<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.180 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.180

# Dvadasharanayacakra 1.180

Nyāyāgamānusāriṇī 1.180

- **Language:** Sanskrit

### [1.180](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.180)

atrottaramucyate --ayamasamādhireva . kutaḥ ? arthasyāsya jaratkuṭīravadāroṭanākṣamatvāt tvadvākyajanitasya prākcoditadoṣasyāyaṃ samādhirapyasamādhireva, aṅgīkṛtārthavināśitvāt, śabdakṛtakatvābhivyaktisthāpanārthapravṛttavaiśeṣikavat . vaiśeṣikasyeva vaiśeṣikavat, acākṣuṣapratyakṣasya guṇasya sato'pavargaḥ karmabhiḥ sādharmyam, sato liṅgābhāvātvai॰ sū॰ 2 . 2 . 25--26 kāryatvāt ityādibhiranityatvaṃ vaiśeṣikatvāt siddhaṃ kṛtakatvaṃ ca, tasyābhivyaktisthāpanārthaṃ pravṛttasya vaiśeṣikasyevāṅgīkṛtārthanāśitvamevam anekārthajanyatvāt svārthe sāmānyagocaram ityarthavacanayordoṣaḥ . tadvyācaṣṭe, kutastatsādharmya- miti cet, ucyate --svaviṣayatāṃ pratijñāya tadatadviṣayatayā tadatadabhūtasāmānyagocaropasaṃhārāt . sa cāsaśca viṣayo'sya sa tadatadviṣayaḥ, tadbhāvastadatadviṣayatā . tadatadabhūtaṃ sāmānyam, tad gocaro'sya viṣaya upasaṃhārasya, tasmādupasaṃhārāt . sa cānyaśca viṣayaḥ sāmānyasyeti tadanyataratraiva na pravartate ekataratrādṛṣṭatvāt, tvanmatenaiva pratisvaṃ niyatatvādbhāvānāṃ naikarūpamapi tanna ca tatra vṛttaṃ na cāto'nyatra . tatrāvṛttatvāt tanna bhavati, atatrāvṛttatvādatanna bhavati . tatastadatadabhūtaṃ sāmānyaṃ gocaro'syopasaṃhārasya yaḥ sa tadatadviṣayatayā tvayedānīṃ kriyate . tasmāt tadatadviṣayatayā tadatadabhūtasāmānyagocaropasaṃhārādaṅgīkṛtapratyakṣavināśa ityata āha --nanvata eva na tat pratyakṣaṃ svārthe sāmānyagocaratvādanumānavat . svārthe iti svaviṣaye svagrāhye vastuni, yat svagrāhye vastuni sāmānyagocaraṃ tajjñānamapratyakṣaṃ dṛṣṭaṃ yathānumānamiti . anumānamapi vā neti, nānumānamapi tat syāt, svārthe sāmānyagocaratvāt, pratyakṣavat .

- [Previous: 1.179](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.179)
- [Next: 1.181](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.181)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.98) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.180](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.180) · Pramāṇa
