<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.148 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.148

# Dvadasharanayacakra 1.148

Nyāyāgamānusāriṇī 1.148

- **Language:** Sanskrit

### [1.148](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.148)

syānmatam--kalpanātmakatvādibhya eva hetubhyo'numānajñānaṃ tarhi cakṣurādivijñānaṃ bhaviṣyatīti . atrocyate --anumānajñānamapi ca tanna pratipūryate . karmakartaryātmanepadaṃ yak ca, tatpratiṣedhād na pratipūryate iti rūpam, yathā'yamodano vipannatvāt pūtimāṃsavadātmānaṃ na bhojayati na bhujyate svayameva tathedamapi jñānamātmānaṃ na pratipūrayati na pratipūryate . kasmāddhetoḥ ? sambaddhagṛhītasyānyathāpratipatteḥ . sambaddha eva gṛhītaḥ, tasya sambaddhagṛhītasyānyathāpratipatteḥ, tasya jñānasya anyathāpratipadyamānasambaddhagṛhītārthatvādityarthaḥ . yad jñānaṃ sambaddhamevārthaṃ gṛhṇat tamevārthamanyathā pratipadyate tad jñānaṃ nānumānamapi sampūrṇaṃ bhavati . tadyathā --viruddhādijñānam . yathā kṛtakatvānnityaḥ śabdaḥ iti pakṣadharmajñānaṃ śabdasambandhi ghaṭādiṣvanityānugamasambaddhaṃ gṛhītvā nityaṃ śabdaṃ pratipadyamānaṃ viruddhahetvābhāsajñānaṃ bhavati, ādigrahaṇāt prameyaśrāvaṇatvadvāraṃ nityajñānaṃ vā śabdaviṣayamanaikāntikābhāsaṃ yathā tathedamapi na sampūrṇamanumānajñānamapīti .

- [Previous: 1.147](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.147)
- [Next: 1.149](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.149)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.78) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.148](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.148) · Pramāṇa
