<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.47 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra) › [Nyayagamanusarini](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri) › 1.47

# Dvadasharanayacakra 1.47

Nyāyāgamānusāriṇī 1.47

- **Language:** Sanskrit

### [1.47](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.47)

ata etānītyādi yāvadapekṣyāṇīti . etasmāt pratipāditopapattibalād dravyādīni bhāvaparyantāni bhavanapradhānānyapratyākhyeyāni tasmād ghaṭādivastvātmasāmānyapakṣagrāhiṇāpi svaviṣayasāmānyavādinetyarthaḥ . apiśabdāt svagrāharaktamanasāpi satā tvayā avaśyāpekṣyāṇi sāraṃ sārameṣitavyānītyarthaḥ . kiṃ kāraṇam ? pratyakṣata eva tathātmatvāt . dṛśyate eva hi dravyādyekarūpabhavanasāmānyatoktavidhinā . kimu paraviṣayamukhyasāmānyapakṣavādineti, dravyādīnāṃ parasparabhinnānāṃ samānabhavanānmukhyaṃ sāmānyam, lokaścaivaṃvidhasāmānyavādī, vyavahāranayānuyāyitvāt . na tu yathā sāṅkhyādiṣu sādṛśyānyāpohatattvādi pramāṇaviruddham . taccopacaritaṃ bhavitumarhati na mukhyam, sādṛśyānuvṛttīnāṃ loke samānena bhūyate iti sāmānyalakṣaṇasyādṛṣṭatvād dṛṣṭatvāccāsmadiṣṭasya laukikasya sāmānyasyetyata āha— pratyakṣata eva tathā tathā paraviṣayasya samānasya bhavanāt, tena tena prakāreṇa dravyakṣetrakālabhāvāpekṣayugapadayugapadbhāvibhāvasya rūpādiśivakādirūpasya samānasya bhavanāt . sarvatantrasiddhāntena vyākaraṇena lokānuvṛttinā niruktiṃ tattvānuvādinīmapyāha --pareṇa samānena bhūyata iti, samāno bhavatītyarthaḥ . samānabhāvaḥ sāmānyam, yad bhavanti sarvabhāvāḥ sa teṣāṃ bhāva iti svārthiko bhāvapratyayaḥ . svabhāvasambandhārthā cātra kartṛlakṣaṇā ṣaṣṭhī tasya bhāvaḥ iti . yathā--śilāputrakasya śarīram iti .

- [Previous: 1.46](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.46)
- [Next: 1.48](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.48)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1)

## Linked texts (1)

- [Dvādaśāranayacakra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra.21) — Mallavādin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.47](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.dvadasaranayacakra!simhasuri.1.47) · Pramāṇa
