<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.31 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.31

# Dvadasharanayacakra 1.31

Nyāyāgamānusāriṇī 1.31

- **Language:** Sanskrit

### [1.31](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.31)

evaṃ bhaṅgān vyavasthāpyedānīṃ vṛttiṃ vyākhyātukāma āha --teṣāṃ vidhi-niyamabhaṅgānāṃ vṛttiriti . tasyāstu lakṣaṇam --svaviṣayasampātanena bhāvanā arthānām, ātmīya ātmīye viṣaye viṣaye'vatārya yayā tadarthā bhāvyante . tathāhi--tathā bhavanti nānyatheti, nitya evākṛtakatvādākāśavat, anitya eva kṛtakatvād ghaṭavad veti . yathoktam --dravyasyānekātmano'nyatamaikātmāvadhāraṇamekadeśanayanānnayaḥ iti . pratyakṣānumānābhyāṃ pūrvavat sthitāsthitamṛttvapṛthubudhnādisaṃsthānopādānakāraṇābhyāṃ vṛtti rvivakṣitadvādaśavikalpaviśeṣaṇā, anyathā avṛttitvameva vakṣyamāṇavat . sā ca vidhyādipratyekavṛttirūpākhyānasamadhigamyā . tatra vidhivṛttistāvad yathālokagrāhameva vastu, svaparaviṣayatāyāṃ sāmānyaviśeṣayoranupapatterasaṃstato vivekayatnaḥ śāstreṣviti . sāmānyaviśeṣau hi svaviṣayau paraviṣayau vā syātām . tatra sāmānyaṃ tāvadekasya sarvatvād yadi svaviṣayam, sāmānyavirodhaḥ . yadi sāmānyam, tata tattvamityata āha --jainasatyatvasādhanavṛttā tu vṛttirvivakṣitadvādaśavikalpaviśeṣaṇeti, tatsamā- hāraikarūpatayā tattvānvākhyānamityarthaḥ, anekasambandhidevadattapitṛputratvādidharmasamāhāraikarūpavastutattvānvākhyānavat . anyathetyekāntāvadhāraṇe pratyekaṃ svarūpānavadhāraṇāt avṛttitvameva vakṣyamāṇavaditi, taditthamidameva śāstraṃ vartsyatīti parasparavyāhatatattvāstvavṛttaya eva tā ityarthaḥ . vṛttitattvaviniścicīṣāyāṃ sā ca vidhyādipratyekavṛttirūpākhyānasamadhigamyeti tadvyākhyā kāryā . kiṃ kāraṇam ? tatsamudāyakāryatvāt tasyāḥ .

- [Previous: 1.30](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.30)
- [Next: 1.32](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.32)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.11) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.31](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.31) · Pramāṇa
