Pravacanasaraparamagama 9

Pravacanasāraparamāgama 9

Language: Sanskrit

9.1

itiśrīmatkundakundācāryakṛtaparamāgamaśrīpravacanasārajī tākī
vṛndāvanakṛtabhāṣāviṣai daravanikā sāmānyavarṇanakā adhikāra cothā
pūrā bhayā
ihā tāīṃ sarva gāthā 127 eka sau sattāīsa bhaī aura
bhāṣāke chaṃda sarva 462 cārisau bāsaṭha bhaye so jayavaṃta hoū
likhī vṛndāvanane yahī prathama prati hai | magalamastu | śrīrastu
mitī mārgaśīrṣa kṛṣṇā 13 || guruvāra saṃvat 1905
kāśījīmeṃ, nija paropakārārtha | mūla cūka viśeṣījana śodhi
śuddha kījo
atha paṃcamoviśeṣajñeyatattvādhikāraḥ
maṃgalācaraṇa-dohā
vaṃdoṃ ātama jo trividha, varjita karmavikāra
neta meta 'jñātṛtva juta, saba vidhi maṃgalakāra

9.2

aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathana Bernardo?
aba viśeṣatā daravakā, kathanarūpa adhikāra
śrīguru karata araṃbha so, jaivaṃto sukhakāra

9.3

(1) gāthā-127 dravya viśeṣoṃke bheda
manaharaṇa
sattārūpa darva doya bhāti hai anādi siddha,
jīva au ajīva yahī sādhī śruti maṃtha hai
tāmeṃ jīva lacchana vilacchana hai cetanatā,
jāsako prakāśa avināśī pūṃja paṃtha hai
tāhīko prabāha jñāna darśanopayoga doya,
sāmānya viśeṣa vastu jānivetai kaṃtha hai
puggalapramukha darva ajīva acetana haiṃ,
aise vṛnda bhāṣī kundakunda niggatha hai

9.4

(2) gāthā-128 ākāśa eka usake do bheda
chappaya
kālānūjuta paṃca darava, paripūrana jāmeṃ
soī lokākāśa jānu, saṃśaya nahiṃ yāmeṃ
saba kālamāhiṃ so acala hai, avagāhana gunako ghare
tasu pare alokākāśa jaham̐, paṃca raca nahi sacare

9.5

dohā
pudgala aru jīvātamaka, so yaha lokākāśa
tāke thiti utapāda baya, paranati hota prakāśa

9.6

bheda tathā saba tattva, jyoṃ śruti karata bakhāna
tāko ura saradhā dharo, tyāgo kumata-vitāna

9.7

manaharaṇa
kriyāvata bhāvavaṃta aise doya medanirteṃ,
drarvyānameṃ bheda doya bhāṣī bhagavata haiṃ
mili bichurana halacalana kriyā hai yoṃ,
subhāva paranati gahai soī bhāvavaṃta haiṃ
jīva pudgalamāhiṃ donoṃ pada pāiyata,
dharmādharma kāla nama bhāva hī gahata haiṃ
dhanya dhanya kevalīke jñānako prakāśa vṛnda,
ekai bāra sarva sadā jāmeṃ jhalakaṃta hai

9.4-2

manaharaṇa
jīvājīva dravya bina vichiniṃtai malimayāti,
cīnhe jāne jāhi soī lacchana bakhānā hai |@H
118 ] kavibara bṛndāvana viracita
saba kālamāhiṃ so acala hai, avagāhana gunako ghare
tasu pare alokākāśa jaham̐, paṃca raca nahi sacare

9.5-2

dohā
pudgala aru jīvātamaka, so yaha lokākāśa
tāke thiti utapāda baya, paranati hota prakāśa

9.6-2

bheda tathā saba tattva, jyoṃ śruti karata bakhāna
tāko ura saradhā dharo, tyāgo kumata-vitāna

9.7-2

9.8

manaharaṇa
jīvājīva dravya bina vichiniṃtai malimayāti,
cīnhe jāne jāhi soī lacchana bakhānā hai
judo kachu vastu nāhiṃ aise paramānā hai
mūratīka daravako lacchana hū mūratīka,
amūrativata niko amūrata bānā hai
lacchake janāyavetai lacchana kahāvai vṛnda,
pradeśataiṃ ekameka siddha ṭhaharānā hai

9.9

lakṣaṇa yathā—dohā
milī paraspara vastuko, jākari lakhiye bhinna
lacchana tāhīko kahata, nyāyamatī ^1paravinna

9.10

soī guna kahalāvaī, varjita doṣa upādha

9.11

teī daravani ke suguna, lacchana nāma kahāhiṃ
jātai tinakari jāniyai, laccha darava saba ṭhāhi

9.12

bheda vivacchā tai kahai, gunī sugunameṃ bheda
vastu vicārata eka hai, jñānī lakhata akheda

9.13

(5) gāthā-131 mūrta-amūrta guṇa ve kina dravyoṃmeṃ haiṃ
chappaya
mūratīka gunagana iṃdrinike, gahana joga hai
varana gadha rasa phāsa, ādi bahu bheda tāsake
aba suni bheda amūrata, daravani ke prakāśake
Center: kavivara vṛndāvana viracita
so jñāna matiśrutake viṣai, pratibiṃbita jugapata basata

9.15

(6) gāthā-132 mūrta pudgala dravyakā guṇa hai
mattagayanda
puggaladravyaviṣai guna cāra, sadā niradhāra virāji rahe haiṃ
barna tathā rasa gaṃdha 1saparsa, subhāvika saṃga amaṃga rahe haiṃ
2parmānū ati sūchimarteṃ, pṛthivī parajaṃta samasta gahe haiṃ
ṣaṭprakāra pudgala varṇana-dohā
ṣaṭaprakāra pudgala kahe, suno tāsuke bheda
jathā manī siddhāṃtameṃ, saṃśayabhāva vicheda

9.16

sūcchima sūcchima prathama hai, sūcchima dūjo bheda
sūkṣmathūla tījo kathyo, thūlasūkṣma hai veda3

9.17

thūla pacamoṃ jāniye, thūlathūla ṣaṭa ema
aba inako lacchana suno, śruti madhi bhāṣata jema