda vṛnda vidhi yaha,
suparopakārī budha bhavodadhitaranī

19.35

vaiyāvṛtta ādi so to baḍoī dharama hai
munimaṇḍalīmeṃ yaha gaunarūpa rājai jātaiṃ,
tahāṃ rāgabhāva mada rahata narama hai
śrāvaka punītake baḍoī dharamānurāga,
tātaiṃ tahā utakiṣṭa mukhyatā parama hai
tāhīkari paraṃparā pāvai so parama sukha,
nihacai bakhānī śruti yāmeṃ nā bharama hai

19.36

(11) gāthā-255 kāraṇakī viparītatā-phalakī bhī
kavitta
tinako joga pāyakari soī, phala viparīta phalata pahicāna
jyoṃ kṛṣi samai vividha dharanī taham̐, avidhi dharanimahum̐ bīja buvāna
so viparīta pharuta phala nihacai, kārana sama kāraja paramāna

19.37

(12) gāthā-256 kāraṇa aura phalakī viparītatā
manaharaṇa
chadmastha buddhīne jo āpanī ukatihīsoṃ,
deva guru dharmādi padāratha thāpai hai
vrata nema dhyānādhyena dānādi bakhāne tahā,
tāsoṃ mokhapada to saravathā na pāvai vai,
upāvai punyarūpa bhāvabīja yoṃ alāpai hai
tāko phala bhogai deva mānuṣa śarīra dhari,
pheri so jagatahīmeṃ tapai tīnoṃ tāpai hai

19.38

kavitta (31 mātrā)
devadharma guru graṃtha padāratha, tinameṃ jo pratīti rucivāna
so śubharāgabhāva vṛndāvana, niścayasoṃ kījo saradhāna
tāko phala sācchāta punya hai, paraṃparā de hai śivathāna

19.42

donoṃ karma bhāra bhare kaise bhavasiṃdhu taraiṃ
pātharakī nāva kahūm̐ pānīmāhiṃ tarī hai

19.43

indrinike bhogabhāva viṣaya kahāvai aura,
krodhādika bhāva te kaṣāyarūpa varanī
inhaiṃ sarva siddhātameṃ pāpa hī mathana karī,
tathā inhaiṃ ghorai soū pāpī ura dharanī
aise pāpa bhārakari bhare je puruṣa te su,
-bhaktaniko kaise nisatāreṃ niravaranī
āpu na tareṃge au na tāreṃge su bhaktaniko,
donoṃ pāpa bhāra bhare bhogaiṃ pāpa karanī

19.45

dohā
viṣaya kaṣāyī jīvako, gurukari seyeṃ mīta
mattagayanda
jo saba pāpa kriyā tajikai, saba dharmaviṣai samatā visatāraiṃ
hohi soī śivamāragake, vara sevanahāra munīśa udāraiṃ
āpu tarai bhaviko bhava tārahiṃ, pāvana pūjya trilokamajhāraiṃ

19.46

manaharaṇa
aśubhopayoga jo vimoha rāgadoṣa bhāva,
tāsataiṃ rahita hohi munī niragraṃtha hai
śuddha upayogakī daśāmeṃ keī ramaim̐ keī,
śubha upayogī mathai vivahāra saṃtha hai
teī bhavya jīvaniko tārai haiṃ bhavodadhitaiṃ,
āpu śivarūpa punyarūpa pūja paṃtha hai
tinahīkī bhaktitaiṃ bhavika śubhathāna lahaiṃ,
aise cita ceta vṛnda bhāṣī jainagraṃtha hai

19.47

mādhavī
tihi kāranataiṃ guna uttamabhājana, śrīmuniko jaba āvata dekho
taba hī uṭhi vṛnda khar̤e rahikai, pada vadi padāṃbujakī diśi pekho
gunavṛddha viśeṣa nekī ihi bhāti, sadīva karo vinayādi viśekho
upadeśa jineśako jāna yahī, vidhisoṃ varato cahusaṃgha sarekho

19.48

manaharaṇa
āvata viloki khar̤e hoya sanamukha jāya,
ādarasoṃ āiye āiye aise kahika
agīkāra karikai su sevā kījai vṛndāvana,
aura anna pānādisoṃ pokhiye umahika
bahuri guṇanikī praśaṃsā kīje vinayasoṃ,
hātha jore rahiye pranāma kījai ṭhahikai
munimahāgaja vā gunādhika puruṣanisoṃ.
yāhī bhāṃti kīje śrutisīkharīti gahnikai

19.52

chappaya
je paramāgama arthamāhiṃ, paravīna mahāmuni
aru saṃjama tapa jñāna ādi, paripūrita haiṃ puni
tinahiṃ āvatau dekhi, tabahi munihūkaham̐ cahiye
khar̤e hoya sanamukha sujāya, ādara nirabahiye
sevā vidhi aru pariṇāma vidhi, donoṃ karivo joga hai
dohā
dravita je muni meṣa dhari, te haiṃ śramanābhāsa
jo jinakathita pradhāna ātamā, suparaprakāśakatai vara śukta
tāsu sahita je sakala padāratha, nahiṃ saradahai jathā jinaukta
(21) gāthā-265 sacce śramaṇoṃke prati jo dveṣa rakhe,
ādara na rakhe unakā naṣṭattva
mattagayanda
śrī jinaśāsanake anusāra, pravartatu haiṃ je mahāmunirāī
jo tinako lakhi doṣa dharai, anādaratai apavāda karāī
je vinayādi kriyā kahī vṛnda, karai na tahā so suharṣa baḍhāī
so muni cāritabhraṣṭa kahāvata, yoṃ bhagavata bhanī suni bhāī

19.53

adhika guṇī aise śramaṇoṃke pāsa vinayakī cāhanā
drumilā
apane gunatai adhike je munī, guna jñāna su saṃjama ādi bharai
tinasoṃ apanī vinayādi cahai, hama hū muni haiṃ imi garva dharai
taba so gunadhāraka hoya taū, muni māragataiṃ viparīta carai
vaha mūḍha ananta bhavāvalimeṃ, bhaṭake na kabhī bhavasiṃdhu tarai

19.55

(23) gāthā-267 yadi jo śramaṇa, śramaṇayase adhika
ādi barābarī jaisā kare to usakā vināśa
mattagayanda
āpu viṣai munike padake guna, haiṃ adhike utakiṣṭa pramānai
so gunahīna munīnanakī, jo karai vinayādi kriyā manamānai
to tinake uramāhiṃ mithyāta, -payoga lasai lakhi lehu sayānai
dohā
vinaya bhagata to ucita hai, bar̤e guninakī vṛnda
hīna guniniko vaṃdataiṃ, cārita hota nikada

19.56

(24) gāthā-268 asatsaṃgakā niṣedha
kavitta-mātrika
jadyapi jinasiddhāṃta sūtrakari, jānata hai niścayaiṃ saṃba vasta
aru kaṣāya upaśamakari jo muni, karata tapasyā adhika praśasta
saṃgaraṃgataiṃ bhaṃga hoya vrata, yātai tajiya kusaṃgata rasta

19.57

dohā
jaise agini milāpartai, śītala jala hai garma
taise pāya kusaṃgako, hoya malina śubha karma

19.58

tātaiṃ tajo kusaṃga muni, jo cāho kuśalāta
baso susagata sumunike, jutaviveka dinarāta

19.59

kahī kusaṃgatakī kathā, bahuta bhām̐ti śrutimāhiṃ
viṣama 1garala sama tyāgi tihi, calo susaṃgati chāhiṃ

19.60

(25) gāthā-269 laukikajanakā lakṣaṇa
drumilā
niragraṃtha mahāvratadhāraka ho kari, jo ihi bhām̐ti karai karanī
varatai isa laukika rītiviṣaiṃ, karai 2vaidaka 3jotika 4maṃtaranī
vaha laukika nāma munī kahiye, paribhraṣṭa daśā tisakī varanī
tapasaṃjamasaṃjuta hoya taū, na tarai bhavasāgara dustaranī

19.61

dohā
laukika janamana modake, jete vividha vidhāna
tinameṃ baratai laganajuta, so laukika muni jāna

19.62

tākī saṃgatiko tarjiṃiha, uttama muni paravīna
jām̐taiṃ saṃgati doṣataiṃ, sajjana hoya malīna

19.63

chappaya
tisa kārana muniko kusaṃga, tajikaiṃ yaha cahiyata
nija gunake samatūla hohi, kai adhika su mahiyata 1
tina munikī satasaṃgamāhiṃ, tuma basau niraṃtara
jo saba dukhataiṃ mukti daśā, cāho amiatara
samaguna munikī satasaṃgataiṃ, hoya sugunaracchā parama
gunavṛddha muninikī sagarteṃ, badai suguna ātamadharama

19.64

dohā
jalameṃ śītala guna nirakhi, tākī racrchāhaita
śīta bhaunake kaunameṃ, rākhahiṃ subudha saceta

19.65

yaha samāna gunakī sukhada, saṃgati bhāṣī mīta
aba bhāṣoṃ guna adhikake, satasaṃgatikī rīta

19.66

jaise barapha kapūra puni, śīta ādi saṃjoga
hota nīra guna śīta ati, yaha guna adhika niyoga

19.67

kāvya ( mātrā 24)
tātaiṃ je muni mahāmokha, -sukhake abhilākhī
taji kusaṃga saravathā, supathameṃ calo budhātama
baso sadā satasagamāhiṃ, sādho śuddhātama

19.69

manaharaṇa
prathama daśāmeṃ śubha upayogasetī,
pīchesoṃ su sajamakī utakiṣṭatāī kari,
parama daśāko avadhāro buddhidhāra hai
pācheṃ sarva vastukī prakāśinī kevalajñānā,
tāko saravathā pāya apane atindrī sukha,
mādhavī
tisa kāranataiṃ samujhāya kahauṃ, muni vṛndatiko satasaṃgati kīje
apane gunake je samāna tathā, paradhāna munīnikī saṃga gahīje
jadi cāhata hau saba du.khaniko khaya, to yaha sīkha su sīsa dharīje
nita vāsa karo satasagatimāhiṃ, kusagatiko su jalajali dīje

19.70

dohā
jyoṃ juga mukatā sama milata, kīmata hota mahāna
tyoṃ sama satasagata milata, baḍhata suguna amalāna

19.71

jyoṃ pārasa saṃjogataiṃ, loha kanaka hai jāya
1garala 2amiya sama gunadharata, uttama saṃgati pāya

19.72

jaise lohā kāṭha saṃga, pahum̐ce sāgara pāra
taise adhika gunīni saṃga, guna lahi tajahi vikāra

19.73

jyoṃ malayagirike viṣai, bāvana caṃdana jāna
parasi 1pauna tasu aura taru, candana hoṃhi mahāna

19.74

tyoṃ satasaṃgati jogatai, miṭai sakala aparādha
suguna pāya śivamaga calai, pāvai pada nirupādha

19.75

dekha kusaṃgati pāyake, hohiṃ sujana savikāra
agini-joga jimi jala garama, caṃdana hota am̐gāra

19.76

2chīra jagata jana poṣikai, karata 3bījaduti gāta
soī ahimukha parata hī, hālāhala hai jāta

19.77

tātai bahuta kahauṃ kahā, je jñātā paravīna
te thorehīmeṃ lakhahiṃ, saṃga raṃgakī bīna

19.78

durjanako upadeśa yaha, niṣphala aiseṃ jāta
pāthara parako māribo, cokho tīra nasāta

19.79

tātai nijahita hetako, gahana karahiṃ budhidhāra
haṃsa pāna 4payako karata, jimi taji vārivikāra

19.80

yoṃ mata citameṃ jāniyau, munikaham̐ yaha upadeśa
śrāvakako to nahiṃ kahyo, mūla graṃthameṃ leśa

19.81

munike miṣa sabako kahyo, nyāya rīti nirabāha
jihi magamaṃ nṛpa paga dharai, prajā calai tihi rāha

19.82

aiso jāni hiye sadā, jina āgama anukūla
karo ācarana he bhavika, karama jalai jyoṃ tūla

19.83

parama punyake udayataiṃ, milyau sughāṭa sujoga
aba na cūka bhavi vṛnda yaha, nadī nāva saṃjoga

19.84

sakala graṃthako mathake, paṃtha kahyo yaha sāra
kundakunda gurudeva so, mohi karo bhava pāra

19.85

jayavato varatau sadā, śrīsaravajña udāra
jina bhāṣyau yaha mukatimaga, śrīmata pravacanasāra

19.86

yaha muni śubha ācārako, pūrṇa bhayo adhikāra
so jayavato hohu jaga, raviśaśikī unihāra

19.87

magalakārī jagata guru, śuddha siddha arahata
so yāhī magatai kiye, sakala karamako ata

19.88

tātai parama punīta yaha, jinaśāsana sukhakada
vṛndāvana sevata sadā, dāyaka sahajānanda

19.89

atha pañcaratnatattvasvarūpo likhyate
maṃgalācaraṇa-dohā
paṃca paramapada vaṃdikai, pacaratanako rūpa
gāthā aratha vilokikai, likhoṃ sukhada rasakūpa

19.90

māno isa siddhāṃtake, eī pācauṃ ratna
mukuṭarūpa virājahīṃ, ura dhariye juta jala

19.92

anekāṃta bhagavaṃtamata, tāko juta saṃkṣepa
aura yahī saṃsāra thiti, mokṣasthiti virataṃta
pragaṭa karata haiṃ tāsutaiṃ, hohu sadā jayavaṃta

19.93

pacaratanako nāma aba, suno bhavya abhirāma
ura saradhā diḍha dhārikai, vegi laho śivadhāma

19.94

chappaya
prathama tattva saṃsāra, mokṣa dūjo puni jāno
mokṣatattvasādhaka tathaiva sādhana ura āno
sarvamanoratha suvada, -thāna śiṣyaniko varanī
śāstraśravaṇako lābha, turita bhavasāgara taranī
vṛndāvana jo saradhā karai, so bhāva tari śivatiya vare

19.95

(1) gāthā-271 saṃsāratattva
chappaya
no munimudrā dhāri, artha ajathāratha pakarī
jathā goha gahi bhūmi, tathā hārilane lakarī
imi haṭhasoṃ ekāṃta, gahai varjita paramāratha
so bhramai agāmīkālameṃ, paṃcaparāvarttana karata
dukhaphala anaṃta bhogata sadā, kabahum̐ na bhavasāgara tarata

19.96

dohā
mithyābuddhi vikārataiṃ, je jana ajña atīva
ajathāratha hī tattva gahi, haṭhajuta rahata sadīva

19.97

jaddipa munimudrā dharaiṃ, taddipa muni nahiṃ soya
soī sasṛta tattva hai, ihām̐ na saśaya koya

19.98

tāko phala paripūrṇa dukha, paca parāvatarūpa
bhamai anante kāla jaga, yoṃ bhāṣī jinabhūpa

19.99

aura koi sasāra nahiṃ, sasṛta mithyābhāva
jina jīvanike hoya so, saṃsṛtatattva kahāva

19.100

(2) gāthā-272 mokṣatattva
anaga śekhara-daṇḍaka
mithyā acāra ṭārike jathārtha tattva dhārike,
viveka dīpa vārike svarūpa jo nihāraī
praśāta bhāva pāyake viśuddhatā baḍhāya puñja,
-baṃdha nirjarāyake anagha rīti dhāraī
na so bhamai bhavāvalī tarai soī utāvalī,
soī munīśako padastha pūrṇatā sudhāraī
yahī su mokṣatattva hai trilokameṃ mahatta hai,
soī dayānidhāna bhavya vṛndako udhāraī

19.101

dohā
soī jīvanamukta hai, mokṣatattva paravīna

19.102

(3) gāthā-273 unakā sādhanatattva
manaharaṇa
āpā para bheda bhinna anekānta karikai
indrinike viṣaimraiṃ na pāgai au parigraha,—
piśāca donoṃ bhām̐ti tinheṃ tyāgai dhīra dharikai
sahaja svarūparme hī līna sukhasaina māno,
karama kapāṭako ughārai jora bharikai
tāhīko jiniṃda mukta sādhaka bakhānatu haiṃ,
soī śuddha sādha tāhi baṃdoṃ bharma harikai

19.103

dohā
aise suparavivekajuta, lasai śuddha je sādha
mokhatattvasādhaka soī, varjita sakala upādha

19.104

(4) gāthā-274 una śuddhopayogīko sarva manorathake
sthānake rūpameṃ abhinandana (praśaṃsā)
manaharaṇa
śuddha vītarāgatā subhāvameṃ ju līna śiva,
-sādhaka śramaṇa soī munipadadhārī hai
tāhī su viśuddha upayogīke daraśa jñāna,
phera tāhī śuddha mokhamamāragī munīśahīke,
nirābādha mokhakī avasthā avikārī hai
soī siddhadaśāmraiṃ virājai jñānānandakanda,
niradvanda vṛnda tāhi badanā hamārī hai

19.105

dohā
mokṣatattvasādhana yahī, śuddhupayogī sādha
sakalamanorathasiddhiprada, śuddha siddha niravādha

19.106

chappaya
śrāvaka muni ācāra, jāsumāhi suguru bakhānī
so thore hī kālamāhiṃ, śuddhātama pāvai
dvādaśāgako sārabhūta, jo tattva kahāvai
muni kundakunda jayavata jina, yaha paramāgama pragaṭa kiya
vṛndāvanako bhava udadhitai, dai avalamba udhāra liya

19.107

dvādaśāṃgaśrutisiṃdhu, mathana kari ratana nikāsā
suparabhedavijñāna, śuddha cāritra prakāsā
so isa pravacanasāramāhi, guru varanana kīnā
adhyātamako mūla, lakhāhiṃ anubhavī pravīnā
muni kundakunda kṛta mūla ju su, amṛtacanda ṭīkā karī
tasu hemarājane vacanikā, racī adhyātamarasabharī

19.108

manaharaṇa
doi sau pachattara parākṛtakī gāthāmāhiṃ,
kundakunda svāmī racī pravacanasāra
adhyātamavānī syādavādakī niśānī jātaiṃ,
suparaprakāśabodha hota niradhāra hai
nikaṭa-subhavyahīke bhāvabhaunamāhiṃ yākī,
dīpaśikhā jagai bhage moha aṃdhakāra hai
mukhya phala mokha au amukhya śakracakripada,
vṛndāvana hota anukrama bhava pāra hai

19.109

atha kavi vyavasthā likhyate
chappaya
agaravāla kula gola, gota vṛndāvana dharamī
dharamacanda jasu pitā, śitābo mātā paramī
tina nijamatimita bāla, khyāla sama chanda banāye
kāśī nagara majhāra, supara hita heta subhāye
priya udayarāja upagāratai, aba racanā pūrana bhaī
hīnādhika sodhi sudhāriyau, je sajjana samarasamaī

19.110

manaharaṇa
dhārāṇasī ārā tāke bīca basai vārā,
surasarike kinārā tahāṃ janama hamārā hai
ṭhārai aḍatāla māgha seta caudai soma puṣya,
kanyā lagna bhānuāṃśa sattāisa dhārā hai
sāṭhemāhiṃ kāśī āye tahā satasaṃga pāye,
jainadharmamarma lahi bharma bhāva hārā hai
sailī sukhadāī bhāī kāśīnātha ādi jahām̐,
adhyātambānīkī akhaṇḍa bahai dhārā hai

19.111

chappaya
prathamahiṃ ādatarāma, dayā mopai cita lāye
seṭhī śrī sukhalālajīyasoṃ, āni milāye
tinapai śrī jinadharmamarma, hamane pahicāne
pīche baksūlāla mile, mohi mitra sayāne
avaloke nāṭakatrayī puni, aurahu gratha aneka jaba
taba kavitāīpara ruci bar̤hī, raco chanda bhavi vṛnda ava

19.112

sambava vikramabhūpa, ṭhārasau tresaṭhamāhīṃ
yaha saba thānaka banyau, milī satasaṃgatichāhīṃ
taba śrī pravacanasāra, granthako chanda banāvoṃ
yahī āśa ura rahī, jāsutaiṃ nijanidhi pāvoṃ
taba chanda racī pūrana karī, cita na ruci taba puni ranī
soū na rucī taba aba racī, anekāṃta rasasoṃ macī

19.113

atha granthaparisamāptimaṅgala
dohā
vandauṃ śrīsaravajña jo, nirāvarana niradoṣa
vighnaharana maṃgalakarana, manavāṃchita sukha poṣa

19.114

paṃcaparamaguruko namo, ura dhari parama saneha
bhavadadhitaiṃ bhavi vṛndako, pāra utārata teha

19.115

jinavānī jinadharmako, baṃdauṃ vāraṃvāra
jisa prasādataiṃ pāiye, jñānānanda apāra

19.116

sajjanasoṃ kara jorake, karauṃ vīnatī mīta
bhūla cūka saba sodhikai, śuddha kījiyo rīta

19.117

yāmeṃ hīnādhika nirakhi, mūlagranthako dekhi
śuddha kījiyo sujanajana, nālpabuddhi mama pekhi

19.118

yaha muni śubhacāritrako, pūrṇa bhayo adhikāra
so jayavaṃta raho sadā, śaśi sūraja unihāra

19.119

kāvya-24 mātrā
mārgaśīrṣa gata doya, aura paṃdraha anumāno
nārāyana vica candra, jāni au satraha jāno
isī bīca harivaṃśa, lāla bābā gṛha jāye
nāma sahārūṣāha, sāhajūke kahalāye

19.121

bābā hīrānandasāha, sundara suta tinake
paca putra dhanadharma, -vāna gunajuta the inake
prathame rājārāma, babā phira abhairāja sunu
udayarāja uttama subhāva, ānandamūrti gunu ||120
bhojarāja au jogarāja puni, kahe jāniye
ina pitu laga kāśī, nivāsa asa sukhada māniye
aba bābā khuśahāla, -candra sutakā sunu varanana
sītārāma su jñānavāna, baṃdoṃ tina caranana

19.123

dadā hamāre lālajīdha, kula auguna khaṇḍita
tina suta mo pitu dharmacanda, saba śubhajasamaṃḍita
tinako dāsa kahāya, nāma mo bṛndāvana hai
jaya 1
mahāvīra hai bhrāta nāma, so choṭā jāno
jyeṣṭha putrako nāma, ajita imi kari paramāno
magasira sita tithi terasa, kāśīmeṃ taba jāno
vikramābda gata satarahasai, nava vidita su māno

19.124

1mo laghu suta hai śikharacanda, sundara suta jyeṣṭhako
imi paripāṭī jāniye, kahyo nāma laghu śreṣṭhako
paddharī
saṃvata caurānūmeṃ su āya | āretai parameṣṭhīsahāya
adhyātmaraṃga page pravīna | kavitāmeṃ mana niśidyausa līna

19.125

sajjanatā gunagaruve gambhīra | kula agravāla su viśāla dhīra
te mama upagārī prathama parma | sām̐ce saradhānī vigata bharma

19.126

bhairavaprasāda kula agravāla | jainī jātī budhi hai viśāla
soū mopai upakāra kīna | lakhi bhūla cūka so śodha dīna

19.127

chappaya
sītārāma punīta tāta, jasu māta hulāso
jñāta lamecū jainadharma, kula vidita prakāso
tasu kulakamaladininda, bhrāta mama udayarāja vara
adhyātamarasa chake, bhakta jinavarake dir̤hatara
te upagārī hamako mile, jaba racanāmeṃ bhāvasoṃ
taba pūrana bhayo giraṃtha yaha, vṛndā‌vanake cāvasoṃ

19.128

dohā
cāra adhika unaīsasau, saṃvata vikrama bhūpa
jeṭha mahīnemeṃ kiyo, puni āraṃbha anūpa

19.129

pāṃca adhika unaīsasau, dhavala tīja vaiśākha
yaha racanā pūrana bhaī, pūjī mana abhilākha

19.129.p1

iti śrīmatkundakundācāryakṛta paramāgama śrīpravacanasārajī
mūla gāthā tākī saṃskṛtaṭīkā śrī amṛtacandrācāryane karī tākī
deśabhāṣā pāṃḍe hemarājajīne racī hai, tāhīke anusārasoṃ vṛndāvana
agravāla goilagotī ne bhāṣā chanda racī tahā yaha muniśubhacāritrādhikāra samāptaṃ
sarvagāthā 275 doyasau pacahattara bhāṣāke chanda sarva
1094 eka hajāra caurānave bhaye so jayavaṃta hohu | śrīrastu
maṃgalamastu-saṃ. 1905 sarva bhāṣāke chanda 1162 akeya
gyārahasai bāsaṭha bhaye—
(iha mūla granthakarttāke hāthakī prathama prati likhī hai
so sadā jayavaṃta pravarto)