<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.114 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.114

# Dvadasharanayacakra 1.114

Nyāyāgamānusāriṇī 1.114

- **Language:** Sanskrit

### [1.114](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.114)

kiñcānyat --ihevetyādi yāvadasattvāpatteriti . yathā hariṇasvarūpanirākaraṇe bhavān yaṃ yaṃ doṣaṃ mamāpādayati sa sa tavaiva, atra ca vīpsārtho draṣṭavyaḥ--tava tavaiva ekāntavādinaḥ, evakāro'vadhāraṇe, yathāsmin sādhane mama doṣo nāsti, tavaiva iti tvadabhyupagamānurūpyeṇopapāditaṃ tathā nātraiva, kiṃ tarhi ? sarvatrānyatrāpi pakṣahetudṛṣṭānteṣu doṣāstavaiva na mametyarthaḥ . apramāṇīkṛtatvāllokasya pratyakṣasya ca iti vartate, kāraṇāntaropanyāso'pyeṣo'bhidhīyate --sapakṣāsapakṣavṛttyavṛttyorasattvāpatteḥ . yadiṣṭaṃ bhavatāmanvayavyatirekābhyāmarthānumānam, tau ca sapakṣāsapakṣayorvṛttyavṛttī, tadbalena sādhyasiddhiḥ, tayoreva cāsattvamāpadyate . tatastasyāḥ sapakṣāsapakṣavṛttyavṛttyoryathāsaṅkhyamasattvāpatteḥ tavaiva aviśeṣaikāntavādino viśeṣaikāntavādinaḥ tadubhayānekatvaikāntavādino veti hetūddeśamātrametat . tadidānīṃ pratyekaṃ vidhīyate--tatra tāvadaviśeṣaikānte kuto'nyapakṣaḥ, asapakṣaḥ, vyāvṛttirvā ? aviśeṣaḥ sāmānyam, aviśeṣa eva ityekāntaḥ sarvaṃ sarvātmakamiti, tasminnaviśeṣaikānte tava grāhe kuto'nyapakṣaḥ, anyasya pakṣo'nyapakṣaḥ, prati vyāvṛttirvā, tattva eva tathābhivyakteḥ ? viśeṣaikānte kutastatpakṣaḥ sapakṣastatsattvaṃ vā, tathā'sthiteḥ ? ubhayānekatvaikānte sādhyasādhanadharmadharmiṇa eva kutaḥ, tathā'pūrvatvāt ? vādino'nyasyābhāvāt tavāpi cānyenāviśeṣāt sarvasarvātmakaikatvāviśeṣāt . athavā anyasya vacanasyābhāvāt tvadvacanātmakatvādeva sarvavacanānāṃ tvadanyavacanatvaviśeṣābhāvādeva vā . athavā kiṃ naḥ paravādivacanayorabhāvābhyupagama-niṣṭhuravacanābhyām ? anyaścāsau pakṣaścetyanyapakṣo'rtho'stu, sa kutaḥ, tvatpakṣasarvaikātmakatvādarthāviśeṣaikāntāt ? evaṃ nityaḥ śabdaḥ, akṛtakatvāt, ākāśavat iti vādino'nityaśabdapakṣavaktṛvacanavācyānāmabhāvaḥ . tadvat tadanityadharmasāmānyena samānasya ghaṭāderabhāvānnityaikāntavādino'sapakṣābhāvaḥ . tadabhāvād vyāvṛttyabhāvaḥ . vāśabdāt kutaḥ svapakṣaḥ sapakṣaḥ tadvṛttirvā, sarvasarvātmakaikatvābhedādeva ? syānmatam--āvirbhāvatirobhāvayorabhūtvā bhāvād bhūtvā cābhāvādanityatvakṛtakatve sta eva aviśeṣavādino'pīti . etaccāyuktam, kutaḥ ? tattva eva tathābhivyakteḥ . tattvamekatvam, tasmiṃstattva eva tathā tena prakāreṇa tathā abhivyakteḥ . kimuktaṃ bhavati ? mṛda evābhinnāyā antarlīnāvirbhāvatirobhāvamātratvādaṅgulivakrapraguṇāvasthayoriva avasthāviśeṣābhivyakteḥ kimanyā mṛt sā piṇḍaśivakaghaṭādyavasthāsu ? tasmāt tattva eva tathābhivyakteḥ kuto'nyapakṣo'sapakṣo vyāvṛttistatpakṣaḥ sapakṣastatsattvaṃ ceti sādhūcyate--tavaiva aviśeṣaikāntavādinaḥ sapakṣāsapakṣavṛttyavṛttyorhariṇādisvarūpaviparītāpādanasādhaneṣviva asattvāpattiriti .

- [Previous: 1.113](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.113)
- [Next: 1.115](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.115)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.59) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.114](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.114) · Pramāṇa
