<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.181 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The four Anuyogas ("expositions")](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga) › [Ontology, epistemology and logic](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil) › [Logic and epistemology (pramāṇa, naya, syādvāda)](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya) › [Standpoints, nikṣepa, saptabhaṅgī](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.181

# Dvadasharanayacakra 1.181

Nyāyāgamānusāriṇī 1.181

- **Language:** Sanskrit

### [1.181](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.181)

svārthe sāmānyagocaram ityetat svavacanavirodhi . kimiva ? kumārabrahmacāripitṛvacanavaccaitat, yathā kaścid brūyāt pitā me kumārabrahmacārī iti, tasya tadvacanaṃ svata eva virudhyate--yadi pitā kathaṃ kumārabrahmacārī ? atha kumārabrahmacārī kathaṃ pitā ? iti, tathedamapi yadi tajjñānaṃ svārthe kathaṃ sāmānyagocaram ? atha sāmānyagocaraṃ kathaṃ tat svārthe ? svārtha iti ca tvayā na cakṣuṣo'nyasya vendriyasya viṣaya iti viśeṣamāśritya lakṣaṇamabhidhīyate, kiṃ tarhi ? prameyamucyate sāmānyato vastu svalakṣaṇaṃ svārthaḥ iti . tathā sāmānyalakṣaṇamiti na dhūmānumeyāgnimātram, kiṃ tarhi ? liṅgagamyaṃ sarvam . etasyārthasya pratipādanārthamāha svārthalakṣaṇameva nirūpayan --asvārthaviśiṣṭe, svo'rthaḥ svārthaḥ, na svārtho'svārthaḥ svārthādanyaḥ, tato viśiṣṭaḥ svārthaḥ, tasmin svārthe, tamevārthaṃ paryāyeṇāha --svaviṣaye, kimuktaṃ bhavati ? ekasmin rūpādiprakāre prakṛṣṭe kāre rūpe rase'nyasminneva sāmānyagocaramiti, sāmānyaviṣayaṃ ca svārthe jñānamiti ca vispardhitametat parasparato dvayam . yasmādarthaviṣayaśabdau lakṣaṇārthāveva lakṣaṇaśabdaparyāyavācinau tasmāt svārthaḥ svaviṣayaḥ svalakṣaṇamityetadvivakṣitaṃ bhavataḥ, tadvismṛtya bhrāntena nendriyagrāhyasvārthasāmānyabhedakalpanāt parihāro yujyate vaktum . kasmāt ? pratyakṣavyākhyāviṣayatvāt svārthasvalakṣaṇasvaviṣayaśabdānām .

- [Previous: 1.180](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.180)
- [Next: 1.182](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.182)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra.1.40) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.181](https://indike.org/pramana/in.jaina.anuyoga.phil.nyaya.naya.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.181) · Pramāṇa
